Achuar Chicham
阿丘阿爾語
Jivaroan
Achuar (Achuar Chicham, "Achuar speech"; also Achuar-Shiwiar) is a Jivaroan language spoken in the Marañón–Pastaza ecotone of the Peru-Ecuador border. The Achuar people are the second-largest Jivaroan group after the Aguaruna (agr), and have historically been seasonally interconnected with the Shuar (jiv) and Shiwiar through trade, marriage alliances, and warfare. Achuar achieved international attention through the Achuar Resistance against oil-company encroachment in the 2000s-2010s, with the Achuar Federation (FINAE/NAE) leading territorial sovereignty advocacy. Linguistically, Achuar shares Jivaroan family features with Aguaruna and Shuar: nasal vowels, focus markers, and an exhaustive ethnobiological lexicon for the Amazon ecosystem.
使用地區
阿丘阿爾語嘅20個核心詞
水
yumi
/jumi/
火
ji
/dʒi/
日頭
etsa
/etsa/
月光
nantu
/nantu/
母親
nukur
/nukuɾ/
父親
apar
/apaɾ/
食
yuata
/juata/
飲
umarta
/umaɾta/
愛
anentin
/anentin/
心
enentai
/enentai/
樹
numi
/numi/
屋
jea
/dʒea/
狗
yawa
/jawa/
貓
micha
/mitʃa/
手
uwej
/uwedʒ/
眼
jii
/dʒiː/
你好
pujamek
/pudʒamek/
多謝
mai-tikut
/majtikut/
一
kichik
/kitʃik/
好
penker
/peŋkeɾ/
來源
單詞比較
同Jivaroan相關語言比較
| 意思 | 阿丘阿爾語 | 舒阿爾語 | 阿瓜魯納語 | 通布卡語 | 中阿拉斯加尤皮克語 | 坎巴語 | 尚巴拉語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | maji /madʒi/ | meq /meq/ | kĩw'ũ /kiwu/ | mazi /mazi/ |
| 火 | ji /dʒi/ | ji /dʒi/ | úkam /úkam/ | moto /moto/ | keneq /keneq/ | mwaki /mwaki/ | moto /moto/ |
| 日頭 | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | etsá /etsá/ | zuwa /zuwa/ | akerta /akerta/ | syũa /sjua/ | zuwa /zuwa/ |
| 月光 | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | nántu /nántu/ | mwezi /mwezi/ | iraluq /iraluq/ | mwei /mwei/ | mwezi /mwezi/ |
| 母親 | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | dukú /dukú/ | amama /amama/ | aana /aːna/ | mwaitũ /mwaitu/ | mama /mama/ |
| 父親 | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | apá /apá/ | adada /adada/ | ata /ata/ | asa /asa/ | baba /baba/ |
| 食 | yuata /juata/ | yuata /juata/ | yuwámu /juwámu/ | kurya /kuɾja/ | ner'uq /nerʔuq/ | kũya /kuja/ | kuya /kuja/ |
| 飲 | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | úmag /úmaɡ/ | kumwa /kumwa/ | mertuq /mertuq/ | kũnywa /kuɲwa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| 愛 | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | amaja /amaha/ | kutemwa /kutemwa/ | kenka /kenka/ | wendo /wendo/ | kwenda /kwenda/ |
| 心 | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | mtima /mtima/ | irua /irua/ | ngoo /ŋɡoː/ | mwoyo /mwojo/ |
| 樹 | numi /numi/ | numi /numi/ | númi /númi/ | khuni /kʰuni/ | napa /napa/ | mũtĩ /muti/ | mti /mti/ |
| 屋 | jea /dʒea/ | jea /dʒea/ | jegámu /heɡámu/ | nyumba /ɲumba/ | ena /ena/ | nyũmba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ |
| 狗 | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | yawá /jawá/ | ncheŵe /ntʃewe/ | qimugta /qimuɣta/ | ngitĩ /ŋɡiti/ | mbwa /mbwa/ |
| 貓 | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | chona /tʃona/ | qassraaraq /qassraːraq/ | mbaka /mbaka/ | paka /paka/ |
| 手 | uwej /uwedʒ/ | uwej /uwedʒ/ | uwéj /uwéh/ | woko /woko/ | unirak /unirak/ | kw'oko /kwoko/ | ukono /ukono/ |
| 眼 | jii /dʒiː/ | jii /dʒiː/ | jíi /híː/ | jiso /dʒiso/ | ii /iː/ | ĩtho /iθo/ | izo /izo/ |
| 你好 | pujamek /pudʒamek/ | pujamek /pudʒamek/ | pujámek /puhámɛk/ | monire /moniɾe/ | waqaa /waqaː/ | mwĩaĩle /mwiaile/ | nashukuru /naʃukuɾu/ |
| 多謝 | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsadʒme/ | see /sɛː/ | yewo /jewo/ | quyana /qujana/ | nĩ vinya /ni viɲa/ | asante /asante/ |
| 一 | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | makichik /makitʃik/ | cimoza /tʃimoza/ | ataucik /atautʃik/ | ĩmwe /imwe/ | imo /imo/ |
| 好 | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | ímia /ímia/ | cwemi /tʃwemi/ | assirtuq /asːirtuq/ | museo /museo/ | hedi /hedi/ |
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。