Chanka Runasimi
tiếng Quechua Ayacucho
Quechuan (Southern, Chanka)
Tiếng Quechua Ayacucho (Chanka Quechua) là biến thể Quechua Nam chính ở miền trung Peru. Khác với Quechua Cuzco, không có âm bật hơi hay âm tống, nên kho âm vị "thuần khiết" hơn. Cũng được coi là chuẩn văn học của Quechua Nam.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Quechua Ayacucho
Nước
yaku
/jaku/
Lửa
nina
/nina/
Mặt trời
inti
/inti/
Mặt trăng
killa
/kiʎa/
Mẹ
mama
/mama/
Cha
tayta
/tajta/
Ăn
mikuy
/mikuj/
Uống
upyay
/upjaj/
Yêu
kuyay
/kujaj/
Tim
sunqu
/suŋqu/
Cây
sacha
/satʃa/
Nhà
wasi
/wasi/
Chó
allqu
/aʎqu/
Mèo
michi
/mitʃi/
Tay
maki
/maki/
Mắt
ñawi
/ɲawi/
Xin chào
napaykullayki
/napajkuʎajki/
Cảm ơn
añay
/aɲaj/
Một
huk
/huk/
Tốt
allin
/aʎin/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Quechuan (Southern, Chanka) liên quan
| Nghĩa | tiếng Quechua Ayacucho | Tiếng Quechua cổ điển | tiếng Quechua Cuzco | Tiếng Quechua | tiếng Aymara | Tiếng Misak | Tiếng Papiamento |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | yaku /jaku/ | yaku /jaku/ | unu /unu/ | yaku /jaku/ | uma /uma/ | unø /unø/ | awa /awa/ |
| Lửa | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nina /nina/ | nipi /nipi/ | kandela /kandela/ |
| Mặt trời | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | inti /inti/ | shi /ʃi/ | solo /solo/ |
| Mặt trăng | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | killa /kiʎa/ | phaxsi /pʰaχsi/ | atru /atɾu/ | luna /luna/ |
| Mẹ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ | mama /mama/ |
| Cha | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tayta /tajta/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ |
| Ăn | mikuy /mikuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | mikhuy /mikʰuj/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | mɵ /mɵ/ | kome /kome/ |
| Uống | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | upyay /upjaj/ | umaña /umaɲa/ | ushi /uʃi/ | bebe /bebe/ |
| Yêu | kuyay /kujaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munay /munaj/ | munasiña /munasiɲa/ | kausrap /kawsɾap/ | amor /amor/ |
| Tim | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | sunqu /suŋqu/ | chuyma /tʃujma/ | mun /mun/ | kurason /kurason/ |
| Cây | sacha /satʃa/ | sach'a /satʃʼa/ | sachʼa /satʃʼa/ | sacha /satʃa/ | quqa /quqa/ | yu /ju/ | palu /palu/ |
| Nhà | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | wasi /wasi/ | uta /uta/ | ya /ja/ | kas /kas/ |
| Chó | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | allqu /aʎqu/ | anu /anu/ | kuchi /kutʃi/ | kacho /katʃo/ |
| Mèo | michi /mitʃi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | misi /misi/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ | pushi /puʃi/ |
| Tay | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | maki /maki/ | ampara /ampaɾa/ | mar /maɾ/ | man /man/ |
| Mắt | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | ñawi /ɲawi/ | nayra /najɾa/ | kab /kab/ | wowo /wowo/ |
| Xin chào | napaykullayki /napajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | rimaykullayki /rimajkuʎajki/ | allillanchu /aʎiʎantʃu/ | kamisaki /kamisaki/ | ma'rik /maʔɾik/ | bon dia /bon dia/ |
| Cảm ơn | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | añay /aɲaj/ | sulpayki /sulpajki/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | payn /pajn/ | danki /daŋki/ |
| Một | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | huk /huk/ | maya /maja/ | kan /kan/ | un /un/ |
| Tốt | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | allin /aʎin/ | suma /suma/ | kausrik /kawsɾik/ | bon /bon/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.