Tayal
Tiếng Atayal
Nam Đảo (Atayalic)
Atayal (Tayal) là ngôn ngữ Formosa Bắc chính yếu ở vùng núi phía bắc Đài Loan, được khoảng 85K người sử dụng với khoảng 10K người dùng tiếng mẹ đẻ (L1) hằng ngày. Được công nhận là một trong 16 ngôn ngữ Nam Đảo bản địa của Đài Loan. Hai phương ngữ chính: Squliq (bảo thủ hơn, là cơ sở của chuẩn) và C'uli'. Nổi tiếng với truyền thống xăm mặt (ptasan) đánh dấu sự trưởng thành (bị chính quyền thực dân Nhật Bản cấm năm 1913). Hình thái động từ giàu tính láy lại và hệ thống đánh dấu tiêu điểm Nam Đảo của Atayal là bằng chứng trung tâm trong các giả thuyết Formosa-là-quê-hương.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Atayal
Nước
qsya'
/qsijaʔ/
Lửa
puniq
/puniq/
Mặt trời
wagi'
/waɡiʔ/
Mặt trăng
byacing
/bjatʃiŋ/
Sao
pintuxan
/pintuxan/
Mẹ
yaya'
/jajaʔ/
Cha
yaba'
/jabaʔ/
Tôi
kuzing
/kuziŋ/
Bạn
isu'
/ʔisuʔ/
Tên
lalu'
/laluʔ/
Mắt
roziq
/roziq/
Tay
qba'
/qbaʔ/
Tim
nyux
/njux/
Yêu
kmalu inlungan
/kmalu inluŋan/
Cây
qhuniq
/qhuniq/
Nhà
ngasal
/ŋasal/
Chó
huzil
/huzil/
Mèo
ngiyaw
/ŋijaw/
Ăn
maniq
/maniq/
Uống
mqwalax
/mqwalax/
Một
qutux
/qutux/
Hai
sazing
/saziŋ/
Xin chào
lokah
/lokah/
Cảm ơn
mhuway
/mhuwaj/
Tốt
blaq
/blaq/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Atayalic) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Atayal | Tiếng Truku | Tiếng Bunun | Tiếng Kaqchikel | Tiếng Iban | Tiếng Mã Lai Bắc Maluku | Tiếng Mã Lai Patani |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | qsya' /qsijaʔ/ | qsiya /qsija/ | danum /danum/ | yaʼ /jaʔ/ | ai /ai/ | aer /aer/ | ayé /ajeʔ/ |
| Lửa | puniq /puniq/ | puniq /puniq/ | sapuz /sapuz/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ |
| Mặt trời | wagi' /waɡiʔ/ | hidaw /hidaw/ | vali /vali/ | qʼij /qʼix/ | mata-ari /mataari/ | matahari /matahari/ | matari /mataʁe/ |
| Mặt trăng | byacing /bjatʃiŋ/ | idas /idas/ | buan /buan/ | ikʼ /ikʼ/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulé /buleʔ/ |
| Sao | pintuxan /pintuxan/ | pngrah /pŋərah/ | bintuhan /bintuhan/ | chʼumil /tʃʼumil/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintae /bintɛ/ |
| Mẹ | yaya' /jajaʔ/ | bubu /bubu/ | tina /tina/ | teʼ /teʔ/ | indai /indai/ | mama /mama/ | emak /əmaʔ/ |
| Cha | yaba' /jabaʔ/ | tama /tama/ | tama /tama/ | tataʼ /tataʔ/ | apai /apai/ | papa /papa/ | aboh /aboh/ |
| Tôi | kuzing /kuziŋ/ | yaku /jaku/ | saikin /saikin/ | rïn /rɨn/ | aku /aku/ | kita /kita/ | kawe /kawɛ/ |
| Bạn | isu' /ʔisuʔ/ | isu /ʔisu/ | suu /suʔu/ | rat /rat/ | nuan /nuan/ | ngana /ŋana/ | mu /mu/ |
| Tên | lalu' /laluʔ/ | hangan /haŋan/ | ngaan /ŋaan/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | nama /nama/ | nama /nama/ | namo /namɔ/ |
| Mắt | roziq /roziq/ | dowriq /dowriq/ | mata /mata/ | bʼaqʼ wach /ɓaqʼ watʃ/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ |
| Tay | qba' /qbaʔ/ | baga /baɡa/ | ima /ima/ | qʼaʼ /qʼaʔ/ | jari /dʒari/ | tangang /taŋaŋ/ | tagae /taŋajɛ/ |
| Tim | nyux /njux/ | lnglungan /lŋluŋan/ | is-ang /isaŋ/ | k'u'x /kʼuʔʃ/ | ati /ati/ | hati /hati/ | ati /ati/ |
| Yêu | kmalu inlungan /kmalu inluŋan/ | gmalu /ɡmalu/ | madaidaz /madaidaz/ | ajowabʼäl /axowaɓəl/ | rinduai /rinduai/ | cinta /tʃinta/ | cinto /tʃinto/ |
| Cây | qhuniq /qhuniq/ | qhuni /qhuni/ | kahu /kahu/ | cheʼ /tʃeʔ/ | kayu /kaju/ | pohong /pohoŋ/ | pokok /pokoʔ/ |
| Nhà | ngasal /ŋasal/ | sapah /sapah/ | lumaq /lumaq/ | jay /xaj/ | rumah /rumah/ | ruma /ruma/ | rumoh /rumoh/ |
| Chó | huzil /huzil/ | huling /huliŋ/ | asu /asu/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | ukui /ukui/ | anjing /andʒiŋ/ | anjeng /andʒeŋ/ |
| Mèo | ngiyaw /ŋijaw/ | ngiyaw /ŋijaw/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | mes /mes/ | mayau /majau/ | ikung /ikuŋ/ | kuche /kutʃeʔ/ |
| Ăn | maniq /maniq/ | meekan /meekan/ | maun /maun/ | waʼin /waʔin/ | makai /makai/ | makang /makaŋ/ | makae /makajɛ/ |
| Uống | mqwalax /mqwalax/ | mimah /mimah/ | muqun /muqun/ | kumun /kumun/ | ngirup /ŋirup/ | minong /minoŋ/ | minon /minon/ |
| Một | qutux /qutux/ | kingal /kiŋal/ | tasa /tasa/ | jun /xun/ | satu /satu/ | satu /satu/ | satu /satu/ |
| Hai | sazing /saziŋ/ | dha /daha/ | dusa /dusa/ | kaʼiʼ /kaʔiʔ/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duɔ/ |
| Xin chào | lokah /lokah/ | malu /malu/ | uninang /uninaŋ/ | utz iwäch /uts iwætʃ/ | salam /salam/ | cerang /tʃeraŋ/ | nyaman ka /ɲaman ka/ |
| Cảm ơn | mhuway /mhuwaj/ | mhuway /mhuwaj/ | uninang /uninaŋ/ | matyox /matjoʃ/ | terima kasih /terima kasih/ | tarima kase /tarima kase/ | terimo kasih /tərimo kaseh/ |
| Tốt | blaq /blaq/ | malu /malu/ | masial /masial/ | utz /uts/ | manah /manah/ | bae /bae/ | baghuh /baɣuh/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.