Boros Dusun
Tiếng Kadazan-Dusun
Nam Đảo (Sabahan)
Tiếng Dusun Trung tâm (Kadazan-Dusun) là thuật ngữ bao trùm cho các ngôn ngữ Nam Đảo vùng Sabah có quan hệ gần gũi của đảo Borneo thuộc Malaysia (Sabah), với khoảng 570 nghìn người nói thuộc các biến thể Kadazan và Dusun. Được công nhận là đồng ngôn ngữ chính thức tại Sabah năm 1995 cùng với tiếng Malaysia (Bahasa Malaysia) và tiếng Anh. Lễ hội mùa gặt Kaamatan (tháng Năm) tôn vinh thần lúa Bambaazon — một trụ cột văn hóa quan trọng. Chuẩn thống nhất được Hiệp hội Văn hóa Kadazandusun (KDCA) phát triển từ năm 1989 bằng chữ Latinh. Được dạy ở các trường tiểu học tại những huyện có đa số dân là người Kadazandusun.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Kadazan-Dusun
Nước
waig
/waiɡ/
Lửa
tapui
/tapui/
Mặt trời
todau
/todau/
Mặt trăng
vulan
/vulan/
Sao
rombituon
/rombituon/
Mẹ
tina
/tina/
Cha
tama
/tama/
Tôi
yoku
/joku/
Bạn
ika
/ika/
Tên
ngaran
/ŋaran/
Mắt
mato
/mato/
Tay
longon
/ˈloŋon/
Tim
ginawo
/ɡinawo/
Yêu
gimbai
/ɡimbai/
Cây
kayu
/kayu/
Nhà
walai
/walai/
Chó
tasu
/tasu/
Mèo
tingau
/tiŋau/
Ăn
mangakan
/maŋakan/
Uống
monginum
/moŋinum/
Một
iso
/iso/
Hai
duo
/duwo/
Xin chào
kopivosian
/kopivosian/
Cảm ơn
pounsikou
/pounsikou/
Tốt
avasi
/avasi/
Nguồn
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Austronesian (Sabahan) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Kadazan-Dusun | Tiếng Kadazan ven biển | Tiếng Maranao | Tiếng Tausug | Tiếng Bunun | Tiếng Tagalog cổ | Tiếng Ngaju |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | waig /waiɡ/ | waig /waiɡ/ | ig /iɡ/ | tubig /tubiɡ/ | danum /danum/ | ᜆᜓᜊᜒᜄ᜔ /tubiɡ/ | danum /danum/ |
| Lửa | tapui /tapui/ | tapui /taˈpui/ | apoy /apoj/ | kayu /kaju/ | sapuz /sapuz/ | ᜀᜉᜓᜌ᜔ /apuj/ | apui /apui/ |
| Mặt trời | todau /todau/ | tadau /taˈdau/ | alongan /aloŋan/ | adlaw /adlaw/ | vali /vali/ | ᜀᜇᜏ᜔ /araw/ | matanandau /matanandau/ |
| Mặt trăng | vulan /vulan/ | vuhan /ˈvuhan/ | bolan /bolan/ | bulan /bulan/ | buan /buan/ | ᜊᜓᜏᜈ᜔ /buwan/ | bulan /bulan/ |
| Sao | rombituon /rombituon/ | tombituon /tombituon/ | bito-on /bitoʔon/ | bituun /bituʔun/ | bintuhan /bintuhan/ | ᜊᜒᜆᜓᜁᜈ᜔ /bituʔin/ | bintang /bintaŋ/ |
| Mẹ | tina /tina/ | tina /ˈtina/ | ina /ina/ | inaꞌ /inaʔ/ | tina /tina/ | ᜁᜈ /ina/ | indu /indu/ |
| Cha | tama /tama/ | tama /ˈtama/ | ama /ama/ | amaꞌ /amaʔ/ | tama /tama/ | ᜀᜋ /ama/ | bapa /bapa/ |
| Tôi | yoku /joku/ | zou /zou/ | ako /ako/ | aku /aku/ | saikin /saikin/ | ᜀᜃᜓ /ako/ | aku /aku/ |
| Bạn | ika /ika/ | ika /ika/ | seka /sɵka/ | ikaw /ikaw/ | suu /suʔu/ | ᜁᜃᜏ᜔ /ikaw/ | ikau /ikau/ |
| Tên | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngaran /ŋaran/ | ngan /ŋan/ | ngaan /ŋaan/ | ᜅᜎᜈ᜔ /ŋalan/ | aran /aran/ |
| Mắt | mato /mato/ | mato /ˈmato/ | mata /mata/ | mata /mata/ | mata /mata/ | ᜋᜆ /mata/ | mate /mate/ |
| Tay | longon /ˈloŋon/ | longon /ˈloŋon/ | lima /lima/ | lima /lima/ | ima /ima/ | ᜃᜋᜌ᜔ /kamaj/ | lengen /ləŋən/ |
| Tim | ginawo /ɡinawo/ | kosingan /koˈsiŋan/ | pusoʔ /pusoʔ/ | pusuꞌ /pusuʔ/ | is-ang /isaŋ/ | ᜉᜓᜐᜓ /puso/ | atei /atei/ |
| Yêu | gimbai /ɡimbai/ | ohunod /oˈhunod/ | kalimo /kalimo/ | lasa /lasa/ | madaidaz /madaidaz/ | ᜁᜊᜒᜄ᜔ /ibiɡ/ | sinta /sinta/ |
| Cây | kayu /kayu/ | kayu /ˈkaju/ | kayo /kajo/ | kahuy /kahuj/ | kahu /kahu/ | ᜃᜑᜓᜌ᜔ /kahoj/ | kayu /kaju/ |
| Nhà | walai /walai/ | walai /waˈlai/ | walay /walaj/ | bāy /baːj/ | lumaq /lumaq/ | ᜊᜑᜌ᜔ /bahaj/ | huma /huma/ |
| Chó | tasu /tasu/ | tasu /ˈtasu/ | aso /aso/ | iruꞌ /iruʔ/ | asu /asu/ | ᜀᜐᜓ /aso/ | asu /asu/ |
| Mèo | tingau /tiŋau/ | tusing /ˈtusiŋ/ | pusa /pusa/ | kuting /kutiŋ/ | ngingiyaw /ŋiŋijaw/ | ᜉᜓᜐ /pusa/ | posa /posa/ |
| Ăn | mangakan /maŋakan/ | mangakan /maˈŋakan/ | mangan /maŋan/ | kaun /kaʔun/ | maun /maun/ | ᜃᜁᜈ᜔ /kain/ | kuman /kuman/ |
| Uống | monginum /moŋinum/ | monginum /moˈŋinum/ | minom /minom/ | minum /minum/ | muqun /muqun/ | ᜁᜈᜓᜋ᜔ /inom/ | mihop /mihop/ |
| Một | iso /iso/ | iso /ˈiso/ | isa /isa/ | isa /isa/ | tasa /tasa/ | ᜁᜐ /isa/ | ije /ije/ |
| Hai | duo /duwo/ | duvo /duvo/ | dowa /dowa/ | duwa /duwa/ | dusa /dusa/ | ᜇᜎᜏ /dalaˈwa/ | due /ˈdue/ |
| Xin chào | kopivosian /kopivosian/ | kopivosian /kopiˈvosian/ | kapian /kapijan/ | kumusta /kumusta/ | uninang /uninaŋ/ | ᜋᜊᜓᜑᜌ᜔ /mabuhaj/ | tabea /tabea/ |
| Cảm ơn | pounsikou /pounsikou/ | pounsikou /pounˈsikou/ | salamat /salamat/ | magsukul /maɡsukul/ | uninang /uninaŋ/ | ᜐᜎᜋᜆ᜔ /salamat/ | sahindai /sahindai/ |
| Tốt | avasi /avasi/ | avasi /aˈvasi/ | mapia /mapija/ | marayaw /marajaw/ | masial /masial/ | ᜋᜊᜓᜆᜒ /mabuti/ | bahalap /bahalap/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.