छत्तीसगढ़ी
Tiếng Chhattisgarhi
Ngữ hệ Ấn-Âu (Ấn-Arya Đông, vành đai Hindi)
Tiếng Chhattisgarhi (छत्तीसगढ़ी) là ngôn ngữ chính thức của bang Chhattisgarh ở miền trung Ấn Độ, với khoảng 16 triệu người nói. Về mặt ngôn ngữ học, đây là một ngôn ngữ Ấn-Arya Đông riêng biệt, mặc dù trong các cuộc điều tra dân số nó thường được chính thức tính vào tiếng Hindi. Nó có nhiều đặc điểm chung với tiếng Hindi Đông (Awadhi, Bagheli), bao gồm việc mất giống ngữ pháp ở tính từ và các đuôi chỉ ngôi -is/-in. Truyền thống dân gian phong phú bao gồm Pandavani (ngâm sử thi), các sử thi truyền miệng Chandaini và Bharthari, cùng với nền điện ảnh Chhattisgarhi hiện đại (Chhollywood). Viện Hàn lâm Văn học (Sahitya Akademi) đã công nhận nó vào năm 2007.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Chhattisgarhi
Nước
पानी
/paːni/
Lửa
आगि
/aːɡi/
Mặt trời
सूरज
/suːrəj/
Mặt trăng
चंदा
/tʃəndaː/
Sao
तारा
/taːraː/
Mẹ
दाई
/daːiː/
Cha
ददा
/dadaː/
Tôi
मँय
/mə̃j/
Bạn
तँय
/tə̃j/
Tên
नाँव
/nãːw/
Mắt
आँखी
/ãːkʰi/
Tay
हाथ
/haːtʰ/
Tim
हिरदा
/hirdaː/
Yêu
मया
/məjaː/
Cây
रूख
/ruːkʰ/
Nhà
घर
/ɡʱər/
Chó
कुकुर
/kukur/
Mèo
बिलई
/bilai/
Ăn
खाना
/kʰaːnaː/
Uống
पीना
/piːnaː/
Một
एक
/eːk/
Hai
दू
/duː/
Xin chào
जोहार
/dʒoːɦaːr/
Cảm ơn
धन्यवाद
/dʱənjəʋaːd/
Tốt
बने
/bəne/
Chim cu cu
कोयली
/koːjliː/
Nguồn
- Ethnologue: hne
- Verma (1985) A Grammar of Chhattisgarhi
- Glottolog: chha1249
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Indo-European (Eastern Indo-Aryan, Hindi belt) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Chhattisgarhi | Tiếng Tharu | Tiếng Awadhi | Tiếng Maithili | Tiếng Angika | Tiếng Magadhi | Tiếng Garhwal |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːniː/ | पानी /paːni/ | पाणि /paːɳi/ |
| Lửa | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आगि /aːɡi/ | आगि /aːɡi/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Mặt trời | सूरज /suːrəj/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːraj/ |
| Mặt trăng | चंदा /tʃəndaː/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चान /tʃaːn/ | चंदा /tʃəndaː/ |
| Sao | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ |
| Mẹ | दाई /daːiː/ | माई /maːiː/ | मइया /məjjaː/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | माय /maːj/ | बोई /boi/ |
| Cha | ददा /dadaː/ | बबा /bəbaː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाबू /baːbuː/ | बाब /baːb/ |
| Tôi | मँय /mə̃j/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | हम /ɦəm/ | मि /mi/ |
| Bạn | तँय /tə̃j/ | तैं /tɛ̃ː/ | तू /tuː/ | तों /tõː/ | तों /tõː/ | तूँ /tũː/ | तू /tu/ |
| Tên | नाँव /nãːw/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Mắt | आँखी /ãːkʰi/ | आंख /ãːkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | आँखि /ãːkʰi/ | आँख /ãːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ |
| Tay | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Tim | हिरदा /hirdaː/ | मन /man/ | हियाँ /hijãː/ | हृदय /hridəj/ | मन /man/ | मन /mən/ | मन /mən/ |
| Yêu | मया /məjaː/ | माया /maːjaː/ | पिरेम /pirem/ | प्रेम /preːm/ | मया /majaː/ | प्रेम /preːm/ | मया /məjaː/ |
| Cây | रूख /ruːkʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | रूख /ruːkʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | बूट /buːʈ/ |
| Nhà | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱar/ |
| Chó | कुकुर /kukur/ | कुकुर /kukur/ | कुक्कुर /kukːur/ | कुकुर /kukur/ | कुक्कर /kukːər/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुकुर /kukur/ |
| Mèo | बिलई /bilai/ | बिलार /bilaːɾ/ | बिलारि /bilaːri/ | बिलाइ /bilaːi/ | बिलार /bilaːr/ | बिलाई /bilaːi/ | बिराळी /biraːɭiː/ |
| Ăn | खाना /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | खाई /kʰaːiː/ | खाएब /kʰaːeb/ | खाएक /kʰaːek/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाणु /kʰaːɳu/ |
| Uống | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ | पीई /piːiː/ | पीयब /piːjəb/ | पीयक /piːjak/ | पीना /piːnaː/ | पीण /piːɳ/ |
| Một | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ |
| Hai | दू /duː/ | दुइ /dui/ | दुइ /dui/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दू /duː/ | दुई /dui/ |
| Xin chào | जोहार /dʒoːɦaːr/ | राम राम /raːm raːm/ | राम राम /raːm raːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | प्रणाम /prəɳaːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | राम राम /raːm raːm/ |
| Cảm ơn | धन्यवाद /dʱənjəʋaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Tốt | बने /bəne/ | नीक /niːk/ | निक /nik/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | नीक /niːk/ | ठीक /ʈʰiːk/ |
| Chim cu cu | कोयली /koːjliː/ | — | कोइल /koil/ | कोइल /koil/ | — | कोइल /koil/ | — |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.