Wayuunaiki
tiếng Wayuu
Arawakan (Northern)
Tiếng Wayuu (Wayuunaiki) là ngôn ngữ thổ dân lớn nhất ở miền bắc Colombia và Venezuela, vùng tiếng mẹ đẻ là bán đảo Guajira. Người Wayuu là tộc người chăn nuôi mẫu hệ với tính liên tục văn hóa và ngôn ngữ rất mạnh.
Nơi được sử dụng
20 từ cốt lõi trong tiếng Wayuu
Nước
wuin
/wuin/
Lửa
siki
/siki/
Mặt trời
kaʼi
/kaʔi/
Mặt trăng
kashi
/kaʃi/
Mẹ
ei
/ei/
Cha
ashi
/aʃi/
Ăn
ekaa
/ekaː/
Uống
asaa
/asaː/
Yêu
alasüin
/alasɨin/
Tim
aaʼin
/aːʔin/
Cây
wunuʼu
/wunuʔu/
Nhà
miichi
/miːtʃi/
Chó
erü
/eɾɨː/
Mèo
misho
/miʃo/
Tay
ajapü
/axapɨ/
Mắt
oʼu
/oʔu/
Xin chào
jamaya
/xamaja/
Cảm ơn
talé
/tale/
Một
wanee
/waneː/
Tốt
anasü
/anasɨ/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Arawakan (Northern) liên quan
| Nghĩa | tiếng Wayuu | tiếng Sandawe | Tiếng Akkad | Tiếng Maquiritari | Tiếng Jaqaru | tiếng Tashelhit | Tiếng Konso |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | wuin /wuin/ | tsʼa /tsʼa/ | 𒈬 /muː/ | tuna /tuna/ | uma /uma/ | aman /aman/ | inanta /inanta/ |
| Lửa | siki /siki/ | tsʼoo /tsʼoː/ | 𒉈𒌋 /iʃaːtu/ | kayuwane /kajuwane/ | nina /nina/ | timsi /timsi/ | iya /ija/ |
| Mặt trời | kaʼi /kaʔi/ | kʼɔɔ /kʼɔː/ | 𒀭𒌓 /ʃamʃu/ | shi /ʃi/ | ñiwi /ɲiwi/ | tafukt /tafukt/ | kawa /kawa/ |
| Mặt trăng | kashi /kaʃi/ | tsoa /tsoa/ | 𒌗 /warχu/ | nuna /nuna/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayeena /ajeːna/ |
| Mẹ | ei /ei/ | yei /jei/ | 𒌝𒈬 /umːu/ | ñawi /ɲawi/ | mama /mama/ | imma /imːa/ | eedda /eːdːa/ |
| Cha | ashi /aʃi/ | ai /ai/ | 𒀊 /abu/ | baba /baba/ | awki /awki/ | baba /baba/ | abba /abːa/ |
| Ăn | ekaa /ekaː/ | ǁee /ǁeː/ | 𒀀𒅗𒇻 /akaːlu/ | äsuukai /ɨsuːkai/ | mankaña /mankaɲa/ | čč /tʃː/ | ihaa /ihaː/ |
| Uống | asaa /asaː/ | ʔee /ʔeː/ | 𒊮𒌅 /ʃatuː/ | äsoojai /ɨsoːʒai/ | umaña /umaɲa/ | ssu /sːu/ | inakkaa /inakːaː/ |
| Yêu | alasüin /alasɨin/ | kalokisi /kalokisi/ | 𒊏𒄠 /raːmu/ | ekädäkä /ekɨdɨkɨ/ | munasiña /munasiɲa/ | tayri /tajɾi/ | jaalla /dʒaːlːa/ |
| Tim | aaʼin /aːʔin/ | ǁʼampoo /ǁʼampoː/ | 𒇷𒅁 /libːu/ | eyiwekä /ejiwekɨ/ | chuyma /tʃujma/ | ul /ul/ | onna /onːa/ |
| Cây | wunuʼu /wunuʔu/ | hetsʼee /hetsʼeː/ | 𒄑 /isˤu/ | eyu /eju/ | qhura /qʰuɾa/ | aseklu /aseklu/ | ergaa /erɡaː/ |
| Nhà | miichi /miːtʃi/ | ge /ɡe/ | 𒂍 /biːtu/ | ätta /ɨtːa/ | uta /uta/ | tigemmi /tiɡemːi/ | mana /mana/ |
| Chó | erü /eɾɨː/ | ǀɔɔ /ǀɔː/ | 𒌨𒁇 /kalbu/ | kaikutshi /kaikutʃi/ | anu /anu/ | aydi /ajdi/ | kareta /kaɾeta/ |
| Mèo | misho /miʃo/ | misho /miʃo/ | 𒋗𒊏𒉡 /ʃuraːnu/ | mishi /miʃi/ | phishi /pʰiʃi/ | amuš /amuʃ/ | adurree /aduɾːeː/ |
| Tay | ajapü /axapɨ/ | kxʼaa /kxʼaː/ | 𒋗 /qaːtu/ | eñä /eɲɨ/ | amrra /amra/ | afus /afus/ | harka /haɾka/ |
| Mắt | oʼu /oʔu/ | gaa /ɡaː/ | 𒅆 /iːnu/ | enu /enu/ | nayri /najɾi/ | tiṭṭ /titˤː/ | ila /ila/ |
| Xin chào | jamaya /xamaja/ | gabaeesa /ɡabaeːsa/ | 𒁲 /ʃulmu/ | etämä /etɨmɨ/ | kamishti /kamiʃti/ | azul /azul/ | akkam /akːam/ |
| Cảm ơn | talé /tale/ | musʼokoyo /musʼokojo/ | 𒁲𒌅 /taʃlimtu/ | enaña /enaɲa/ | yuspaa /juspaː/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | galta /ɡalta/ |
| Một | wanee /waneː/ | tsʼekʼe /tsʼekʼe/ | 𒁹 /iʃteːn/ | toune /toune/ | maya /maja/ | yan /jan/ | takka /takːa/ |
| Tốt | anasü /anasɨ/ | tlʼobe /tɬʼobe/ | 𒄭𒄀 /damqu/ | kataajai /kataːʒai/ | shuma /ʃuma/ | ifulki /ifulki/ | fayye /fajːe/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.