Djambarrpuyŋu
詹巴爾普恩古語
帕馬-尼永甘(Yolŋu、Dhuwal)
詹巴爾普恩古語(Djambarrpuyŋu)係杜瓦爾(Dhuwal)語組嘅一種約爾努·馬塔(Yolŋu Matha)變體,通行於澳洲北領地嘅東北阿納姆地,以加利溫庫(Galiwin'ku,埃爾科島)為中心。佢係當地講嘅人最多嘅原住民語言,仲喺約爾努各氏族之間做通用語,所以 2021 年人口普查記錄到大約 3,800 個使用者——比差唔多任何其他澳洲傳統語言都多。語法上佢屬帕瑪-恩永甘語系:格標記非常豐富,語序好自由,代詞系統分單數、雙數同複數,仲分包括式同排除式嘅「我哋」。佢嘅詞彙有一層獨特嘅望加錫借詞,嚟自同蘇拉威西幾百年嘅海參貿易——walu「太陽、日頭」溯源自望加錫語 allo。同大多數澳洲語言唔同,佢到今日仲有細路當第一語言習得,亦有完整嘅《新約》(2008 年)同埋一部大型詞典同參考語法。
使用地區
詹巴爾普恩古語嘅31個核心詞
水
gapu
/ɡapu/
火
gurtha
/ɡuɻt̪a/
日頭
walu
/walu/
月光
ŋaḻindi
/ŋaɭindi/
星
ganyu
/ɡaɲu/
母親
ŋäṉḏi
/ŋaːɳɖi/
父親
bäpa
/baːpa/
我
ŋarra
/ŋara/
你
nhe
/n̪e/
名
yäku
/jaːku/
眼
mel
/mel/
手
goŋ
/ɡoŋ/
心
ḏoṯurrk
/ɖoʈurk/
愛
djäl
/ɟaːl/
樹
dharpa
/d̪aɻpa/
屋
buṉbu
/buɳbu/
狗
wuŋgan
/wuŋɡan/
貓
butjikit
/bucikit/
食
ḻuka
/ɭuka/
飲
ḻuka
/ɭuka/
一
waŋgany
/waŋɡaɲ/
二
märrma'
/maːrmaʔ/
你好
Nhämirri nhe?
/n̪aːmiri n̪e/
多謝
—
/—/
好
manymak
/maɲmak/
單詞比較
同Pama-Nyungan (Yolŋu, Dhuwal)相關語言比較
| 意思 | 詹巴爾普恩古語 | 瓦爾皮里語 | 馬爾圖旺卡語 | 恩漢達語 | 奧爾科爾語 | 恩貢納沃語 | 努恩格語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | gapu /ɡapu/ | ngapa /ŋapa/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | kungal /kuŋal/ | kep /kep/ |
| 火 | gurtha /ɡuɻt̪a/ | warlu /waɭu/ | waru /waɾu/ | warla /waɻla/ | paral /paɻal/ | warba /waɻba/ | kaarl /kaːɻl/ |
| 日頭 | walu /walu/ | wanta /wanta/ | tjirntu /cɪɳʈu/ | wurʼa /wuɾʔa/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | guma /ɡuma/ | ngangk /ŋaŋk/ |
| 月光 | ŋaḻindi /ŋaɭindi/ | pira /piɻa/ | kayalany /kajalaɲ/ | kanyala /kaɲala/ | kakal /kakal/ | birrang /biɻaŋ/ | miyak /mijak/ |
| 星 | ganyu /ɡaɲu/ | wanjirlpirri /waɲɟiɭpiri/ | piriny /piriɲ/ | indiya /indija/ | el idnban /el ˈidnban/ | dyurra /ɟura/ | djinda /ɟinda/ |
| 母親 | ŋäṉḏi /ŋaːɳɖi/ | ngati /ŋati/ | yakaji /jakaɟi/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngangi /ŋaŋi/ | guni /ɡuni/ | ngangk /ŋaŋk/ |
| 父親 | bäpa /baːpa/ | kirda /kiɖa/ | mama /mama/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | kaba /kaba/ | pumba /pumba/ | maam /maːm/ |
| 我 | ŋarra /ŋara/ | ngaju /ŋaɟu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayi /ŋaji/ | ay /aj/ | ngaya /ŋaja/ | ngany /ŋaɲ/ |
| 你 | nhe /n̪e/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyini /ɲini/ | inag /inaɡ/ | ngindu /ŋindu/ | noonook /nunuk/ |
| 名 | yäku /jaːku/ | yirdi /jiɖi/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ukal /ukal/ | yini /jini/ | kwerl /kwɛɻl/ |
| 眼 | mel /mel/ | milpa /milpa/ | kuru /kuɾu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | mil /mil/ | mel /mel/ |
| 手 | goŋ /ɡoŋ/ | rdaka /ɖaka/ | mara /maɾa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mar /maɻ/ |
| 心 | ḏoṯurrk /ɖoʈurk/ | wankaru /waŋkaɻu/ | kurtu /kʊɻʈu/ | pulpara /pulpaɻa/ | piku /piku/ | gauar /ɡauar/ | kortang /koɻtaŋ/ |
| 愛 | djäl /ɟaːl/ | nyangu /ɲaŋu/ | mukulyu /mukuʎu/ | kanyji /kaɲdʒi/ | kanyji /kaɲɟi/ | marmit /maɻmit/ | djaadjam /dʒaːdʒam/ |
| 樹 | dharpa /d̪aɻpa/ | watiya /watija/ | watarrka /wataɻka/ | parntany /paɳʈaɲ/ | warray /waɾaj/ | warabi /waɻabi/ | boorn /boːɻn/ |
| 屋 | buṉbu /buɳbu/ | ngurra /ŋura/ | ngurra /ŋura/ | nhurra /ɳuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | kuni /kuni/ | mia /maja/ |
| 狗 | wuŋgan /wuŋɡan/ | jarntu /caɳʈu/ | papa /papa/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | kunpa /kunpa/ | mirri /miɻi/ | dwert /dweɻt/ |
| 貓 | butjikit /bucikit/ | mungalpa /muŋalpa/ | — /—/ | paka /paka/ | paka /paka/ | poosi /puːsi/ | nguni /ŋuni/ |
| 食 | ḻuka /ɭuka/ | ngarni /ŋaɳi/ | ngalku- /ŋalku/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | daring /daɻiŋ/ | ngarn /ŋaɻn/ |
| 飲 | ḻuka /ɭuka/ | purrami /purami/ | tjiki- /cɪki/ | nyuna /ɲuna/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | nyu /ɲu/ | ngarn /ŋaɻn/ |
| 一 | waŋgany /waŋɡaɲ/ | jinta /cinta/ | kutjarra-wangu /kucara waŋu/ | kuyu /kuju/ | kuyu /kuju/ | guma /ɡuma/ | keny /keɲ/ |
| 二 | märrma' /maːrmaʔ/ | jirrama /ɟiɾama/ | kujarra /kucara/ | wuthada /wut̪aɖa/ | uchir /utʃir/ | bula /bula/ | koodjal /kuɟal/ |
| 你好 | Nhämirri nhe? /n̪aːmiri n̪e/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | yumalundi /jumalundi/ | kaya /kaja/ |
| 多謝 | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ | miyamala /mijamala/ | boordawan /boːɻdawan/ |
| 好 | manymak /maɲmak/ | ngurrju /ŋurcu/ | palya /paʎa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | walunga /waluŋa/ | kwobidak /kwobidak/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。