basa Sunda buhun
Tiếng Sunda cổ
Ngữ hệ Nam Đảo (Mã Lai-Đa Đảo, Sunda) · biến thể lịch sử / ẩn
Tiếng Sunda Cổ là ngôn ngữ Nam Đảo văn học của các vương quốc Sunda ở Tây Java (đáng chú ý là Pajajaran, 1042-1579 CN), khác biệt với tiếng Java Cổ (Kawi) ở trung và đông Java. Được chứng thực trong các văn khắc đá và bản thảo lá cọ (lontar) bao gồm Carita Parahyangan (~thế kỷ 16, một biên niên sử Sunda), Sanghyang Siksakandang Karesian (1518) và ký sự du hành Bujangga Manik. Sử dụng chữ Sunda Cổ (một hệ chữ abugida riêng biệt bắt nguồn từ Brahmi, không phải chữ Hanacaraka của người Java). Sau khi Pajajaran sụp đổ năm 1579 trước các lực lượng Hồi giáo của Vương quốc Hồi giáo Banten, tiếng Sunda Cổ dần nhường chỗ cho tiếng Sunda Hiện đại (su) cùng các chữ viết Hanacaraka kiểu Java và Pegon Ả Rập.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Sunda cổ
Nước
cai
/tʃai/
Lửa
seuneu
/sɯnɯ/
Mặt trời
poé
/poe/
Mặt trăng
bulan
/bulan/
Sao
béntang
/bentaŋ/
Mẹ
indung
/induŋ/
Cha
bapa
/bapa/
Tôi
aing
/aiŋ/
Bạn
sia
/sia/
Tên
ngaran
/ŋaran/
Mắt
panon
/panon/
Tay
leungeun
/lɯŋɯn/
Tim
hate
/hate/
Yêu
nyaah
/ɲaːh/
Cây
tangkal
/taŋkal/
Nhà
imah
/imah/
Chó
anjing
/andʒiŋ/
Mèo
ucing
/utʃiŋ/
Ăn
dahar
/dahar/
Uống
nginum
/ŋinum/
Một
hiji
/hidʒi/
Hai
dua
/dua/
Xin chào
wilujeng
/wiludʒəŋ/
Cảm ơn
nuhun
/nuhun/
Tốt
hade
/hade/
Sushi
tarasi
/tarasi/
Nguồn
- Noorduyn & Teeuw (2006) Three Old Sundanese Poems
- Atja & Saleh (1981) Carita Parahyangan
- Glottolog: olds1242
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Malayo-Polynesian, Sundic) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Sunda cổ | Sunda | Tiếng Mã Lai cổ | Tiếng Banjar | Tiếng Musi | Tiếng Mã Lai | Tiếng Java cổ (Kawi) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | cai /tʃai/ | cai /tʃai/ | ayar /ajar/ | banyu /baɲu/ | ayek /ajek/ | air /ˈa.ir/ | ꦮꦫꦶꦃ /warih/ |
| Lửa | seuneu /sɯnɯ/ | seuneu /sɯnɯ/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | api /api/ | ꦄꦒ꧀ꦤꦶ /aɡni/ |
| Mặt trời | poé /poe/ | panonpoé /panɔnpɔe/ | matari /matari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | matahari /matahari/ | ꦱꦸꦂꦪ /suɾja/ |
| Mặt trăng | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | bulan /bulan/ | ꦕꦤ꧀ꦢꦿ /tʃandra/ |
| Sao | béntang /bentaŋ/ | béntang /bentaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | bintang /bintaŋ/ | ꦭꦶꦤ꧀ꦠꦁ /lintaŋ/ |
| Mẹ | indung /induŋ/ | indung /induŋ/ | ibu /ibu/ | uma /uma/ | mak /mak/ | ibu /ibu/ | ꦆꦧꦸ /ibu/ |
| Cha | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | bapa /bapa/ | abah /abah/ | bapak /bapak/ | ayah /ajah/ | ꦫꦩ /rama/ |
| Tôi | aing /aiŋ/ | kuring /kuriŋ/ | aku /aku/ | aku /aku/ | aku /aku/ | saya /saja/ | ꦄꦏꦸ /aku/ |
| Bạn | sia /sia/ | manéh /maneh/ | kamu /kamu/ | ikam /ikam/ | kau /kau/ | awak /awaʔ/ | ꦏꦶꦠ /kita/ |
| Tên | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | namo /namo/ | nama /nama/ | ꦔꦫꦤ꧀ /ŋaran/ |
| Mắt | panon /panon/ | panon /panɔn/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mato /mato/ | mata /mata/ | ꦩꦠ /mata/ |
| Tay | leungeun /lɯŋɯn/ | leungeun /lɯŋɯn/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | tangan /taŋan/ | ꦠꦔꦤ꧀ /taŋan/ |
| Tim | hate /hate/ | haté /hate/ | hati /hati/ | ati /ati/ | hati /hati/ | hati /hati/ | ꦲꦠꦶ /hati/ |
| Yêu | nyaah /ɲaːh/ | bogoh /bɔɡɔh/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | sayang /sajaŋ/ | cinta /tʃinta/ | ꦱꦶꦃ /sih/ |
| Cây | tangkal /taŋkal/ | tangkal /taŋkal/ | kayu /kaju/ | batang /bataŋ/ | kayu /kaju/ | pokok /pokoʔ/ | ꦏꦪꦸ /kaju/ |
| Nhà | imah /imah/ | imah /imah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | rumah /rumah/ | ꦈꦩꦃ /umah/ |
| Chó | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | anjing /andʒiŋ/ | ꦄꦱꦸ /asu/ |
| Mèo | ucing /utʃiŋ/ | ucing /utʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | pusa /pusa/ | kucing /kutʃiŋ/ | kucing /kutʃiŋ/ | ꦩꦺꦴꦁ /moŋ/ |
| Ăn | dahar /dahar/ | dahar /dahar/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | makan /makan/ | ꦄꦩꦔꦤ꧀ /amaŋan/ |
| Uống | nginum /ŋinum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ | nginum /ŋinum/ | minum /minum/ | minum /minum/ | ꦄꦩꦶꦤꦸꦩ꧀ /aminum/ |
| Một | hiji /hidʒi/ | hiji /hidʒi/ | sa /sa/ | asa /asa/ | siko /siko/ | satu /satu/ | ꦌꦏ /eka/ |
| Hai | dua /dua/ | dua /duwa/ | dua /dua/ | dua /dua/ | duo /duo/ | dua /dua/ | ꦫ꧀ꦮ /rwa/ |
| Xin chào | wilujeng /wiludʒəŋ/ | sampurasun /sampurasun/ | — /—/ | salam /salam/ | halo /halo/ | hai /hai/ | ꦫꦲꦪꦸ /rahaju/ |
| Cảm ơn | nuhun /nuhun/ | hatur nuhun /hatur nuhun/ | — /—/ | tarima kasih /tarima kasih/ | terimo kasih /terimo kasih/ | terima kasih /tərima kasih/ | ꦤꦸꦮꦸꦤ꧀ /nuwun/ |
| Tốt | hade /hade/ | hadé /hade/ | baik /baik/ | bagus /baɡus/ | bagus /baɡus/ | baik /baiʔ/ | ꦲꦪꦸ /haju/ |
| Sushi | tarasi /tarasi/ | sushi /ˈsuʃi/ | pekasam /pəkasam/ | sushi /ˈsuʃi/ | sushi /ˈsuʃi/ | susyi /suʃi/ | ꦝꦺꦁ /ɖeŋ/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.