ᠰᡞᠪᡝ ᡤᡞᠰᡠᠨ

錫伯語

通古斯語系(滿-那乃語族,滿語 — 滿語嘅姊妹/方言)

語系通古斯語系(滿-那乃語族,滿語 — 滿語嘅姊妹/方言) 使用者~30K 文字滿文 國家中國 官方語言否(國家通用語言係普通話;錫伯語用於察布查爾錫伯自治縣嘅教育) 活力易危 ISO 639-3sjo

錫伯語(又稱 Sibe,ᠰᡞᠪᡝ Sibe)係滿語-那乃語支嘅一種通古斯語言,同滿語(mnc)關係非常密切——究竟佢哋係兩種獨立語言,抑或係單一滿—錫複合體嘅方言,至今仍有爭議。錫伯族係一個滿洲民族,喺1764年俾清朝作為軍事戍邊調遷到新疆伊犁河谷,王朝覆亡之後仍然留喺嗰度。時至今日,錫伯語係唯一仲有活躍識字同教育課程嘅在生滿語親屬語言(喺察布查爾錫伯自治縣),相比之下,滿語本身喺中國東北只剩極少數年邁嘅母語使用者。錫伯語以直書方式保存咗歷史上嘅滿文,並且係復興滿學嘅重要資源。

使用地區

錫伯語嘅31個核心詞

ᠮᡠᡴᡝ

/mukə/

ᡨᡠᠸᠠ

/tuwa/

日頭

ᠰᡠᠨ

/sun/

月光

ᠪᡳᠶᠠ

/bija/

ᡠᠰᡳᡥᠠ

/usˈχa/

母親

ᡝᠨᡞᠶᡝ

/ənije/

父親

ᠠᠮᠠ

/ama/

ᠪᡳ

/bi/

ᠰᡳ

/ɕi/

ᡤᡝᠪᡠ

/ɡəˈvu/

ᠶᠠᠰᠠ

/jasa/

ᡤᠠᠯᠠ

/ɡala/

ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨ

/nijaman/

ᠴᡳᠯᡨᡠᠮᠪᡳ

/tʃiltumbi/

ᠮᠣᠯᠣ

/molo/

ᠪᠣᠣ

/boː/

ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨ

/indaxun/

ᡴᡝᠰᡳᡴᡝ

/kəsikə/

ᠵᡝᠮᠪᡞ

/dʒəmbi/

ᠣᠮᡳᠪᡞ

/omibi/

ᡝᠮᡠ

/əmu/

ᠵᡠᠸᡝ

/dʒuə/

你好

ᠨᡳᠩᡤᡝ ᠰᠠᡳᠨ

/niŋɡe sain/

多謝

ᠪᠠᠨᡳᡥᠠ

/banixa/

ᠰᠠᡳᠨ

/sain/

來源

單詞比較

同Tungusic (Manchu-Nanai, Manchu — sister/dialect of Manchu)相關語言比較

意思 錫伯語滿洲語女真語那乃語烏德蓋語埃文基語埃文語
ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ муэ /mue/ уй /uj/ мӯ /muː/ мӯ /muː/
ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ tuwa /tuwa/ това /tova/ тогбо /toɡbo/ того /toɡo/ тоог /toːɡ/
日頭 ᠰᡠᠨ /sun/ ᡧᡠᠨ /ʃun/ šun /ʃun/ сиун /siun/ даигаси /daiɡasi/ дылача /dɯlatɕa/ нөлтэн /nølten/
月光 ᠪᡳᠶᠠ /bija/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/ biya /bija/ биа /bia/ биа /bia/ бега /beɡa/ бяг /bjaɡ/
ᡠᠰᡳᡥᠠ /usˈχa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ usiha /usixa/ хосякта /xoˈsʲakta/ ваикта /ˈwaikta/ осикта /oˈsikta/ осикат /oˈsikat/
母親 ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ eme /eme/ энин /enin/ энэ /ene/ эни /eni/ эньэн /eɲen/
父親 ᠠᠮᠠ /ama/ ᠠᠮᠠ /ama/ ama /ama/ ама /ama/ амэ /amə/ амин /amin/ аман /aman/
ᠪᡳ /bi/ ᠪᡳ /bi/ bi /bi/ ми /mi/ би /bi/ би /bi/ би /bi/
1/4

漢字讀音比較

同Tungusic > Southern Tungusic > Manchu-Sibe相關語言比較

漢字 錫伯語女真語滿洲語原始通古斯語契丹語原始蒙古語訓讀 (日本固有詞)
emu /əmu/ emu /emu/ emu /emu/ *əmun /*əmun/ om /əm/ *nigen /*niɡen/ hito /çito/
juwe /dʑuwə/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʒuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ futa /ɸɯta/
ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ gur /ɡur/ *gurba(n) /*gurban/ mi /mi/
duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ yo /jo/
sunja /sundʑa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʒa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tau/ *tabu(n) /*tabun/ itsu /itsɯ/
ninggun /niŋɢun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ mu /mɯ/
nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dalu /dalu/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nana /nana/
jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʒakʰuːn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ naim /naim/ *nayima(n) /*najiman/ ya /ja/
uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ isen /isen/ *yersü(n) /*jersyn/ kokono /kokono/
juwan /dʑuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʒuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ /toː/
1/7

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。