ᠰᡞᠪᡝ ᡤᡞᠰᡠᠨ
السيبية
Tungusic > Southern Tungusic > Manchu-Sibe
السيبية (錫伯語) لغة تنغوسية يتحدث بها نحو 25 000–30 000 شخص، خاصة في مقاطعة قابتشال السيبية ذاتية الحكم في شينجيانغ، أحفاد ألوية السيبيين الذين هُجِّروا من منشوريا عام 1764. وبصفتها سليلة حية مباشرة للمنشورية الأدبية، فإن مفرداتها مُتوارَثة بشكل كامل تقريباً، غير أنها تطورت صوتياً: تتعرض الصوامت المنشورية *ki, *ke, *gi, *ge للتلطيف إلى /tɕ, d͡ʑ/ بعد حركة (muke 'ماء' → /mutɕə/، wargi 'غرب' → /wartɕi/)، ويتسع المخزون الحركي من ست إلى ثماني حركات (تُضاف /y, œ/)، وتُجهَر الاحتكاكيات بين الحركتين ([s]→[z], [x]→[ɣ]/[ʁ]). تُختزل اللاحقة الفعلية الناقصة -mbi غالباً إلى -m في العامية. تُكتب لا تزال بخط المنشورية مع إضافة حرفين؛ تواصل قابتشال تقديم تعليم ابتدائي بالسيبية وصحيفة سيبية (Cabcal Serkin) — وهي إحدى اللغات التنغوسية القليلة التي ما زالت تنتقل عبر الأجيال.
أين تُستخدم
قراءات الحروف الهانية في السيبية
| الحرف | المعنى | القراءة | الشكل | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | ᠡᠮᡠemu | /əmu/ | |
| 二 | two | ᠵᡠᠸᡝjuwe | /d͡ʑuwə/ | |
| 三 | three | ᡳᠯᠠᠨilan | /ilan/ | |
| 四 | four | ᡩᡠᡳᠨduin | /duin/ | |
| 五 | five | ᠰᡠᠨᠵᠠsunja | /sund͡ʑa/ | |
| 六 | six | ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun | /niŋɢun/ | |
| 七 | seven | ᠨᠠᡩᠠᠨnadan | /nadan/ | |
| 八 | eight | ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn | /d͡ʑaqun/ | |
| 九 | nine | ᡠᠶᡠᠨuyun | /ujun/ | |
| 十 | ten | ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan | /d͡ʑuwan/ | |
| 日 | sun | ᡧᡠᠨšun | /ɕun/ | |
| 月 | moon | ᠪᡳᠶᠠbiya | /bija/ | |
| 山 | mountain | ᠠᠯᡳᠨalin | /alin/ | |
| 水 | water | ᠮᡠᡴᡝmuke | /mutɕə/ | |
| 火 | fire | ᡨᡠᠸᠠtuwa | /tuwa/ | |
| 木 | tree | ᠮᠣᠣmoo | /mɔː/ | |
| 土 | soil | ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon | /bɔiʁɔn/ | |
| 天 | sky | ᠠᠪᡴᠠabka | /apqa/ | |
| 地 | ground | ᠨᠠna | /na/ | |
| 海 | sea | ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi | /mədəri/ | |
| 龍 | dragon | ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri | /muduri/ | |
| 虎 | tiger | ᡨᠠᡧᠠtasha | /taɕa/ | |
| 犬 | dog | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn | /indaʁun/ | |
| 馬 | horse | ᠮᠣᡵᡳᠨmorin | /mɔrin/ | |
| 鳥 | bird | ᡤᠠᡧᠠgasha | /ɢaɕa/ | |
| 魚 | fish | ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha | /nimaʁa/ | |
| 牛 | ox | ᡳᡥᠠᠨihan | /iʁan/ | |
| 羊 | sheep | ᡥᠣᠨᡳᠨhonin | /χɔnin/ | |
| 貓 | cat | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike | /kəsitɕə/ | |
| 人 | person | ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma | /ɲalma/ | |
| 手 | hand | ᡤᠠᠯᠠgala | /ɢala/ | |
| 足 | foot | ᠪᡝᡨᡥᡝbethe | /bətxə/ | |
| 目 | eye | ᠶᠠᠰᠠyasa | /jaza/ | |
| 耳 | ear | ᡧᠠᠨšan | /ɕan/ | |
| 口 | mouth | ᠠᠩᡤᠠangga | /aŋɢa/ | |
| 頭 | head | ᡠᠵᡠuju | /ud͡ʑu/ | |
| 心 | heart | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman | /ɲaman/ | |
| 血 | blood | ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi | /səŋɣi/ | |
| 肉 | meat | ᠶᠠᠯᡳyali | /jali/ | |
| 上 | up | ᡩᡝᠯᡝdele | /dələ/ | |
| 下 | down | ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile | /fəd͡ʑilə/ | |
| 中 | middle | ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba | /dulimba/ | |
| 中 | hit | ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi | /ɢɔibum/ | |
| 央 | center | ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai | /dulimbai/ | |
| 左 | left | ᡥᠠᡧᡡhashū | /χaɕu/ | |
| 右 | right | ᡳᠴᡳici | /it͡ɕi/ | |
| 東 | east | ᡩᡝᡵᡤᡳdergi | /dərɡi/ | |
| 西 | west | ᠸᠠᡵᡤᡳwargi | /warɡi/ | |
| 南 | south | ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi | /d͡ʑulərɡi/ | |
| 北 | north | ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi | /amarɡi/ | |
| 行 | go | ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi | /jawum/ | |
| 行 | row | ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan | /faidan/ | |
| 来 | come | ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi | /d͡ʑim/ | |
| 去 | leave | ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi | /ɡənəm/ | |
| 見 | see | ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi | /sabum/ | |
| 聞 | hear | ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi | /dɔnd͡ʑim/ | |
| 食 | eat | ᠵᡝᠮᠪᡳjembi | /d͡ʑəm/ | |
| 飲 | drink | ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi | /ɔmim/ | |
| 走 | run | ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi | /sud͡ʑum/ | |
| 坐 | sit | ᡨᡝᠮᠪᡳtembi | /təm/ | |
| 立 | stand | ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi | /ilim/ |
المصادر
- Wikipedia — Xibe language
- Jerry Norman, A Concise Manchu-English Lexicon (1978) — base lexicon inherited by Sibe
- An Jun & Zhao Zhizhong, 锡伯语口语研究 (Studies in Spoken Sibe), Ürümqi 2004 — phonology and *ki→tɕi shift
مقارنة الكلمات
بالمقارنة مع لغات Tungusic (Manchu-Nanai, Manchu — sister/dialect of Manchu) ذات الصلة
| المعنى | السيبية | المانشو | الجورتشينية | الناناي | الأوديغية | الإيفينية | الإيفنكية |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| ماء | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ | muke /muke/ | муэ /mue/ | уй /uj/ | му /mu/ | му /mu/ |
| نار | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | това /tova/ | тогбо /toɡbo/ | тоог /toːɡ/ | того /toɡo/ |
| شمس | ᠰᡠᠨ /sun/ | ᡧᡠᠨ /ʃun/ | šun /ʃun/ | сиун /siun/ | даигаси /daiɡasi/ | нөлтэн /nølten/ | дылача /dɯlatɕa/ |
| قمر | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | ᠪᡳᠶᠠ /bija/ | biya /bija/ | биа /bia/ | биа /bia/ | бяг /bjaɡ/ | бега /beɡa/ |
| أم | ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ | ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ | eme /eme/ | энин /enin/ | энэ /ene/ | эньэн /eɲen/ | эни /eni/ |
| أب | ᠠᠮᠠ /ama/ | ᠠᠮᠠ /ama/ | ama /ama/ | ама /ama/ | амэ /amə/ | ама /ama/ | ама /ama/ |
| أكل | ᠵᡝᠮᠪᡞ /d͡ʒəmbi/ | ᠵᡝᠮᠪᡳ /dʒəmbi/ | jefu /dʒefu/ | депу /depu/ | джевэ /d͡ʒevə/ | дьэб /dʒeb/ | дептэ /depte/ |
| شرب | ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/ | ᠣᠮᡳᠪᡳ /omibi/ | omi /omi/ | омичи /omitʃi/ | омимэ /omimə/ | ум /um/ | умӣ /umiː/ |
| حب | ᠴᡳᠯᡨᡠᠮᠪᡳ /t͡ʃiltumbi/ | ᡥᠠᡳᡵᠠᠮᠪᡳ /xairambi/ | gosi /ɡosi/ | эйини /ejini/ | чисанай /t͡ʃisanaj/ | аякан /ajakan/ | аявдави /ajavdavi/ |
| قلب | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ /nijaman/ | niyaman /nijaman/ | миаван /miavan/ | миаван /miavan/ | мяван /mjavan/ | меван /mevan/ |
| شجرة | ᠮᠣᠯᠣ /molo/ | ᠮᠣᠣ /moː/ | mo /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ | мо /mo/ |
| بيت | ᠪᠣᠣ /boː/ | ᠪᠣᠣ /boː/ | boo /boː/ | дё /dʒo/ | дзугди /d͡zuɡdi/ | дьу /dʒu/ | дю /dʒu/ |
| كلب | ᠨᡳᠨᠳᠠᡥᡡᠨ /nindaxun/ | ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ /indaxuːn/ | indahǔn /indahuːn/ | инда /inda/ | инай /inaj/ | нгин /ŋin/ | нгинакин /ŋinakin/ |
| قطة | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ /kəsikə/ | kesike /kesike/ | коси /kosi/ | кошк /koʃk/ | кошка /koʂka/ | кошка /koʂka/ |
| يد | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | ᡤᠠᠯᠠ /ɡala/ | gala /ɡala/ | нгала /ŋala/ | нала /nala/ | нгал /ŋal/ | нгалэ /ŋale/ |
| عين | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | ᠶᠠᠰᠠ /jasa/ | yasa /jasa/ | насал /nasal/ | писа /pisa/ | яса /jasa/ | эса /esa/ |
| مرحبا | ᠨᡳᠩᡤᡝ ᠰᠠᡳᠨ /niŋɡe sain/ | ᠰᡳ ᠰᠠᡳᠨ /si sain/ | — /—/ | банди-банди /bandi bandi/ | бандиба /bandiba/ | дорова /dorova/ | дорообо /doroːbo/ |
| شكرا | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ /banixa/ | — /—/ | банихан /banihan/ | нюхча /ɲuxt͡ʃa/ | пасиба /pasiba/ | пасиба /pasiba/ |
| واحد | ᡝᠮᡠ /əmu/ | ᠡᠮᡠ /əmu/ | emu /emu/ | эмун /emun/ | омо /omo/ | омэн /omen/ | умун /umun/ |
| جيد | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | ᠰᠠᡳᠨ /sain/ | sain /sain/ | ая /aja/ | ая /aja/ | ай /aj/ | ая /aja/ |
مقارنة قراءات الهان
بالمقارنة مع لغات Tungusic > Southern Tungusic > Manchu-Sibe ذات الصلة
| الحرف | السيبية | المانشو | الجورتشينية | التنغوسية البدائية | الخيتانية | المنغولية البدائية | القراءة اليابانية الأصلية (kun-yomi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | emu /əmu/ | emu /emu/ | emu /emu/ | *əmun /*əmun/ | om /əm/ | *nigen /*niɡen/ | hito /çito/ |
| 二 | juwe /d͡ʑuwə/ | juwe /d͡ʒuwə/ | juwe /dʑuwe/ | *dʒuər /*d͡ʒuər/ | jur /dʒur/ | *qoyar /*qojar/ | futa /ɸɯta/ |
| 三 | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | ilan /ilan/ | *ilan /*ilan/ | gur /ɡur/ | *gurba(n) /*gurban/ | mi /mi/ |
| 四 | duin /duin/ | duin /duin/ | duin /duin/ | *dügin /*dyɡin/ | dur /dur/ | *dörbe(n) /*dœrben/ | yo /jo/ |
| 五 | sunja /sund͡ʑa/ | sunja /sund͡ʒa/ | sunja /sundʑa/ | *tuɲga /*tuɲɡa/ | tau /tau/ | *tabu(n) /*tabun/ | itsu /it͡sɯ/ |
| 六 | ninggun /niŋɢun/ | ninggun /niŋɡun/ | ninggun /niŋɡun/ | *ɲuŋun /*ɲuŋun/ | nil /nil/ | *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ | mu /mɯ/ |
| 七 | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | nadan /nadan/ | *nadan /*nadan/ | dalu /dalu/ | *doluɣa(n) /*doluɣan/ | nana /nana/ |
| 八 | jakūn /d͡ʑaqun/ | jakūn /d͡ʒakʰuːn/ | jakūn /dʑakɯn/ | *dʒapkun /*d͡ʒapkun/ | naim /naim/ | *nayima(n) /*najiman/ | ya /ja/ |
| 九 | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | uyun /ujun/ | *xəgün /*xəɡyn/ | isen /isen/ | *yersü(n) /*jersyn/ | kokono /kokono/ |
| 十 | juwan /d͡ʑuwan/ | juwan /d͡ʒuwan/ | juwan /dʑuwan/ | *dʒuwan /*d͡ʒuwan/ | par /par/ | *harba(n) /*harban/ | tō /toː/ |
| 日 | šun /ɕun/ | šun /ʃun/ | šun /ʃun/ | *siun /*siun/ | nair /nair/ | *naran /*naran/ | hi /çi/ |
| 月 | biya /bija/ | biya /bija/ | biya /bija/ | *bēga /*beːɡa/ | sair /sair/ | *sara(n) /*saran/ | tsuki /t͡sɯki/ |
| 山 | alin /alin/ | alin /alin/ | alin /alin/ | *xada /*xada/ | ula /ʊla/ | *agula /*aɣula/ | yama /jama/ |
| 水 | muke /mutɕə/ | muke /mukə/ | muke /muke/ | *mū /*muː/ | us /ʊs/ | *usu(n) /*usun/ | mizu /midzɯ/ |
| 火 | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | tuwa /tuwa/ | *tōga /*toːɡa/ | gal /ɡal/ | *gal /*ɡal/ | hi /çi/ |
| 木 | moo /mɔː/ | moo /moː/ | moo /moː/ | *mō /*moː/ | — | *modu(n) /*modun/ | ki /ki/ |
| 土 | boihon /bɔiʁɔn/ | boihon /bojxon/ | boihon /boixon/ | *na /*na/ | — | *sirui /*siruj/ | tsuchi /t͡sɯt͡ɕi/ |
| 天 | abka /apqa/ | abka /abka/ | abka /abka/ | *abka /*abka/ | teŋri /tʰeŋri/ | *teŋri /*teŋri/ | ame /ame/ |
| 地 | na /na/ | na /na/ | na /na/ | *na /*na/ | — | *gajar /*ɡadʒar/ | — |
| 海 | mederi /mədəri/ | mederi /medəri/ | mederi /mederi/ | *lāmu /*laːmu/ | — | *dalai /*dalaj/ | umi /ɯmi/ |
| 龍 | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | muduri /muduri/ | — | — | — | tatsu /tat͡sɯ/ |
| 虎 | tasha /taɕa/ | tasha /taʃa/ | tasha /taʃa/ | — | — | — | tora /toɾa/ |
| 犬 | indahūn /indaʁun/ | indahūn /indaxuːn/ | indahūn /indaxɯn/ | *ŋinda /*ŋinda/ | — | *noxai /*noxaj/ | inu /inɯ/ |
| 馬 | morin /mɔrin/ | morin /morin/ | morin /morin/ | *murin /*murin/ | morin /morin/ | *mori(n) /*morin/ | uma /ɯma/ |
| 鳥 | gasha /ɢaɕa/ | gasha /ɡaʃa/ | gasha /ɡaʃa/ | *gasa /*ɡasa/ | — | *sibawun /*sibaʊn/ | tori /toɾi/ |
| 魚 | nimaha /nimaʁa/ | nimaha /nimaxa/ | nimaha /nimaxa/ | *nimaka /*nimaka/ | — | *jigasu(n) /*dʒiɣasun/ | sakana /sakana/ |
| 牛 | ihan /iʁan/ | ihan /ixan/ | ihan /ixan/ | *xuker /*xuker/ | — | *hüker /*hyker/ | ushi /ɯɕi/ |
| 羊 | honin /χɔnin/ | honin /xonin/ | honin /xonin/ | — | — | *honi(n) /*honin/ | hitsuji /çit͡sɯd͡ʑi/ |
| 貓 | kesike /kəsitɕə/ | kesike /kəsikə/ | — | — | — | — | neko /neko/ |
| 人 | niyalma /ɲalma/ | niyalma /njalma/ | niyalma /nialma/ | *niama /*niama/ | küü /kʰuː/ | *kümün /*kymyn/ | hito /çito/ |
| 手 | gala /ɢala/ | gala /ɡala/ | gala /ɡala/ | *ŋāla /*ŋaːla/ | — | *gar /*ɡar/ | te /te/ |
| 足 | bethe /bətxə/ | bethe /bətxə/ | bethe /betxe/ | *bəgdi /*bəɡdi/ | — | *köl /*kœl/ | ashi /aɕi/ |
| 目 | yasa /jaza/ | yasa /jasa/ | yasa /jasa/ | *jāsa /*jaːsa/ | — | *nidün /*nidyn/ | me /me/ |
| 耳 | šan /ɕan/ | šan /ʃan/ | šan /ʃan/ | *sēn /*seːn/ | — | *cikin /*tʃikin/ | mimi /mimi/ |
| 口 | angga /aŋɢa/ | angga /aŋɡa/ | angga /aŋɡa/ | *amŋa /*amŋa/ | — | *aman /*aman/ | kuchi /kɯt͡ɕi/ |
| 頭 | uju /ud͡ʑu/ | uju /ud͡ʒu/ | uju /udʑu/ | *dil /*dil/ | — | *terixün /*terixyn/ | atama /atama/ |
| 心 | niyaman /ɲaman/ | niyaman /njaman/ | niyaman /niaman/ | *mēwan /*meːwan/ | — | *jirüken /*dʒiryken/ | kokoro /kokoɾo/ |
| 血 | senggi /səŋɣi/ | senggi /səŋɡi/ | senggi /səŋɡi/ | *sēksə /*seːksə/ | — | *cisu(n) /*tʃisun/ | chi /t͡ɕi/ |
| 肉 | yali /jali/ | yali /jali/ | yali /jali/ | *uldʒə /*uld͡ʒə/ | — | *mika(n) /*mikan/ | — |
| 上 | dele /dələ/ | dele /dələ/ | dele /dələ/ | *ugi /*uɡi/ | — | *degere /*deɡere/ | ue /ɯe/ |
| 下 | fejile /fəd͡ʑilə/ | fejile /fəd͡ʒilə/ | fejile /fəjilə/ | *xərgi /*xərɡi/ | — | *doxora /*doxora/ | shita /ɕita/ |
| 中 | dulimba /dulimba/ | dulimba /dulimba/ | dulin /dulin/ | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | naka /naka/ |
| 中 | goibumbi /ɢɔibum/ | goibumbi /ɡoibumbi/ | — | *dulin /*dulin/ | — | *dumda /*dumda/ | ataru /ataɾɯ/ |
| 央 | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | dulimbai /dulimbai/ | *dulin /*dulin/ | — | — | — |
| 左 | hashū /χaɕu/ | hashū /xaʃuː/ | hashū /haʃɯ/ | *dʒəgün /*d͡ʒəɡyn/ | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | hidari /çidaɾi/ |
| 右 | ici /it͡ɕi/ | ici /it͡ʃi/ | ici /itɕi/ | *aŋān /*aŋaːn/ | — | *baragun /*baraɣun/ | migi /migi/ |
| 東 | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | dergi /dərɡi/ | — | — | *jegün /*dʒeɡyn/ | higashi /çigaɕi/ |
| 西 | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | wargi /warɡi/ | — | — | *baragun /*baraɣun/ | nishi /niɕi/ |
| 南 | julergi /d͡ʑulərɡi/ | julergi /d͡ʒulərɡi/ | julergi /dʑulərɡi/ | — | — | *emüne /*emyne/ | minami /minami/ |
| 北 | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | amargi /amarɡi/ | — | — | *hoyitu /*hojitu/ | kita /kita/ |
| 行 | yabumbi /jawum/ | yabumbi /jabumbi/ | yabu- /jabu-/ | *jabu- /*jabu-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | iku /ikɯ/ |
| 行 | faidan /faidan/ | faidan /faidan/ | — | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *yabu- /*jabu-/ | — |
| 来 | jimbi /d͡ʑim/ | jimbi /d͡ʒimbi/ | ji- /dʑi-/ | *əmə- /*əmə-/ | — | *ire- /*ire-/ | kuru /kɯɾɯ/ |
| 去 | genembi /ɡənəm/ | genembi /ɡənəmbi/ | gene- /ɡənə-/ | *ŋənə- /*ŋənə-/ | — | *od- /*od-/ | saru /saɾɯ/ |
| 見 | sabumbi /sabum/ | sabumbi /sabumbi/ | sabu- /sabu-/ | *ičə- /*it͡ʃə-/ | — | *üje- /*ydʒe-/ | miru /miɾɯ/ |
| 聞 | donjimbi /dɔnd͡ʑim/ | donjimbi /dond͡ʒimbi/ | donji- /dondʑi-/ | *dōldi- /*doːldi-/ | — | *sonos- /*sonos-/ | kiku /kikɯ/ |
| 食 | jembi /d͡ʑəm/ | jembi /d͡ʒəmbi/ | je- /dʑe-/ | *dʒəp- /*d͡ʒəp-/ | — | *ide- /*ide-/ | kuu /kɯɯ/ |
| 飲 | omimbi /ɔmim/ | omimbi /omimbi/ | omi- /omi-/ | *umī- /*umiː-/ | — | *uxu- /*uxu-/ | nomu /nomɯ/ |
| 走 | sujumbi /sud͡ʑum/ | sujumbi /sud͡ʒumbi/ | suju- /sudʑu-/ | *tuksa- /*tuksa-/ | — | *güyü- /*ɡyjy-/ | hashiru /haɕiɾɯ/ |
| 坐 | tembi /təm/ | tembi /təmbi/ | te- /te-/ | *təgə- /*təɡə-/ | — | *saxu- /*saxu-/ | suwaru /sɯwaɾɯ/ |
| 立 | ilimbi /ilim/ | ilimbi /ilimbi/ | ili- /ili-/ | *ili- /*ili-/ | — | *bos- /*bos-/ | tatsu /tat͡sɯ/ |
جزء من LangMap — مشروع لتصور اللغات. هذا ملخص ثابت قابل للفهرسة؛ توفر الخرائط التفاعلية صوت النطق والمرشحات وعرض الكرة الأرضية.