Jaqaru aru
哈卡魯語
艾馬拉語族
哈卡魯語(Jaqi aru,意為「人民嘅語言」)係艾馬拉語系兩種現存語言之一(另一種係艾馬拉語,ay),佢同艾馬拉語共有約30%詞彙同許多語法特徵(噴音塞音、後綴繁多嘅黏著構詞、據素標記)。幾乎只喺秘魯利馬大區瑤約斯省嘅細小山區圖佩區使用,附近嘅卡丘伊仲有極少數殘存使用者。嚴重瀕危:大多數較年輕嘅使用者已轉用西班牙語;聯合國教科文組織將佢列為確切瀕危。哈卡魯語同艾馬拉語嘅分化估計有約1,500至2,000年之深,令佢哋之間嘅差異大致相當於羅曼語族各語言之間嘅差異。
使用地區
哈卡魯語嘅31個核心詞
水
uma
/uma/
火
nina
/nina/
日頭
inti
/inti/
月光
phaxshi
/pʰaχʃi/
星
wara
/waɾa/
母親
mama
/mama/
父親
awki
/awki/
我
naya
/naja/
你
juma
/huma/
名
suti
/suti/
眼
nayra
/najɾa/
手
ampara
/ampaɾa/
心
chuyma
/tʃujma/
愛
munasiña
/munasiɲa/
樹
qhura
/qʰuɾa/
屋
uta
/uta/
狗
anu
/anu/
貓
phishi
/pʰiʃi/
食
mankaña
/mankaɲa/
飲
umaña
/umaɲa/
一
maya
/maja/
二
paya
/paja/
你好
kamishti
/kamiʃti/
多謝
yuspaa
/juspaː/
好
shuma
/ʃuma/
來源
單詞比較
同Aymaran相關語言比較
| 意思 | 哈卡魯語 | 艾馬拉語 | 古典克丘亞語 | 克丘亞語 | 庫斯科克丘亞語 | 米薩克語 | 阿亞庫喬克丘亞語 |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 水 | uma /uma/ | uma /uma/ | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | unø /unø/ | yaku /jaku/ |
| 火 | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | nina /nina/ |
| 日頭 | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | inti /inti/ |
| 月光 | phaxshi /pʰaχʃi/ | phaxsi /pʰaχsi/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | atru /atɾu/ | killa /kiʎa/ |
| 星 | wara /waɾa/ | warawara /waɾawaɾa/ | quyllur /qojʎur/ | quyllur /ˈqojʎʊr/ | quyllur /ˈqojʎur/ | kualøm /kwalʌm/ | quyllur /ˈqojʎur/ |
| 母親 | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| 父親 | awki /awki/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tayta /tajta/ |
| 我 | naya /naja/ | naya /naja/ | ñuqa /ɲoqa/ | ñuqa /ˈɲʊqa/ | ñuqa /ˈɲoqa/ | na /na/ | ñuqa /ˈɲoqa/ |
| 你 | juma /huma/ | juma /huma/ | qam /qam/ | qam /qam/ | qan /qan/ | ñui /ɲui/ | qam /qam/ |
| 名 | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /suti/ | suti /ˈsuti/ | suti /ˈsuti/ | wetø /wetʌ/ | suti /ˈsuti/ |
| 眼 | nayra /najɾa/ | nayra /najɾa/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | kab /kab/ | ñawi /ɲawi/ |
| 手 | ampara /ampaɾa/ | ampara /ampaɾa/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | mar /maɾ/ | maki /maki/ |
| 心 | chuyma /tʃujma/ | chuyma /tʃujma/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | mun /mun/ | sunqu /suŋqu/ |
| 愛 | munasiña /munasiɲa/ | munasiña /munasiɲa/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | kausrap /kawsɾap/ | kuyay /kujaj/ |
| 樹 | qhura /qʰuɾa/ | quqa /quqa/ | sach'a /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | sachʼa /satʃʼa/ | yu /ju/ | sacha /satʃa/ |
| 屋 | uta /uta/ | uta /uta/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | ya /ja/ | wasi /wasi/ |
| 狗 | anu /anu/ | anu /anu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | kuchi /kutʃi/ | allqu /aʎqu/ |
| 貓 | phishi /pʰiʃi/ | phisi /pʰisi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | mishi /miʃi/ | michi /mitʃi/ |
| 食 | mankaña /mankaɲa/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mɵ /mɵ/ | mikuy /mikuj/ |
| 飲 | umaña /umaɲa/ | umaña /umaɲa/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | ushi /uʃi/ | upyay /upjaj/ |
| 一 | maya /maja/ | maya /maja/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | kan /kan/ | huk /huk/ |
| 二 | paya /paja/ | paya /paja/ | iskay /iskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | iskay /ˈiskaj/ | pa /pa/ | iskay /ˈiskaj/ |
| 你好 | kamishti /kamiʃti/ | kamisaki /kamisaki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | ma'rik /maʔɾik/ | napaykullayki /napajkuʎajki/ |
| 多謝 | yuspaa /juspaː/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | añay /aɲaj/ | payn /pajn/ | añay /aɲaj/ |
| 好 | shuma /ʃuma/ | suma /suma/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | kausrik /kawsɾik/ | allin /aʎin/ |
頁 1/4
LangMap — 語言視覺化項目嘅一部分。呢個係靜態、可抓取嘅摘要;互動地圖提供發音音頻、篩選同地球視圖。