Jonibo
Tiếng Shipibo-Conibo
Pano
Tiếng Shipibo-Conibo (Jonibo) là một ngôn ngữ thuộc ngữ hệ Pano của vùng Amazon Peru, có sự truyền thừa L1 sống động (trên 90% ở nhiều cộng đồng) và hoạt động sáng tác văn học tích cực. Đáng chú ý về mặt ngôn ngữ học nhờ hệ thống chứng cứ tính (evidentiality) phức tạp và truyền thống hoa văn hình học kené, được mã hóa cả bằng thị giác (trên vải dệt) lẫn thính giác (trong các bài hát). Người nói cũng tự gọi mình là Jonibo ("con người").
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Shipibo-Conibo
Nước
jene
/hene/
Lửa
chii
/tʃiː/
Mặt trời
bari
/bari/
Mặt trăng
oxe
/oʃe/
Sao
wishati
/wiʃati/
Mẹ
tita
/tita/
Cha
papa
/papa/
Tôi
ea
/ea/
Bạn
mia
/mia/
Tên
jane
/ˈhane/
Mắt
bero
/bero/
Tay
mëken
/mɯken/
Tim
joínti
/hoˈinti/
Yêu
noi
/noi/
Cây
jiwi
/xiwi/
Nhà
xobo
/ʃobo/
Chó
ochiti
/otʃiti/
Mèo
mishi
/miʃi/
Ăn
piti
/piti/
Uống
xeati
/ʃeati/
Một
westíora
/westioɾa/
Hai
rabé
/ɾaˈbe/
Xin chào
jakon raoma
/xakon raoma/
Cảm ơn
irake
/iɾake/
Tốt
jakon
/xakon/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Pano liên quan
| Nghĩa | Tiếng Shipibo-Conibo | Tiếng Asháninka | Tiếng Naga Tangkhul | Tiếng Nahuatl Huasteca Đông | Tiếng Nahuatl Huasteca Trung | Tiếng Nahuatl Huasteca Tây | Tiếng Mã Lai Ambon |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | jene /hene/ | nija /nidʒa/ | ze /ze/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | aer /aer/ |
| Lửa | chii /tʃiː/ | paamari /paːmaɾi/ | mei /mei/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | api /api/ |
| Mặt trời | bari /bari/ | oorya /oːɾja/ | nyithui /ɲitʰui/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | mata hari /mata hari/ |
| Mặt trăng | oxe /oʃe/ | kashiri /kaʃiɾi/ | lai /lai/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | bulan /bulan/ |
| Sao | wishati /wiʃati/ | impoquiro /impokiɾo/ | sira /siraː/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mẹ | tita /tita/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| Cha | papa /papa/ | apa /apa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| Tôi | ea /ea/ | naaka /naːka/ | i /i/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | beta /beta/ |
| Bạn | mia /mia/ | aviro /aβiɾo/ | na /na/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ose /ose/ |
| Tên | jane /ˈhane/ | ivairo /iβaiɾo/ | amin /amin/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | nama /nama/ |
| Mắt | bero /bero/ | noki /noki/ | mi /mi/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | mata /mata/ |
| Tay | mëken /mɯken/ | nako /nako/ | phei /pʰei/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | tangang /taŋaŋ/ |
| Tim | joínti /hoˈinti/ | nosanto /nosanto/ | mokyaba /mokjaba/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | hati /hati/ |
| Yêu | noi /noi/ | nonintsi /nonintsi/ | cha /tʃa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | sayang /sajaŋ/ |
| Cây | jiwi /xiwi/ | inchato /intʃato/ | leiyik /leijik/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | pohon /pohon/ |
| Nhà | xobo /ʃobo/ | pankotsi /paŋkotsi/ | shim /ʃim/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | ruma /ruma/ |
| Chó | ochiti /otʃiti/ | otsiti /otsiti/ | ui /ui/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | anjing /andʒiŋ/ |
| Mèo | mishi /miʃi/ | mishito /miʃito/ | mibu /mibu/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| Ăn | piti /piti/ | noyaki /nojaki/ | ngui /ŋui/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | makang /makaŋ/ |
| Uống | xeati /ʃeati/ | noiri /noiɾi/ | rai /rai/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | minong /minoŋ/ |
| Một | westíora /westioɾa/ | aparoni /apaɾoni/ | kha /kʰa/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | satu /satu/ |
| Hai | rabé /ɾaˈbe/ | apite /apite/ | khani /kʰani/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | dua /dua/ |
| Xin chào | jakon raoma /xakon raoma/ | aviro /aβiɾo/ | hayau /hajau/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | hela /hela/ |
| Cảm ơn | irake /iɾake/ | naranki /naɾaŋki/ | ase /ase/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tarima kase /tarima kase/ |
| Tốt | jakon /xakon/ | kameetsa /kameːtsa/ | kahei /kahei/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | bagus /baɡus/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.