Wolayttattuwaa
ولايتا
أفروآسيوية (أوموتية)
الولايتا من أكبر اللغات الأومُوتية، يتحدث بها نحو مليوني شخص في منطقة ولايتا جنوبي إثيوبيا. والأومُوتية فرع متباعد من الأسرة الأفروآسيوية (يرى بعض الباحثين أنها أسرة لغوية مستقلة). تتميز الولايتا بتقابل غني في طول الحركات (الصوائت)، وتعليم إعرابي معقد بأدوات تركيز، وترتيب جملة فعلي يتبع نظام فاعل–مفعول–فعل (SOV). تُستخدم في التعليم الابتدائي والبث المحلي منذ السياسة اللغوية الفيدرالية في تسعينيات القرن العشرين. تُكتب بالأبجدية اللاتينية (أبجدية الولايتا الجديدة، 1991) التي حلّت محل الكتابة الإثيوبية السابقة.
أين تُستخدم
31 كلمة أساسية في ولايتا
ماء
haatta
/haːtːa/
نار
tama
/tama/
شمس
awa
/awa/
قمر
aginaa
/aɡinaː/
نجم
xoolinttee
/tʼoːlintːeː/
أم
aaya
/aːja/
أب
aawa
/aːwa/
أنا
taani
/taːni/
أنت
neeni
/neːni/
اسم
sunttaa
/suntːaː/
عين
ayfee
/ajfeː/
يد
kushiyaa
/kuʃijaː/
قلب
wozanaa
/wozanaː/
حب
siiqaa
/siːqaː/
شجرة
mittaa
/mitːaː/
بيت
keettaa
/keːtːaː/
كلب
kanaa
/kanaː/
قطة
gaaduwaa
/ɡaːduwaː/
أكل
miya
/miːja/
شرب
ushiya
/uʃija/
واحد
issino
/isːino/
اثنان
naaʼʼa
/naːʔːa/
مرحبا
saro
/saro/
شكرا
galatay
/ɡalataj/
جيد
lo'o
/loʔo/
المصادر
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Afro-Asiatic (Omotic) ذات الصلة
| المعنى | ولايتا | سيدامية | الكوروخية | الجيديو | الآري | الإيرولا | آرامية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | haatta /haːtːa/ | waayyo /waːjːo/ | अम्म /amm/ | woyye /wojːe/ | waki /waki/ | nīr /niːɾ/ | ܡܝܐ /majjaː/ |
| نار | tama /tama/ | giiraa /ɡiːraː/ | चिच /tʃitʃ/ | gira /ɡiɾa/ | mola /mola/ | tī /tiː/ | ܢܘܪܐ /nuːraː/ |
| شمس | awa /awa/ | arrishshe /arːiʃːe/ | बेरी /beɾiː/ | ayyaʼne /ajːaʔne/ | háy /haj/ | čūriyen /tʃuːɾijen/ | ܫܡܫܐ /ʃemʃaː/ |
| قمر | aginaa /aɡinaː/ | agana /aɡana/ | चांदो /tʃaːndoː/ | agina /aɡina/ | arfi /arfi/ | niLā /niɭaː/ | ܣܗܪܐ /sahraː/ |
| نجم | xoolinttee /tʼoːlintːeː/ | beeddakko /beːdːakko/ | बिनको /binkoː/ | urje /urdʒe/ | manka /ˈmanka/ | naTčattiram /naʈtʃatːiɾam/ | ܟܘܟܒܐ /koːχβaː/ |
| أم | aaya /aːja/ | ama /ama/ | अयो /ajoː/ | aaki /aːki/ | inde /inde/ | ammā /amːaː/ | ܐܡܐ /ʔemmaː/ |
| أب | aawa /aːwa/ | anna /anːa/ | बाबा /baːbaː/ | eke /eke/ | baba /baba/ | ayyā /ajːaː/ | ܐܒܐ /ʔabbaː/ |
| أنا | taani /taːni/ | ani /ani/ | एन /eːn/ | ani /ani/ | ita /ʔiˈta/ | nānu /naːnu/ | ܐܢܐ /ʔanaː/ |
| أنت | neeni /neːni/ | ati /ati/ | नीन /niːn/ | ati /ati/ | ahna /ahˈna/ | nī /niː/ | ܐܢܬ /ʔatt/ |
| اسم | sunttaa /suntːaː/ | suʼma /suʔma/ | नाम /naːm/ | su'ma /suʔma/ | naami /naːˈmi/ | pēru /peːɾu/ | ܫܡܐ /ʃmaː/ |
| عين | ayfee /ajfeː/ | ille /ilːe/ | ख़न्न /xanː/ | ille /ilːe/ | aafi /aːfi/ | kaNN /kaɳː/ | ܥܝܢܐ /ʕajnaː/ |
| يد | kushiyaa /kuʃijaː/ | anga /anɡa/ | खेखा /xekːʰaː/ | anga /aŋɡa/ | kushum /kuʃum/ | kayyu /kajːu/ | ܐܝܕܐ /ʔiːðaː/ |
| قلب | wozanaa /wozanaː/ | wodanaa /wodanaː/ | ठांगरा /tʰaːŋɡɾaː/ | wodana /wodana/ | lubba /lubːa/ | idayam /idajam/ | ܠܒܐ /lebbaː/ |
| حب | siiqaa /siːqaː/ | baxa /batʼa/ | मरटी /maɾʈiː/ | baxxa /baxːa/ | gaya /ɡaja/ | kāhal /kaːhal/ | ܚܘܒܐ /ħubbaː/ |
| شجرة | mittaa /mitːaː/ | haqqe /haqːe/ | मन्ना /manːaː/ | haqqa /haqːa/ | miza /miza/ | maram /maɾam/ | ܐܝܠܢܐ /ʔiːlaːnaː/ |
| بيت | keettaa /keːtːaː/ | mine /mine/ | एरपा /eɾpaː/ | mine /mine/ | kara /kara/ | vīDu /viːɖu/ | ܒܝܬܐ /bajtaː/ |
| كلب | kanaa /kanaː/ | minceeti /mintʃeːti/ | अल्ला /alːaː/ | kaneessa /kaneːsːa/ | kana /kana/ | nāyi /naːji/ | ܟܠܒܐ /kalbaː/ |
| قطة | gaaduwaa /ɡaːduwaː/ | adurree /adurːeː/ | बिल्ली /bilːiː/ | adurre /aduɾːe/ | shanɡo /ʃaŋɡo/ | pūne /puːne/ | ܫܘܢܪܐ /ʃunnaːraː/ |
| أكل | miya /miːja/ | itaa /itaː/ | ओनना /onːaː/ | ittu /itːu/ | itte /itːe/ | činnu /tʃinːu/ | ܐܟܠ /ʔaːχel/ |
| شرب | ushiya /uʃija/ | aguraa /aɡuraː/ | ओंकना /oŋkːnaː/ | agittu /aɡitːu/ | ushe /uʃe/ | kuDi /kuɖi/ | ܫܬܐ /ʃtaː/ |
| واحد | issino /isːino/ | mitto /mitːo/ | ओंटा /oːnʈaː/ | mitto /mitːo/ | kollo /kolːo/ | onnu /onːu/ | ܚܕ /ħað/ |
| اثنان | naaʼʼa /naːʔːa/ | lame /lame/ | एण्ड /eːɳɖ/ | lame /lame/ | qasken /qasˈken/ | reNDu /reɳɖu/ | ܬܪܝܢ /treːn/ |
| مرحبا | saro /saro/ | nagaa yi'ne /naɡaː jiʔne/ | खद्दी /kʰadːiː/ | mooye /moːje/ | saro /saro/ | vannakkam /vanːakːam/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːmaː/ |
| شكرا | galatay /ɡalataj/ | gali'ne /ɡaliʔne/ | धोन्नोबाद /dʱonːobaːd/ | galaata /ɡalaːta/ | galatoma /ɡalatoma/ | nanri /nanɾi/ | ܬܘܕܝ /tawdiː/ |
| جيد | lo'o /loʔo/ | danchu /dantʃu/ | होय /hoːj/ | danee /daneː/ | goodi /ɡoːdi/ | nalla /nalːa/ | ܛܒܐ /tˤaːβaː/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.