ᏣᎳᎩ
الشيروكية
إيروكوية
الشيروكية (ᏣᎳᎩ Tsalagi) لغة إيروكوية جنوبية يتحدث بها بطلاقة نحو ألفَي شخص إضافةً إلى نحو عشرة آلاف متعلّم، وهي اللغة الرئيسية لأمة الشيروكي (أوكلاهوما) والفرع الشرقي لهنود الشيروكي (كارولاينا الشمالية، محمية كوالا). تشتهر بالمقطعية الشيروكية التي ابتكرها سيكويا عام 1821، وتضم 86 حرفًا يمثل كل منها مقطعًا صوتيًّا، وهي مثال نادر على نظام كتابة ابتكره فرد واحد كان أمّيًّا من قبل. وهي مهددة بالانقراض بشدة، وتقود مدارس الانغماس اللغوي (Cherokee Immersion School) جهود إحيائها.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في الشيروكية
ماء
ᎠᎹ
/ama/
نار
ᎠᏥᎳ
/atʃila/
شمس
ᏅᏓ
/nə̃daː/
قمر
ᏅᏓ ᏒᏃᏱ
/nə̃daː sə̃noji/
نجم
ᏃᏈᏏ
/noˈkʷisi/
أم
ᎡᏥ
/edʒi/
أب
ᎡᏙᏓ
/edoda/
أنا
ᎠᏯ
/aˈja/
أنت
ᏂᎯ
/niˈhi/
اسم
ᏚᏙᎥ
/tuˈtohṽ/
عين
ᎠᎦᏔ
/akta/
يد
ᎤᏬᏰᏂ
/uwojeːni/
قلب
ᎠᏓᏅᏙ
/adanə̃do/
حب
ᎠᏓᎨᏳᏗ
/adaɡejudi/
شجرة
ᏡᎬ
/tluɡə̃/
بيت
ᎦᎵᏦᏕ
/ɡalitsode/
كلب
ᎩᏟ
/ɡitli/
قطة
ᏪᏌ
/wesa/
أكل
ᎠᎩᏍᏔ
/aɡista/
شرب
ᎠᏗᏔ
/adita/
واحد
ᏌᏊ
/sakʷuː/
اثنان
ᏔᎵ
/taˈli/
مرحبا
ᎣᏏᏲ
/osijo/
شكرا
ᎢᎴᎯᏍᏗ
/ilehisdi/
جيد
ᎣᏍᏓ
/osda/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Iroquoian ذات الصلة
| المعنى | الشيروكية | التوفالية | ولايتا | الأبخازية | ماورية جزر كوك | النيوية | الآري |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ᎠᎹ /ama/ | vai /vai/ | haatta /haːtːa/ | аӡы /adzə/ | vai /vai/ | vai /vai/ | waki /waki/ |
| نار | ᎠᏥᎳ /atʃila/ | afi /afi/ | tama /tama/ | амца /amtsa/ | ahi /ahi/ | afi /afi/ | mola /mola/ |
| شمس | ᏅᏓ /nə̃daː/ | laa /laː/ | awa /awa/ | амра /amra/ | rā /raː/ | lā /laː/ | háy /haj/ |
| قمر | ᏅᏓ ᏒᏃᏱ /nə̃daː sə̃noji/ | masina /masina/ | aginaa /aɡinaː/ | амза /amza/ | marama /marama/ | mahina /mahina/ | arfi /arfi/ |
| نجم | ᏃᏈᏏ /noˈkʷisi/ | fetū /feˈtuː/ | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | аеҵәа /ajtsʷʼa/ | etū /eˈtuː/ | fetū /feˈtuː/ | manka /ˈmanka/ |
| أم | ᎡᏥ /edʒi/ | maatua /maːtua/ | aaya /aːja/ | ан /an/ | māmā /maːmaː/ | matua fifine /matua fifine/ | inde /inde/ |
| أب | ᎡᏙᏓ /edoda/ | tamana /tamana/ | aawa /aːwa/ | аб /ab/ | pāpā /paːpaː/ | matua taane /matua taːne/ | baba /baba/ |
| أنا | ᎠᏯ /aˈja/ | au /au/ | taani /taːni/ | сара /saˈra/ | au /au/ | au /au/ | ita /ʔiˈta/ |
| أنت | ᏂᎯ /niˈhi/ | koe /koe/ | neeni /neːni/ | уара /waˈra/ | koe /koe/ | koe /koe/ | ahna /ahˈna/ |
| اسم | ᏚᏙᎥ /tuˈtohṽ/ | igoa /iˈŋoa/ | sunttaa /suntːaː/ | ахьӡ /axʲdz/ | ingoa /iˈŋoa/ | higoa /hiˈŋoa/ | naami /naːˈmi/ |
| عين | ᎠᎦᏔ /akta/ | mata /mata/ | ayfee /ajfeː/ | абла /abla/ | mata /mata/ | mata /mata/ | aafi /aːfi/ |
| يد | ᎤᏬᏰᏂ /uwojeːni/ | lima /lima/ | kushiyaa /kuʃijaː/ | анапы /anapə/ | rima /ɾima/ | lima /lima/ | kushum /kuʃum/ |
| قلب | ᎠᏓᏅᏙ /adanə̃do/ | fatu /fatu/ | wozanaa /wozanaː/ | агәы /aɡʷə/ | ngākau /ŋaːkau/ | fatu /fatu/ | lubba /lubːa/ |
| حب | ᎠᏓᎨᏳᏗ /adaɡejudi/ | alofa /alofa/ | siiqaa /siːqaː/ | абзиабара /abziabara/ | aro'a /aɾoʔa/ | fakaalofa /fakaalofa/ | gaya /ɡaja/ |
| شجرة | ᏡᎬ /tluɡə̃/ | laakau /laːkau/ | mittaa /mitːaː/ | аҵла /atsʼla/ | rākau /raːkau/ | akau /akau/ | miza /miza/ |
| بيت | ᎦᎵᏦᏕ /ɡalitsode/ | fale /fale/ | keettaa /keːtːaː/ | аҩны /aːɥnə/ | 'are /ʔaɾe/ | fale /fale/ | kara /kara/ |
| كلب | ᎩᏟ /ɡitli/ | kuli /kuli/ | kanaa /kanaː/ | ала /aˈlːa/ | kurī /kuɾiː/ | kuli /kuli/ | kana /kana/ |
| قطة | ᏪᏌ /wesa/ | pusi /pusi/ | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | ацгәы /atsɡʷə/ | ngiao /ŋiao/ | pusi /pusi/ | shanɡo /ʃaŋɡo/ |
| أكل | ᎠᎩᏍᏔ /aɡista/ | kai /kai/ | miya /miːja/ | афара /afara/ | kai /kai/ | kai /kai/ | itte /itːe/ |
| شرب | ᎠᏗᏔ /adita/ | inu /inu/ | ushiya /uʃija/ | ажәра /aʒʷra/ | inu /inu/ | inu /inu/ | ushe /uʃe/ |
| واحد | ᏌᏊ /sakʷuː/ | tasi /tasi/ | issino /isːino/ | акы /akə/ | ta'i /taʔi/ | taha /taha/ | kollo /kolːo/ |
| اثنان | ᏔᎵ /taˈli/ | lua /ˈlua/ | naaʼʼa /naːʔːa/ | ҩба /ɥba/ | rua /ˈrua/ | ua /ua/ | qasken /qasˈken/ |
| مرحبا | ᎣᏏᏲ /osijo/ | taalofa /taːlofa/ | saro /saro/ | мшыбзиа /mʃəbzia/ | kia orāna /kia oɾaːna/ | fakaalofa atu /fakaalofa atu/ | saro /saro/ |
| شكرا | ᎢᎴᎯᏍᏗ /ilehisdi/ | fakafetai /fakafetai/ | galatay /ɡalataj/ | иҭабуп /itʰabup/ | meitaki /meitaki/ | fakaaue /fakaaue/ | galatoma /ɡalatoma/ |
| جيد | ᎣᏍᏓ /osda/ | lei /lei/ | lo'o /loʔo/ | абзиа /abzia/ | meitaki /meitaki/ | mitaki /mitaki/ | goodi /ɡoːdi/ |
مقارنة ترتيب الكلمات
قارن مع كبرى لغات العالم
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.