Awajún chichám

阿瓜魯納語

希瓦羅語支

語系希瓦羅語支 使用者~55K(秘魯 ~50K + 厄瓜多爾 ~5K) 文字拉丁文 國家秘魯(亞馬遜、卡哈馬卡、聖馬丁、洛雷托大區) 官方語言秘魯(依1993年憲法第48條獲認定為地區語言) 活力易危 ISO 639-3agr

阿瓜魯納語(Awajún chichám,「阿瓦洪語」)係最大嘅希瓦羅語族語言,由秘魯亞馬遜與安第斯山交錯生態區(ecotone)約 50,000-55,000 名阿瓦洪人所講。希瓦羅語族係一個細小而孤立嘅南美洲語族,包含 4-5 種密切相關嘅語言(舒阿爾語 jiv、阿丘阿爾語 acu、瓦姆比薩語、希維阿爾語、阿瓦洪語 agr),其原居地橫跨秘魯與厄瓜多爾邊界,位於馬拉尼翁河流域。阿瓦洪人喺族裔上同厄瓜多爾舒阿爾人有關連,但喺語言上有分別;彼此只係部分可以互通。阿瓦洪語保留咗希瓦羅語族嘅特徵:鼻化元音、焦點標記、量詞-名詞結構,以及一套詳盡嘅雨林民族生物學詞彙。2009 年嘅巴瓜屠殺令阿瓦洪人嘅土地權引起國際關注。

使用地區

阿瓜魯納語嘅31個核心詞

yumi

/jumi/

jii

/hiː/

日頭

etsá

/etsá/

月光

nántu

/nántu/

yaya

/jaja/

母親

dukú

/dukú/

父親

apá

/apá/

wi

/wi/

amé

/ame/

daaji

/daːhi/

jíi

/híː/

uwéj

/uwéh/

anéntai

/anɛ́ntaj/

amaja

/amaha/

númi

/númi/

jegámu

/heɡámu/

yawá

/jawá/

micha

/mitʃa/

yuwámu

/juwámu/

úmag

/úmaɡ/

makichik

/makitʃik/

jimag

/himaɡ/

你好

pujámek

/puhámɛk/

多謝

see

/sɛː/

ímia

/ímia/

布穀鳥

ikáncham

/iˈkantʃam/

來源

單詞比較

同Jivaroan相關語言比較

意思 阿瓜魯納語阿丘阿爾語舒阿爾語哈卡魯語八重山語科伊拉博羅森尼語科伊拉奇尼語
yumi /jumi/ yumi /jumi/ yumi /jumi/ uma /uma/ /midzɨ/ hari /hari/ hari /hari/
jii /hiː/ ji /hi/ ji /hi/ nina /nina/ /pɨː/ nuune /nuːne/ nuune /nuːne/
日頭 etsá /etsá/ etsa /etsa/ etsa /etsa/ inti /inti/ てぃだ /tida/ wayna /wajna/ wari /wari/
月光 nántu /nántu/ nantu /nantu/ nantu /nantu/ phaxshi /pʰaχʃi/ /tsɨkɨ/ handu /handu/ handu /handu/
yaya /jaja/ yaa /jaː/ yaa /jaː/ wara /waɾa/ ぷし /puɕi/ handariya /handaːɾija/ handariya /handaːɾija/
母親 dukú /dukú/ nukur /nukuɾ/ nukur /nukuɾ/ mama /mama/ あっぱ /appa/ nya /ɲa/ nya /ɲa/
父親 apá /apá/ apar /apaɾ/ apar /apaɾ/ awki /awki/ あっちゃ /attʃa/ baaba /baːba/ baaba /baːba/
wi /wi/ wi /wi/ wi /wi/ naya /naja/ ばぬ /banu/ ay /aj/ ay /aj/
1/4

LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。