Achuar Chicham
阿丘阿爾語
希瓦羅語支
阿丘阿爾語(Achuar Chicham,即「阿丘阿爾人嘅話」;又叫阿丘阿爾-希維亞爾語)係一種希瓦羅語系語言,喺秘魯同厄瓜多爾邊界嘅馬拉尼翁—帕斯塔薩生態過渡帶度通行。阿丘阿爾人係希瓦羅語系入面繼阿瓜魯納人(agr)同舒阿爾人(jiv)之後第三大嘅族群,歷史上透過貿易、聯姻同戰爭同舒阿爾人、希維亞爾人保持季節性嘅往來。喺2000年代到2010年代,阿丘阿爾人因為抵抗石油公司入侵而發起「阿丘阿爾抵抗運動」,由此贏得國際關注,阿丘阿爾聯盟(FINAE/NAE)喺領土主權維權方面擔當主導角色。喺語言學上,阿丘阿爾語同阿瓜魯納語、舒阿爾語共有希瓦羅語系嘅特徵:鼻化元音、焦點標記,同埋一套描述亞馬遜生態系統嘅詳盡民族生物學詞彙。
使用地區
阿丘阿爾語嘅31個核心詞
水
yumi
/jumi/
火
ji
/hi/
日頭
etsa
/etsa/
月光
nantu
/nantu/
星
yaa
/jaː/
母親
nukur
/nukuɾ/
父親
apar
/apaɾ/
我
wi
/wi/
你
ame
/ame/
名
naari
/naːɾi/
眼
jii
/hiː/
手
uwej
/uweh/
心
enentai
/enentai/
愛
anentin
/anentin/
樹
numi
/numi/
屋
jea
/hea/
狗
yawa
/jawa/
貓
micha
/mitʃa/
食
yuata
/juata/
飲
umarta
/umaɾta/
一
kichik
/kitʃik/
二
jimiar
/himiaɾ/
你好
pujamek
/puhamek/
多謝
mai-tikut
/majtikut/
好
penker
/peŋkeɾ/
來源
單詞比較
同Jivaroan相關語言比較
| 意思 | 阿丘阿爾語 | 舒阿爾語 | 阿瓜魯納語 | 中阿拉斯加尤皮克語 | 紹納語 | 日語 (大阪) | 日語 (廣島) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | yumi /jumi/ | meq /meq/ | mvura /mvuɾa/ | 水 /mizɯ/ | 水 /mizɯ/ |
| 火 | ji /hi/ | ji /hi/ | jii /hiː/ | keneq /keneq/ | moto /moto/ | 火 /hi/ | 火 /hi/ |
| 日頭 | etsa /etsa/ | etsa /etsa/ | etsá /etsá/ | akerta /akerta/ | zuva /zuva/ | 日 /hi/ | 日 /hi/ |
| 月光 | nantu /nantu/ | nantu /nantu/ | nántu /nántu/ | iraluq /iraluq/ | mwedzi /mwedzi/ | 月 /tsɯki/ | 月 /tsɯki/ |
| 星 | yaa /jaː/ | yaa /jaː/ | yaya /jaja/ | agyaq /aɣjaq/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | 星 /hoɕi/ | 星 /hoɕi/ |
| 母親 | nukur /nukuɾ/ | nukur /nukuɾ/ | dukú /dukú/ | aana /aːna/ | amai /amai/ | おかん /okaɴ/ | おふくろ /oɸɯkɯɾo/ |
| 父親 | apar /apaɾ/ | apar /apaɾ/ | apá /apá/ | ata /ata/ | baba /baba/ | おとん /otoɴ/ | 親父 /ojadʑi/ |
| 我 | wi /wi/ | wi /wi/ | wi /wi/ | wiinga /wiːŋa/ | ini /ini/ | わし /waɕi/ | わし /waɕi/ |
| 你 | ame /ame/ | ame /ame/ | amé /ame/ | elpet /əɬpət/ | iwe /iwe/ | あんた /anta/ | あんた /anta/ |
| 名 | naari /naːɾi/ | naari /naːɾi/ | daaji /daːhi/ | ateq /atəq/ | zita /zita/ | 名前 /namae/ | 名前 /namae/ |
| 眼 | jii /hiː/ | jii /hiː/ | jíi /híː/ | ii /iː/ | ziso /ziso/ | 目 /me/ | 目 /me/ |
| 手 | uwej /uweh/ | uwej /uweh/ | uwéj /uwéh/ | unirak /unirak/ | ruoko /ɾwoko/ | 手 /te/ | 手 /te/ |
| 心 | enentai /enentai/ | enentai /enentai/ | anéntai /anɛ́ntaj/ | irua /irua/ | mwoyo /mwojo/ | 心 /kokoɾo/ | 心 /kokoɾo/ |
| 愛 | anentin /anentin/ | anentaiti /anentaiti/ | amaja /amaha/ | kenka /kenka/ | rudo /ɾudo/ | 愛 /ai/ | 愛 /ai/ |
| 樹 | numi /numi/ | numi /numi/ | númi /númi/ | napa /napa/ | muti /muti/ | 木 /ki/ | 木 /ki/ |
| 屋 | jea /hea/ | jea /hea/ | jegámu /heɡámu/ | ena /ena/ | imba /imba/ | 家 /ie/ | 家 /ie/ |
| 狗 | yawa /jawa/ | yawá /jaˈwa/ | yawá /jawá/ | qimugta /qimuɣta/ | imbwa /imbwa/ | 犬 /inɯ/ | 犬 /inɯ/ |
| 貓 | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | micha /mitʃa/ | qassraaraq /qassraːraq/ | katsi /katsi/ | 猫 /neko/ | 猫 /neko/ |
| 食 | yuata /juata/ | yuata /juata/ | yuwámu /juwámu/ | ner'uq /nerʔuq/ | kudya /kudja/ | 食べて /tabete/ | 食べて /tabete/ |
| 飲 | umarta /umaɾta/ | umarta /umaɾta/ | úmag /úmaɡ/ | mertuq /mertuq/ | kunwa /kunwa/ | 飲んで /nonde/ | 飲んで /nonde/ |
| 一 | kichik /kitʃik/ | chikichik /tʃikitʃik/ | makichik /makitʃik/ | ataucik /atautʃik/ | potsi /potsi/ | 一 /itɕi/ | 一 /itɕi/ |
| 二 | jimiar /himiaɾ/ | jimiará /himiaɾa/ | jimag /himaɡ/ | malruk /maɬʁuk/ | piri /piri/ | 二 /ni/ | 二 /ni/ |
| 你好 | pujamek /puhamek/ | pujamek /puhamek/ | pujámek /puhámɛk/ | waqaa /waqaː/ | mhoro /mhoɾo/ | 毎度 /maido/ | やあ /jaː/ |
| 多謝 | mai-tikut /majtikut/ | yuminsajme /juminsahme/ | see /sɛː/ | quyana /qujana/ | maita /maita/ | おおきに /oːkini/ | ありがとう /aɾiɡatoː/ |
| 好 | penker /peŋkeɾ/ | penker /peŋkeɾ/ | ímia /ímia/ | assirtuq /asːirtuq/ | chakanaka /tʃakanaka/ | ええ /eː/ | ええ /eː/ |
頁 1/4
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。