Tetun

Tiếng Tetum

Nam Đảo (Central Malayo-Polynesian)

Ngữ hệNam Đảo (Central Malayo-Polynesian) Người nói~500K Chữ viếtLatin Quốc giaTimor-Leste Ngôn ngữ chính thứcTimor-Leste (với tiếng Bồ Đào Nha) Mức độ sống cònan toàn ISO 639-3tet

Tiếng Tetum (Tetun; ISO 639-3: tet) là một ngôn ngữ Nam Đảo và theo Hiến pháp Timor-Leste năm 2002, là một trong hai ngôn ngữ chính thức của quốc gia cùng tiếng Bồ Đào Nha. Tetun Dili, còn gọi là Tetun Prasa, là ngôn ngữ chung toàn quốc chủ yếu và là cơ sở của tiếng Tetum Chính thức; nhiều thế kỷ tiếp xúc đã mang lại cho nó lượng lớn từ vựng Bồ Đào Nha. Tetun Terik gồm những biến thể địa phương bảo thủ hơn và giữ lại các đặc điểm ngữ pháp đã bị giảm hoặc mất trong Tetun Dili. Tiếng Tetum thường có trật tự chủ ngữ–động từ–tân ngữ và phần lớn mang tính phân tích, thể hiện nhiều quan hệ ngữ pháp bằng trật tự từ, tiểu từ và từ chức năng thay vì biến tố rộng; đại từ phân biệt ngôi thứ nhất số nhiều bao gồm và loại trừ. Nghị định Chính phủ 1/2004 đã thông qua Chính tả Chuẩn của tiếng Tetum Chính thức dựa trên chữ Latinh do Viện Ngôn ngữ học Quốc gia xây dựng để dùng trong hành chính nhà nước, giáo dục và truyền thông công cộng.

Nơi được sử dụng

31 từ cốt lõi trong Tiếng Tetum

Nước

bee

/beː/

Lửa

ahi

/ahi/

Mặt trời

loron

/loɾon/

Mặt trăng

fulan

/fulan/

Sao

fitun

/ˈfitun/

Mẹ

inan

/inan/

Cha

aman

/aman/

Tôi

ha'u

/haʔu/

Bạn

ó

/ɔ/

Tên

naran

/ˈnaran/

Mắt

matan

/matan/

Tay

liman

/liman/

Tim

fuan

/fuan/

Yêu

domin

/domin/

Cây

ai

/ai/

Nhà

uma

/uma/

Chó

asu

/asu/

Mèo

busa

/busa/

Ăn

han

/han/

Uống

hemu

/hemu/

Một

ida

/ida/

Hai

rua

/ˈrua/

Xin chào

bondia

/bondia/

Cảm ơn

obrigadu

/obɾiɡadu/

Tốt

di'ak

/diʔak/

Máy tính

komputadór

/komputaˈdoɾ/

So sánh từ vựng

So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Central Malayo-Polynesian) liên quan

Nghĩa Tiếng TetumTiếng AtoniTiếng MaranaoTiếng Cia-CiaTiếng MotuTiếng Batak AngkolaTiền Nam Đảo ngữ
Nước bee /beː/ oe /oe/ ig /iɡ/ we'e /weʔe/ ranu /ɾanu/ aek /aek/ *daNum /daNum/
Lửa ahi /ahi/ ai /ai/ apoy /apoj/ api /api/ lahi /lahi/ api /api/ *Sapuy /Sapuy/
Mặt trời loron /loɾon/ manas /manas/ alongan /aloŋan/ holeo /holeo/ dina /dina/ mata ni ari /mata ni ari/ *waRi /waRi/
Mặt trăng fulan /fulan/ fun /fun/ bolan /bolan/ wula /wula/ hua /hua/ bulan /bulan/ *bulaN /bulaN/
Sao fitun /ˈfitun/ kfu /kfuʔ/ bito-on /bitoʔon/ wicuko /witʃuko/ hisiu /hisiu/ bintang /bintaŋ/ *bituqen /bituqen/
Mẹ inan /inan/ ainaf /ainaf/ ina /ina/ ina /ina/ sinana /sinana/ inang /inaŋ/ *ina /ina/
Cha aman /aman/ amat /amat/ ama /ama/ ama /ama/ tamana /tamana/ amang /amaŋ/ *ama /ama/
Tôi ha'u /haʔu/ au /au/ ako /ako/ indau /indau/ lau /lau/ au /au/ *aku /aku/
Trang 1/4

Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.