Reʻo Paʻumotu
لغة توموتوان
أسترونيزية (بولينيزية)
التواموتوية، وتسمى أيضًا Pa'umotu أو Reo Pa'umotu (ISO 639-3: pmt)، لغة بولينيزية شرقية يتحدث بها السكان في أرخبيل تواموتو في بولينيزيا الفرنسية. وتضم سبع مناطق لغوية إقليمية—Tapuhoe وMaragai وMihiroa وVāhitu وFagatau وParata وNāpuka—موزعة على جزر الأرخبيل المرجانية المتباعدة. اللغة مهددة؛ إذ يستمر البالغون، ولا سيما جيل الأجداد، في استخدامها، لكن عدد الأطفال الذين يتقنونها تمامًا في المنزل يتناقص، بينما تهيمن التاهيتية والفرنسية على مجالات عامة كثيرة. وتكتب التواموتوية بإملاء قائم على الحروف اللاتينية يبين طول الصوائت والوقفات المزمارية. وتعمل أكاديمية Kāruru Vānaga، المنشأة عام 2008، على تقنين اللغة وتشجيع تدريسها ودعم انتقالها، كما توفر المناهج المدرسية الملائمة للمنطقة مواد لتعلم Pa'umotu.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في لغة توموتوان
ماء
vai
/wai/
نار
afi
/afi/
شمس
ra
/ra/
قمر
marama
/marama/
نجم
fetū
/feˈtuː/
أم
metua vahine
/metua vahine/
أب
metua tane
/metua tane/
أنا
au
/au/
أنت
koe
/koe/
اسم
ingoa
/iˈŋoa/
عين
mata
/mata/
يد
rima
/rima/
قلب
—
/—/
حب
aroha
/ʔaroha/
شجرة
rait
/rait/
بيت
fare
/fare/
كلب
kuri
/kuri/
قطة
—
/—/
أكل
kai
/kai/
شرب
inu
/inu/
واحد
tahi
/tahi/
اثنان
rua
/rua/
مرحبا
—
/—/
شكرا
—
/—/
جيد
maiata
/maiata/
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Austronesian (Polynesian) ذات الصلة
| المعنى | لغة توموتوان | النيوية | التوكيلاوية | التوفالية | ماورية جزر كوك | الرابانوية | التونغية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | vai /wai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ | vai /vai/ |
| نار | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | afi /afi/ | ahi /ahi/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ |
| شمس | ra /ra/ | lā /laː/ | la /la/ | laa /laː/ | rā /raː/ | raʻā /raʔaː/ | laʻā /laʔaː/ |
| قمر | marama /marama/ | mahina /mahina/ | malama /malama/ | masina /masina/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | māhina /maːhina/ |
| نجم | fetū /feˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | fetu /fetu/ | fetū /feˈtuː/ | etū /eˈtuː/ | hetuʻu /heˈtuʔu/ | fetuʻu /fetuʔu/ |
| أم | metua vahine /metua vahine/ | matua fifine /matua fifine/ | mātua /maːtua/ | maatua /maːtua/ | māmā /maːmaː/ | matuʻa vahine /matuʔa vahine/ | faʻē /faʔeː/ |
| أب | metua tane /metua tane/ | matua taane /matua taːne/ | tamana /tamana/ | tamana /tamana/ | pāpā /paːpaː/ | matuʻa tāne /matuʔa taːne/ | tamai /tamai/ |
| أنا | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ | au /au/ |
| أنت | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ | koe /koe/ |
| اسم | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | igoa /iŋoa/ | igoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | ingoa /iˈŋoa/ | hingoa /hiŋoa/ |
| عين | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ |
| يد | rima /rima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | lima /lima/ | rima /ɾima/ | rima /ɾima/ | nima /nima/ |
| قلب | — /—/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | fatu /fatu/ | ngākau /ŋaːkau/ | mahatu /mahatu/ | loto /loto/ |
| حب | aroha /ʔaroha/ | fakaalofa /fakaalofa/ | alofa /alofa/ | alofa /alofa/ | aro'a /aɾoʔa/ | hanga /haŋa/ | ʻofa /ʔofa/ |
| شجرة | rait /rait/ | akau /akau/ | lakau /lakau/ | laakau /laːkau/ | rākau /raːkau/ | tumu rākau /tumu raːkau/ | ʻakau /ʔakau/ |
| بيت | fare /fare/ | fale /fale/ | fale /fale/ | fale /fale/ | 'are /ʔaɾe/ | hare /haɾe/ | fale /fale/ |
| كلب | kuri /kuri/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kuli /kuli/ | kurī /kuɾiː/ | paihega /paiheŋa/ | kulī /kuliː/ |
| قطة | — /—/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | ngiao /ŋiao/ | kati /kati/ | pusi /pusi/ |
| أكل | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ |
| شرب | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | inu /inu/ | unu /unu/ | inu /inu/ |
| واحد | tahi /tahi/ | taha /taha/ | tahi /tahi/ | tasi /tasi/ | ta'i /taʔi/ | tahi /tahi/ | taha /taha/ |
| اثنان | rua /rua/ | ua /ua/ | lua /lua/ | lua /ˈlua/ | rua /ˈrua/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ |
| مرحبا | — /—/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | malo ni /malo ni/ | taalofa /taːlofa/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | ʻiorana /ʔioɾana/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| شكرا | — /—/ | fakaaue /fakaaue/ | fakafetai /fakafetai/ | fakafetai /fakafetai/ | meitaki /meitaki/ | maururu /mauɾuɾu/ | mālō /maːloː/ |
| جيد | maiata /maiata/ | mitaki /mitaki/ | lelei /lelei/ | lei /lei/ | meitaki /meitaki/ | riva /ɾiva/ | lelei /lelei/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.