Kpɛlɛɛ
Tiếng Kpelle
Niger-Congo (Mande)
Kpelle (Kpɛlɛɛ) là một cụm ngôn ngữ thuộc nhánh Mande Tây Nam, được khoảng 750.000 người sử dụng tại Liberia và vùng Guinea giáp ranh; biến thể ở Guinea còn được gọi là Guerzé. Các hệ thống phân loại hiện đại phân biệt tiếng Kpelle Liberia với tiếng Kpelle Guinea, mỗi ngôn ngữ có một mã ISO 639-3 riêng, trong khi tên gọi bao quát Kpelle gồm cả hai. Đây là ngôn ngữ thanh điệu và hiện chủ yếu được viết bằng các hệ chính tả dựa trên chữ Latinh. Trong thập niên 1930, tù trưởng Gbili tại Sanoyea, hạt Bong, đã sáng tạo một bộ chữ âm tiết Kpelle bản địa dùng cho thư từ, sổ sách, các khoản nợ và những ghi chép khác; về sau việc sử dụng suy giảm và bộ chữ này vẫn chưa được mã hóa trong Unicode.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kpelle
Nước
ya
/ja/
Lửa
kɔ̃a
/kõa/
Mặt trời
pelei
/pelei/
Mặt trăng
kɔŋɔ
/kɔŋɔ/
Sao
ɓɔlɔŋ
/ɓɔ̀lɔ̀ŋ/
Mẹ
ngaa
/ŋaː/
Cha
laai
/laːi/
Tôi
ŋá
/ŋá/
Bạn
í
/í/
Tên
laa
/lâː/
Mắt
ŋɛ
/ŋɛ/
Tay
yee
/jeː/
Tim
lii
/liː/
Yêu
gboma
/ɡboma/
Cây
woo
/woː/
Nhà
pere
/pere/
Chó
nyila
/ɲila/
Mèo
gbele
/ɡbele/
Ăn
nyii
/ɲiː/
Uống
yiti
/jiti/
Một
taa
/taː/
Hai
feere
/fèːɽè/
Xin chào
halee
/haleː/
Cảm ơn
balika
/balika/
Tốt
nyaŋa
/ɲaŋa/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Niger-Congo (Mande) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kpelle | Tiếng Mandinka | Tiếng Konabéré | Tiếng Mende | Tiếng Dyula | Tiếng Aram Tân Assyria | Tiếng Greenland |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | ya /ja/ | jiyo /dʒijo/ | ji /dʒi/ | njei /ndʒei/ | ji /dʒi/ | ܡܝܐ /mijja/ | imeq /imeq/ |
| Lửa | kɔ̃a /kõa/ | dimbaa /dimbaː/ | ta /ta/ | ngombu /ŋɡombu/ | tasuma /tasuma/ | ܢܘܪܐ /nura/ | ikuallaq /ikuaɬːaq/ |
| Mặt trời | pelei /pelei/ | tilo /tilo/ | tile /tile/ | foni /foni/ | tile /tile/ | ܫܡܫܐ /ʃimʃa/ | seqineq /seqineq/ |
| Mặt trăng | kɔŋɔ /kɔŋɔ/ | karoo /karoː/ | kalo /kalo/ | ngewɔ /ŋɡewɔ/ | kalo /kalo/ | ܣܗܪܐ /sahra/ | qaammat /qaːmːat/ |
| Sao | ɓɔlɔŋ /ɓɔ̀lɔ̀ŋ/ | looloo /loːloː/ | tɛnɛ /tɛ̀nɛ̀/ | ngɔlɔ /ᵑɡɔlɔ/ | dolo /dólo/ | ܟܵܘܟ݂ܒ݂ܵܐ /ˈkoxwa/ | ulloriaq /uɬːɔʁiaq/ |
| Mẹ | ngaa /ŋaː/ | baa /baː/ | ba /ba/ | nje /ndʒe/ | ba /ba/ | ܝܡܐ /jimma/ | anaana /anaːna/ |
| Cha | laai /laːi/ | faa /faː/ | fa /fa/ | nya /ɲa/ | fa /fa/ | ܒܒܐ /baba/ | ataata /ataːta/ |
| Tôi | ŋá /ŋá/ | nte /nte/ | n /ǹ/ | nya /ɲá/ | ń /ŋ́/ | ܐܵܢܵܐ /ˈʔɑːnɑ/ | uanga /uaŋa/ |
| Bạn | í /í/ | ite /ite/ | i /í/ | bi /bí/ | í /í/ | ܐܲܢ݉ܬ /ʔat/ | illit /iɬːit/ |
| Tên | laa /lâː/ | too /toː/ | to /tō/ | láá /láá/ | tɔgɔ /tɔ́gɔ/ | ܫܸܡܵܐ /ˈʃɪmma/ | ateq /atəq/ |
| Mắt | ŋɛ /ŋɛ/ | ɲaa /ɲaː/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ngama /ŋɡama/ | ɲɛ /ɲɛ/ | ܥܝܢܐ /ʕajna/ | isi /isi/ |
| Tay | yee /jeː/ | buloo /buloː/ | bolo /bolo/ | lɔkɔ /lɔkɔ/ | bolo /bolo/ | ܐܝܕܐ /iːða/ | assak /asːak/ |
| Tim | lii /liː/ | sondomoo /sondomoː/ | dusu /dusu/ | mola /mola/ | dusu /dusu/ | ܠܒܐ /libba/ | uummat /uːmːat/ |
| Yêu | gboma /ɡboma/ | kanu /kanu/ | kana /kana/ | ndolo /ndolo/ | kanu /kanu/ | ܚܘܒܐ /xubba/ | asaaq /asaːq/ |
| Cây | woo /woː/ | yiroo /jiroː/ | yiri /jiri/ | ngulu /ŋɡulu/ | yiri /jiri/ | ܐܝܠܢܐ /ilana/ | orpik /oɾpik/ |
| Nhà | pere /pere/ | buŋo /buŋo/ | so /so/ | pɛlɛ /pɛlɛ/ | so /so/ | ܒܝܬܐ /beθa/ | illu /iɬːu/ |
| Chó | nyila /ɲila/ | wuloo /wuloː/ | fugo /fuɡo/ | nguje /ŋɡudʒe/ | wulu /wulu/ | ܟܠܒܐ /kalba/ | qimmeq /qimːeq/ |
| Mèo | gbele /ɡbele/ | ñankuma /ɲankuma/ | nyukuma /ɲukuma/ | gɔngɔ /ɡɔŋɡɔ/ | jakuma /dʒakuma/ | ܩܛܘ /qaːtu/ | qitsuk /qitsuk/ |
| Ăn | nyii /ɲiː/ | domo /domo/ | don /don/ | mɛ /mɛ/ | dun /dun/ | ܐܟܠ /axil/ | nerivoq /neɾivoq/ |
| Uống | yiti /jiti/ | miŋ /miŋ/ | min /min/ | ngu /ŋɡu/ | min /min/ | ܫܬܐ /ʃate/ | imerpoq /imeɾpoq/ |
| Một | taa /taː/ | kiliŋ /kiliŋ/ | kelen /kelen/ | yila /jila/ | kelen /kelen/ | ܚܕ /xa/ | ataaseq /ataːseq/ |
| Hai | feere /fèːɽè/ | fula /fula/ | pla /plà/ | fele /félé/ | fila /fìla/ | ܬܪܹܝܢ /treːn/ | marluk /maɬːuk/ |
| Xin chào | halee /haleː/ | salaam /salaːm/ | ka kɛ /ka kɛ/ | bua /bua/ | i ni soɣoma /i ni soɣoma/ | ܫܠܡܐ /ʃlaːma/ | aluu /aluː/ |
| Cảm ơn | balika /balika/ | abaraka /abaraka/ | baraka /baɾaka/ | bisɛ /bisɛ/ | i ni ce /i ni tʃe/ | ܒܣܝܡܐ /basima/ | qujanaq /qujanaq/ |
| Tốt | nyaŋa /ɲaŋa/ | beteyaa /betejaː/ | ɲuman /ɲuman/ | nyande /ɲande/ | ɲuman /ɲuman/ | ܛܒܐ /tˤaba/ | ajunngilaq /ajuŋːilaq/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.