Boos Momogun
Tiếng Kadazan ven biển
Nam Đảo (nhóm Dusun, Sabahan)
Tiếng Kadazan ven biển (tự danh Boos Momogun) là ngôn ngữ Nam Đảo nhánh Dusun của Penampang và Papar trên bờ biển phía tây Sabah, khác biệt với cụm Dusun Trung tâm (dtp) ở vùng nội địa dù chúng thông hiểu lẫn nhau một phần và được hợp nhất dưới chuẩn văn học KDCA. Nó sử dụng hệ thống năm nguyên âm với âm vị /v/ (một sự hiếm gặp về loại hình ở Sabah), và giống như các ngôn ngữ Dusun khác, có một hệ thống dạng (voice) kiểu Philippine phong phú (tiêu điểm tác thể/bị thể/định vị/công cụ). Penampang là trung tâm văn hóa của lễ hội thu hoạch Kaamatan.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kadazan ven biển
Nước
waig
/waiɡ/
Lửa
tapui
/taˈpui/
Mặt trời
tadau
/taˈdau/
Mặt trăng
vuhan
/ˈvuhan/
Sao
tombituon
/tombituon/
Mẹ
tina
/ˈtina/
Cha
tama
/ˈtama/
Tôi
zou
/zou/
Bạn
ika
/ika/
Tên
ngaran
/ŋaran/
Mắt
mato
/ˈmato/
Tay
longon
/ˈloŋon/
Tim
kosingan
/koˈsiŋan/
Yêu
ohunod
/oˈhunod/
Cây
kayu
/ˈkaju/
Nhà
walai
/waˈlai/
Chó
tasu
/ˈtasu/
Mèo
tusing
/ˈtusiŋ/
Ăn
mangakan
/maˈŋakan/
Uống
monginum
/moˈŋinum/
Một
iso
/ˈiso/
Hai
duvo
/duvo/
Xin chào
kopivosian
/kopiˈvosian/
Cảm ơn
pounsikou
/pounˈsikou/
Tốt
avasi
/aˈvasi/
Nguồn
- Hurlbut, Hope M. (1988) Verb morphology in Eastern Kadazan. Pacific Linguistics B-97, ANU.
- Miller, Carolyn P. & Miller, John D. (1991) Kadazan/Dusun phonology revisited. Pacific Linguistics A-78.
- Glottolog: Coastal Kadazan
- Ethnologue 27: Kadazan, Coastal
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Dusunic, Sabahan) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kadazan ven biển | Tiếng Kadazan-Dusun | Tiếng Maguindanao | Tiếng Mã Lai Papua | Tiếng Kapampangan | Tiếng Pangasinan | Tiếng Maranao |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | waig /waiɡ/ | waig /waiɡ/ | ig /ʔiɡ/ | air /aer/ | danum /daˈnum/ | danum /daˈnum/ | ig /iɡ/ |
| Lửa | tapui /taˈpui/ | tapui /tapui/ | apoy /ʔaˈpoj/ | api /ˈapi/ | api /ʔaˈpi/ | apoy /ˈʔapoj/ | apoy /apoj/ |
| Mặt trời | tadau /taˈdau/ | todau /todau/ | senang /seˈnaŋ/ | matahari /mataˈhari/ | aldo /ʔalˈdoʔ/ | agew /ˈʔaɡəw/ | alongan /aloŋan/ |
| Mặt trăng | vuhan /ˈvuhan/ | vulan /vulan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /ˈbulan/ | bulan /buˈlan/ | bulan /buˈlan/ | bolan /bolan/ |
| Sao | tombituon /tombituon/ | rombituon /rombituon/ | bituon /bituʔon/ | bintang /bintaŋ/ | batwin /batwin/ | bitewen /bitewɛn/ | bito-on /bitoʔon/ |
| Mẹ | tina /ˈtina/ | tina /tina/ | ina /ˈʔina/ | mama /ˈmama/ | ima /ˈʔimaʔ/ | ina /ˈʔina/ | ina /ina/ |
| Cha | tama /ˈtama/ | tama /tama/ | ama /ˈʔama/ | bapa /ˈbapa/ | tata /ˈtataʔ/ | ama /ˈʔama/ | ama /ama/ |
| Tôi | zou /zou/ | yoku /joku/ | saki /saki/ | sa /sa/ | aku /ʔaku/ | siak /siʔak/ | ako /ako/ |
| Bạn | ika /ika/ | ika /ika/ | seka /səka/ | ko /ko/ | ika /ʔika/ | sika /sika/ | seka /sɵka/ |
| Tên | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngala /ŋala/ | nama /nama/ | lagyu /lagjuʔ/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ |
| Mắt | mato /ˈmato/ | mato /mato/ | mata /maˈta/ | mata /ˈmata/ | mata /maˈtaʔ/ | mata /maˈta/ | mata /mata/ |
| Tay | longon /ˈloŋon/ | longon /ˈloŋon/ | lima /liˈma/ | tangan /ˈtaŋan/ | gamat /ɡaˈmat/ | lima /liˈma/ | lima /lima/ |
| Tim | kosingan /koˈsiŋan/ | ginawo /ɡinawo/ | pusong /puˈsoŋ/ | hati /ˈhati/ | pusu /ˈpusuʔ/ | puso /ˈpuso/ | pusoʔ /pusoʔ/ |
| Yêu | ohunod /oˈhunod/ | gimbai /ɡimbai/ | kalini /kaˈlini/ | sayang /ˈsajaŋ/ | lugud /luˈɡud/ | aro /ˈʔaɾo/ | kalimo /kalimo/ |
| Cây | kayu /ˈkaju/ | kayu /kayu/ | kayu /kaˈju/ | pohon /ˈpohon/ | dutung /duˈtuŋ/ | kiew /ˈkiəw/ | kayo /kajo/ |
| Nhà | walai /waˈlai/ | walai /walai/ | walay /waˈlaj/ | rumah /ˈrumah/ | bale /baˈleʔ/ | abong /ˈʔaboŋ/ | walay /walaj/ |
| Chó | tasu /ˈtasu/ | tasu /tasu/ | aso /ˈʔaso/ | anjing /ˈandʒiŋ/ | asu /ˈʔasu/ | aso /ˈʔaso/ | aso /aso/ |
| Mèo | tusing /ˈtusiŋ/ | tingau /tiŋau/ | kuting /kuˈtiŋ/ | kucing /ˈkutʃiŋ/ | pusa /ˈpusaʔ/ | pusa /ˈpusa/ | pusa /pusa/ |
| Ăn | mangakan /maˈŋakan/ | mangakan /maŋakan/ | kakan /kaˈkan/ | makan /ˈmakan/ | mangan /maˈŋan/ | mangan /maˈŋan/ | mangan /maŋan/ |
| Uống | monginum /moˈŋinum/ | monginum /moŋinum/ | inum /ʔiˈnum/ | minum /ˈminum/ | minum /miˈnum/ | oninum /ʔoˈninum/ | minom /minom/ |
| Một | iso /ˈiso/ | iso /iso/ | isa /ˈʔisa/ | satu /ˈsatu/ | metung /meˈtuŋ/ | sakey /saˈkəj/ | isa /isa/ |
| Hai | duvo /duvo/ | duo /duwo/ | dua /duwa/ | dua /dua/ | adwa /ʔadwa/ | dua /duʔa/ | dowa /dowa/ |
| Xin chào | kopivosian /kopiˈvosian/ | kopivosian /kopivosian/ | assalamu alaikum /assaˈlamu ʔaˈlajkum/ | halo /ˈhalo/ | kumusta /kuˈmusta/ | maabig ya agew /maˈʔabiɡ ja ˈʔaɡəw/ | kapian /kapijan/ |
| Cảm ơn | pounsikou /pounˈsikou/ | pounsikou /pounsikou/ | sukran /ˈsukɾan/ | terima kasih /təˈrima ˈkasih/ | dakal a salamat /dakal a saˈlamat/ | salamat /saˈlamat/ | salamat /salamat/ |
| Tốt | avasi /aˈvasi/ | avasi /avasi/ | mapiya /maˈpija/ | bae /ˈbae/ | mayap /maˈjap/ | maong /maˈʔoŋ/ | mapia /mapija/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.