Tiếng Futuna Đông

Tiếng Futuna Đông, được người nói gọi là Fakafutuna, là ngôn ngữ Polynesia của đảo Futuna và đảo Alofi lân cận, nửa nhỏ hơn và xa xôi hơn nhiều của cộng đồng hải ngoại Pháp Wallis và Futuna. Nó là một ngôn ngữ Polynesia Nhân (Nuclear Polynesian) có họ hàng gần nhất là tiếng Wallis, tiếng Samoa và tiếng Tokelau, và nó có hệ thống ngữ âm nhỏ gọn kiểu Polynesia cổ điển: mười một phụ âm bao gồm một âm tắc thanh hầu có giá trị âm vị, năm nguyên âm đối lập ngắn và dài, và âm tiết nghiêm ngặt mở dạng (C)V. Ghi chép viết sớm nhất về nó là một danh sách 118 từ do các nhà hàng hải Hà Lan Schouten và Le Maire thu thập năm 1616, thuộc hàng những bảng từ vựng cổ nhất cho bất kỳ ngôn ngữ Polynesia nào. Ngày nay phần lớn người nói không sống trên chính đảo Futuna mà ở Nouvelle-Calédonie, và trong lối viết hằng ngày các dấu ngang trên (macron) và dấu nháy chỉ âm tắc thanh hầu thường bị bỏ đi vì thiếu bàn phím. Với tiếng Pháp chi phối trường học và hành chính, ngôn ngữ này được xếp vào loại nguy cấp.