𘬱𘬻𘭟 𘬐𘭦𘬰

契丹語

Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated)

語系Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated) 使用者歴史言語 / 現代話者なし 地區Liao dynasty empire (Northeast China, Inner Mongolia, 907–1125 CE) 羅馬字Kane (2009) reconstruction 讀音契丹語重構讀音

契丹語係遼朝(907—1125年)嘅語言,係由統治橫跨滿洲至中亞廣大帝國嘅契丹人所講嘅。契丹人創製咗大字同小字兩套文字系統,但係兩套文字至今都係只係解讀咗一部分,契丹小字入面有把握解讀嘅字符大約得20%。呢個條目淨係收錄喺遼代雙語碑銘、漢語音譯同Kane(2009)及愛新覺羅·烏拉熙春研究中確實有根據嘅語形,其他嘅就用破折號(—)標示。數詞同蒙古語、滿語有明顯嘅同源關係,係資料最豐富嘅詞彙範疇。

使用地區

契丹語嘅漢字讀音

漢字 意思 讀音 寫法 IPA
one 𘬺om /əm/
two jur /dʒur/
three gur /ɡur/
four dur /dur/
five tau /tau/
six nil /nil/
seven dalu /dalu/
eight naim /naim/
nine isen /isen/
ten par /par/
sun nair /nair/
moon 𘭖𘭚𘭯sair /sair/
mountain ula /ʊla/
water us /ʊs/
fire gal /ɡal/
sky teŋri /tʰeŋri/
horse 𘭤𘭞morin /morin/
person küü /kʰuː/

來源

單詞比較

同Mongolic (Para-Mongolic)相關語言比較

意思 契丹語女真語中古蒙古語古典蒙古語蒙古文蒙古爾語錫伯語
muri /muri/ muke /muke/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ ᠤᠰᠤᠨ /usun/ ус /us/ usu /usu/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/
niár /niar/ tuwa /tuwa/ ᠭᠠᠯ /ɣal/ ᠭᠠᠯ /ɡal/ гал /ɡal/ ghal /ʁal/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/
日頭 𘲺 /nair/ šun /ʃun/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ ᠨᠠᠷᠠᠨ /naran/ нар /nar/ nara /nara/ ᠰᡠᠨ /sun/
月光 𘭧 /sair/ biya /bija/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ ᠰᠠᠷᠠ /sara/ сар /sar/ sara /sara/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/
母親 eme /eme/ eme /eme/ ᠡᠭᠡ /eke/ ᠡᠬᠡ /eke/ ээж /eːdʒ/ ana /ana/ ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/
父親 ai /ai/ ama /ama/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /etʃiɡe/ ᠡᠴᠢᠭᠡ /et͡ʃiɡe/ аав /aːw/ ada /ada/ ᠠᠮᠠ /ama/
idi /idi/ jefu /dʒefu/ ᠢᠳᠡ /ide/ ᠢᠳᠡ- /ide-/ идэх /idex/ idi- /idi/ ᠵᡝᠮᠪᡞ /d͡ʒəmbi/
umi /umi/ omi /omi/ ᠤᠭᠤ /uɣu/ ᠤᠭᠤ- /uɣu-/ уух /uːx/ uu- /uː/ ᠣᠮᡳᠪᡞ /omibi/
1/3

漢字讀音比較

同Para-Mongolic (Mongolic-Khitan branch, debated)相關語言比較

漢字 契丹語原始蒙古語錫伯語原始通古斯語女真語滿洲語元代漢語 (八思巴字)
om /əm/ *nigen /*niɡen/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ emu /emu/ emu /emu/ ʔi /ʔi/
jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ juwe /d͡ʑuwə/ *dʒuər /*d͡ʒuər/ juwe /dʑuwe/ juwe /d͡ʒuwə/ ʐɨ /ʐɨ/
gur /ɡur/ *gurba(n) /*gurban/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ sam /sam/
dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ duin /duin/ duin /duin/ sɿ /sɿ/
tau /tau/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sund͡ʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʑa/ sunja /sund͡ʒa/ ʔu /ʔu/
nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ liw /liw/
dalu /dalu/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ tshi /tsʰi/
naim /naim/ *nayima(n) /*najiman/ jakūn /d͡ʑaqun/ *dʒapkun /*d͡ʒapkun/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /d͡ʒakʰuːn/ ba /pa/
isen /isen/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ kiw /kiw/
par /par/ *harba(n) /*harban/ juwan /d͡ʑuwan/ *dʒuwan /*d͡ʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /d͡ʒuwan/ ši /ʂɨ/
1/2

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。