Wayuunaiki
Tiếng Wayuu
Arawak (phía bắc)
Tiếng Wayuu (Wayuunaiki) là ngôn ngữ thổ dân lớn nhất ở miền bắc Colombia và Venezuela, vùng tiếng mẹ đẻ là bán đảo Guajira. Người Wayuu là tộc người chăn nuôi mẫu hệ với tính liên tục văn hóa và ngôn ngữ rất mạnh.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Wayuu
Nước
wuin
/wuin/
Lửa
siki
/siki/
Mặt trời
kaʼi
/kaʔi/
Mặt trăng
kashi
/kaʃi/
Sao
jolotsü
/holotsɨ/
Mẹ
ei
/ei/
Cha
ashi
/aʃi/
Tôi
taya
/taja/
Bạn
pia
/pia/
Tên
anülia
/anɨlia/
Mắt
oʼu
/oʔu/
Tay
ajapü
/axapɨ/
Tim
aaʼin
/aːʔin/
Yêu
alasüin
/alasɨin/
Cây
wunuʼu
/wunuʔu/
Nhà
miichi
/miːtʃi/
Chó
erü
/eɾɨː/
Mèo
misho
/miʃo/
Ăn
ekaa
/ekaː/
Uống
asaa
/asaː/
Một
wanee
/waneː/
Hai
piama
/piama/
Xin chào
jamaya
/xamaja/
Cảm ơn
talé
/tale/
Tốt
anasü
/anasɨ/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Arawakan (Northern) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Wayuu | Tiếng Jaqaru | Tiếng Sandawe | Tiếng Garifuna | Tiếng Iban | Tiếng Aymara | Tiếng Shipibo-Conibo |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | wuin /wuin/ | uma /uma/ | tsʼa /tsʼa/ | huya /huja/ | ai /ai/ | uma /uma/ | jene /hene/ |
| Lửa | siki /siki/ | nina /nina/ | tsʼoo /tsʼoː/ | watu /watu/ | api /api/ | nina /nina/ | chii /tʃiː/ |
| Mặt trời | kaʼi /kaʔi/ | inti /inti/ | kʼɔɔ /kʼɔː/ | weyu /weju/ | mata-ari /mataari/ | inti /inti/ | bari /bari/ |
| Mặt trăng | kashi /kaʃi/ | phaxshi /pʰaχʃi/ | tsoa /tsoa/ | hati /hati/ | bulan /bulan/ | phaxsi /pʰaχsi/ | oxe /oʃe/ |
| Sao | jolotsü /holotsɨ/ | wara /waɾa/ | hĩǀáwã /hĩ́ǀáwã̀ː/ | waruguma /waɾuɡuma/ | bintang /bintaŋ/ | warawara /waɾawaɾa/ | wishati /wiʃati/ |
| Mẹ | ei /ei/ | mama /mama/ | yei /jei/ | úguchu /uɡutʃu/ | indai /indai/ | mama /mama/ | tita /tita/ |
| Cha | ashi /aʃi/ | awki /awki/ | ai /ai/ | úguchili /uɡutʃili/ | apai /apai/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| Tôi | taya /taja/ | naya /naja/ | tsi /tsíː/ | au /au/ | aku /aku/ | naya /naja/ | ea /ea/ |
| Bạn | pia /pia/ | juma /huma/ | hapu /hapu/ | amürü /amɨɾɨ/ | nuan /nuan/ | juma /huma/ | mia /mia/ |
| Tên | anülia /anɨlia/ | suti /suti/ | ǁwâ /ǁʷâ/ | iri /iɾi/ | nama /nama/ | suti /suti/ | jane /ˈhane/ |
| Mắt | oʼu /oʔu/ | nayra /najɾa/ | gaa /ɡaː/ | úgubu /uɡubu/ | mata /mata/ | nayra /najɾa/ | bero /bero/ |
| Tay | ajapü /axapɨ/ | ampara /ampaɾa/ | kxʼaa /kxʼaː/ | úhabu /uhabu/ | jari /dʒari/ | ampara /ampaɾa/ | mëken /mɯken/ |
| Tim | aaʼin /aːʔin/ | chuyma /tʃujma/ | ǁʼampoo /ǁʼampoː/ | anigi /aniɡi/ | ati /ati/ | chuyma /tʃujma/ | joínti /hoˈinti/ |
| Yêu | alasüin /alasɨin/ | munasiña /munasiɲa/ | kalokisi /kalokisi/ | hínsiñe /hinsiɲe/ | rinduai /rinduai/ | munasiña /munasiɲa/ | noi /noi/ |
| Cây | wunuʼu /wunuʔu/ | qhura /qʰuɾa/ | hetsʼee /hetsʼeː/ | wewe /wewe/ | kayu /kaju/ | quqa /quqa/ | jiwi /xiwi/ |
| Nhà | miichi /miːtʃi/ | uta /uta/ | ge /ɡe/ | muna /muna/ | rumah /rumah/ | uta /uta/ | xobo /ʃobo/ |
| Chó | erü /eɾɨː/ | anu /anu/ | ǀɔɔ /ǀɔː/ | aulamu /aulamu/ | ukui /ukui/ | anu /anu/ | ochiti /otʃiti/ |
| Mèo | misho /miʃo/ | phishi /pʰiʃi/ | misho /miʃo/ | meu /meu/ | mayau /majau/ | phisi /pʰisi/ | mishi /miʃi/ |
| Ăn | ekaa /ekaː/ | mankaña /mankaɲa/ | ǁee /ǁeː/ | éiga /eiɡa/ | makai /makai/ | manqʼaña /manqʼaɲa/ | piti /piti/ |
| Uống | asaa /asaː/ | umaña /umaɲa/ | ʔee /ʔeː/ | ata /ata/ | ngirup /ŋirup/ | umaña /umaɲa/ | xeati /ʃeati/ |
| Một | wanee /waneː/ | maya /maja/ | tsʼekʼe /tsʼekʼe/ | aban /aban/ | satu /satu/ | maya /maja/ | westíora /westioɾa/ |
| Hai | piama /piama/ | paya /paja/ | kisó /kísôxì/ | biama /biama/ | dua /dua/ | paya /paja/ | rabé /ɾaˈbe/ |
| Xin chào | jamaya /xamaja/ | kamishti /kamiʃti/ | gabaeesa /ɡabaeːsa/ | mabuiga /mabuiɡa/ | salam /salam/ | kamisaki /kamisaki/ | jakon raoma /xakon raoma/ |
| Cảm ơn | talé /tale/ | yuspaa /juspaː/ | musʼokoyo /musʼokojo/ | seremein /seremein/ | terima kasih /terima kasih/ | yuspagara /juspaɣaɾa/ | irake /iɾake/ |
| Tốt | anasü /anasɨ/ | shuma /ʃuma/ | tlʼobe /tɬʼobe/ | buidu /bwidu/ | manah /manah/ | suma /suma/ | jakon /xakon/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.