Ẹ̀dó
Tiếng Edo
ngữ hệ Niger-Congo (nhánh Edoid)
Tiếng Edo, còn gọi là Bini và được viết là Ẹ̀dó (ISO 639-3: bin), là một ngôn ngữ Edoid Bắc-Trung thuộc ngữ hệ Niger-Congo, chủ yếu được sử dụng tại thành phố Benin và vùng phụ cận ở bang Edo, miền nam Nigeria. Đây là ngôn ngữ di sản của người Edo và từng là ngôn ngữ chính của Vương quốc Benin trong lịch sử; các ước tính hiện đại thường cho rằng ngôn ngữ có khoảng hai triệu người nói. Edo là ngôn ngữ thanh điệu với bảy âm sắc nguyên âm miệng /i e ɛ a ɔ o u/, được thể hiện bằng hệ chính tả Latinh chuẩn có các chữ như ẹ và ọ; dấu thanh có thể được ghi khi cần. Ngôn ngữ vẫn được sử dụng rộng rãi trong đời sống cộng đồng, các thiết chế truyền thống, phát thanh truyền hình, văn học và giáo dục; Glottolog xếp đây là ngôn ngữ dùng trong giáo dục chứ không phải ngôn ngữ bị đe dọa.
Nơi được sử dụng
31 từ cốt lõi trong Tiếng Edo
Nước
amẹ
/ame/
Lửa
erhẹn
/eɾɛ̃/
Mặt trời
ava
/ava/
Mặt trăng
uki
/uki/
Sao
orivbi
/oˈɾiβi/
Mẹ
—
/—/
Cha
érhá
/eɾa/
Tôi
mẹ
/mɛ̃/
Bạn
wẹ
/wɛ/
Tên
eni
/ẽ̀nĩ̀/
Mắt
aro
/aro/
Tay
obo
/obo/
Tim
orhio
/oɾio/
Yêu
arhuẹmwonmwan
/arhuemwonmwan/
Cây
orẹ
/ore/
Nhà
owa
/owa/
Chó
awa-oshi
/awa.oʃi/
Mèo
apusi
/apusi/
Ăn
re
/re/
Uống
da
/da/
Một
okpa
/okpa/
Hai
eva
/èʋà/
Xin chào
kóyo
/kojo/
Cảm ơn
ù rú èsé
/u ru ese/
Tốt
ma
/ma/
So sánh từ vựng
So sánh với các ngôn ngữ Niger-Congo (Edoid) liên quan
| Nghĩa | Tiếng Edo | Tiếng Urhobo | Tiếng Yekhee | Tiếng Isoko | Tiếng Rwa | Tiếng Herero | Tiếng Yagaria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nước | amẹ /ame/ | ame /ame/ | amen /amen/ | ame /ame/ | mende /mende/ | omeva /omeva/ | nofa /nofa/ |
| Lửa | erhẹn /eɾɛ̃/ | erane /eɾane/ | eria /eɾia/ | erae /eɾae/ | msika /msika/ | omuriro /omuriro/ | yo /jo/ |
| Mặt trời | ava /ava/ | ọvẹ /ɔvɛ/ | ovan /ovan/ | ọvẹ /ɔvɛ/ | mlao /mlao/ | eyuva /ejuva/ | kena /kena/ |
| Mặt trăng | uki /uki/ | emẹrẹ /emɛɾɛ/ | ukpoki /ukpoki/ | ọwa /ɔwa/ | mwere /mwere/ | omueze /omueze/ | ulu /ulu/ |
| Sao | orivbi /oˈɾiβi/ | isi /isi/ | isi /isi/ | esi /esi/ | nyenyeri /ɲeɲeri/ | onyose /oˈɲose/ | gale /ɡale/ |
| Mẹ | — /—/ | onie /onie/ | iye /ije/ | oni /oni/ | mama /mama/ | mama /mama/ | nene /nene/ |
| Cha | érhá /eɾa/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | ada /ada/ | ọsẹ /ɔsɛ/ | baba /baba/ | tate /tate/ | papa /papa/ |
| Tôi | mẹ /mɛ̃/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | mẹ /mɛ/ | inyi /iɲi/ | ami /ami/ | dgai /dɡai/ |
| Bạn | wẹ /wɛ/ | wẹ /wɛ/ | wẹ /wɛ/ | whẹ /ʍɛ/ | uwe /uwe/ | ove /ove/ | gai /ɡai/ |
| Tên | eni /ẽ̀nĩ̀/ | odẹ /odɛ/ | ena /ena/ | odẹ /odɛ/ | irina /irina/ | ena /ena/ | yaoʼ /jaoʔ/ |
| Mắt | aro /aro/ | aro /aɾo/ | evua /evua/ | ẹro /ɛɾo/ | liso /liso/ | eho /eho/ | gago /ɡaɡo/ |
| Tay | obo /obo/ | obọ /obɔ/ | oba /oba/ | obọ /obɔ/ | mkono /mkono/ | eke /eke/ | bayo /bajo/ |
| Tim | orhio /oɾio/ | udu /udu/ | itsu /itsu/ | udu /udu/ | ngiti /ŋɡiti/ | omutima /omutima/ | nemo /nemo/ |
| Yêu | arhuẹmwonmwan /arhuemwonmwan/ | ẹguọnọ /ɛɡwɔnɔ/ | gbele /ɡbele/ | ọsuọ /ɔswɔ/ | lumbo /lumbo/ | orusuvero /orusuvero/ | amige /amiɡe/ |
| Cây | orẹ /ore/ | orhan /oɾan/ | orhan /oɾhan/ | orhan /oɾan/ | mte /mte/ | omuti /omuti/ | yake /jake/ |
| Nhà | owa /owa/ | uwevwi /uweβwi/ | ukekpe /ukekpe/ | uwowhe /uwowhe/ | nyumba /ɲumba/ | ondjuwo /ondʒuwo/ | nono /nono/ |
| Chó | awa-oshi /awa.oʃi/ | ebọ /ebɔ/ | agbon /aɡbon/ | ebọ /ebɔ/ | mboha /mboha/ | ombwa /ombwa/ | yapa /japa/ |
| Mèo | apusi /apusi/ | ọtọma /ɔtɔma/ | otsuvua /otsuvua/ | ọtọmha /ɔtɔmha/ | paka /paka/ | okatjiru /okatʃiru/ | pusi /pusi/ |
| Ăn | re /re/ | re /ɾe/ | gba /ɡba/ | re /ɾe/ | kuria /kuria/ | kuriya /kurija/ | na /na/ |
| Uống | da /da/ | da /da/ | gbo /ɡbo/ | da /da/ | kunyua /kuɲua/ | kunwa /kunwa/ | nava /nava/ |
| Một | okpa /okpa/ | ọvo /ɔvo/ | ovo /ovo/ | ọvo /ɔvo/ | mongo /moŋɡo/ | -mwe /mwe/ | kahene /kahene/ |
| Hai | eva /èʋà/ | ivẹ /ivɛ/ | eva /eva/ | ivẹ /ivɛ/ | iwi /iwi/ | -vari /vari/ | lole /lole/ |
| Xin chào | kóyo /kojo/ | migwo /miɡwo/ | udze /udze/ | mavọ /mavɔ/ | kira /kiɾa/ | wa penduka /wa penduka/ | amige /amiɡe/ |
| Cảm ơn | ù rú èsé /u ru ese/ | miguo /miɡuo/ | oyabuwere /ojabuweɾe/ | migwo /miɡwo/ | asante /asante/ | okuhepa /okuhepa/ | tega /teɡa/ |
| Tốt | ma /ma/ | ọmaẹjẹ /ɔmaɛdʒɛ/ | edue /edue/ | ọwhọ /ɔwhɔ/ | kya /kja/ | -wa /wa/ | kavi /kavi/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.