鹿児島弁・薩隅方言の漢字音
Hán-Nhật Kagoshima
Japonic > Japanese > Kyūshū > Satsugū
Satsugū (薩隅) là phương ngữ tiếng Nhật của Kagoshima và miền nam Miyazaki — về mặt lịch sử là lãnh địa Shimazu của Satsuma và Ōsumi. Âm vị học của nó khác biệt rõ rệt so với tiếng Nhật chuẩn ở ba điểm vốn định hình lại mạnh mẽ các dạng dẫn (citation form) Hán-Nhật: (1) /-tsu/ và /-ku/ ở cuối từ trong âm Hán đọc (on-yomi) của chữ đơn rút gọn thành một âm tiết tắc [-t̚] / [-k̚] khi âm tiết ở vị trí cuối từ hoặc cuối ngữ đoạn trọng âm, do đó 一 itsu → it̚, 六 riku → rik̚, 北 hoku → hok̚, 木 boku → bok̚; (2) các nguyên âm cao /i u/ bị vô thanh hóa một cách phổ biến giữa các phụ âm vô thanh và ở cuối từ, thường bị lược bỏ hoàn toàn; (3) hệ thống trọng âm thu gọn hệ thống đa cao độ kiểu Tōkyō thành hệ thống hai mô hình (A = giáng HL / B = thăng LH) mà sự phân bổ là theo từ vựng. Các quy tắc này cùng nhau mang lại cho Satsugū âm thanh 'cụt' hoặc 'bị cắt ngắn' nổi tiếng. Dữ liệu dẫn ở đây theo các cách đọc được ghi nhận phổ biến nhất trong các khảo sát phương ngữ Kagoshima của NINJAL và của Kibe (1997).
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Hán-Nhật Kagoshima
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | イッit | /it̚/ | |
| 二 | two | ジji | /dʑi/ | |
| 三 | three | サンsan | /saɴ/ | |
| 四 | four | シshi | /ɕi/ | |
| 五 | five | ゴgo | /go/ | |
| 六 | six | リッrik | /ɾik̚/ | |
| 七 | seven | シッshit | /ɕit̚/ | |
| 八 | eight | ハッhat | /hat̚/ | |
| 九 | nine | キュウkyū | /kjɯː/ | |
| 十 | ten | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 日 | sun | ジッjit | /dʑit̚/ | |
| 月 | moon | ゲッget | /get̚/ | |
| 山 | mountain | サンsan | /saɴ/ | |
| 水 | water | スイsui | /sɯi/ | |
| 火 | fire | カka | /ka/ | |
| 木 | tree | ボッbok | /bok̚/ | |
| 土 | soil | トto | /to/ | |
| 天 | sky | テンten | /teɴ/ | |
| 地 | ground | チchi | /tɕi/ | |
| 海 | sea | カイkai | /kai/ | |
| 龍 | dragon | リョウryō | /ɾjoː/ | |
| 虎 | tiger | コko | /ko/ | |
| 犬 | dog | ケンken | /keɴ/ | |
| 馬 | horse | バba | /ba/ | |
| 鳥 | bird | チョウchō | /tɕoː/ | |
| 魚 | fish | ギョgyo | /gjo/ | |
| 牛 | ox | ギュウgyū | /gjɯː/ | |
| 羊 | sheep | ヨウyō | /joː/ | |
| 貓 | cat | ビョウbyō | /bjoː/ | |
| 人 | person | ジンjin | /dʑiɴ/ | |
| 手 | hand | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 足 | foot | ソッsok | /sok̚/ | |
| 目 | eye | ボッbok | /bok̚/ | |
| 耳 | ear | ジji | /dʑi/ | |
| 口 | mouth | コウkō | /koː/ | |
| 頭 | head | トウtō | /toː/ | |
| 心 | heart | シンshin | /ɕiɴ/ | |
| 血 | blood | ケッket | /ket̚/ | |
| 肉 | meat | ジッjik | /dʑik̚/ | |
| 上 | up | ショウshō | /ɕoː/ | |
| 下 | down | カka | /ka/ | |
| 中 | middle | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 中 | hit | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 央 | center | オウō | /oː/ | |
| 左 | left | サsa | /sa/ | |
| 右 | right | ユウyū | /jɯː/ | |
| 東 | east | トウtō | /toː/ | |
| 西 | west | セイsei | /sei/ | |
| 南 | south | ダンdan | /daɴ/ | |
| 北 | north | ホッhok | /hok̚/ | |
| 行 | go | コウkō | /koː/ | |
| 行 | row | コウkō | /koː/ | |
| 来 | come | ライrai | /ɾai/ | |
| 去 | leave | キョkyo | /kjo/ | |
| 見 | see | ケンken | /keɴ/ | |
| 聞 | hear | ブンbun | /bɯɴ/ | |
| 食 | eat | ショッshok | /ɕok̚/ | |
| 飲 | drink | インin | /iɴ/ | |
| 走 | run | ソウsō | /soː/ | |
| 坐 | sit | サsa | /sa/ | |
| 立 | stand | リッrit | /ɾit̚/ |
Nguồn
- 木部暢子 (Kibe Nobuko) (1997) 『西南九州方言の音韻研究』東京:勉誠社
- 国立国語研究所 (NINJAL) 『方言文法全国地図』および鹿児島県方言調査資料
- 平山輝男 (Hirayama Teruo) (1968) 『日本諸方言アクセントの研究』
- Hibiya, Junko (1995) 'The velar nasal in Tokyo Japanese: A case of diffusion from above' (background for accent typology)
- Wikipedia: 薩隅方言 / Kagoshima dialect
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Japonic > Japanese > Kyūshū > Satsugū liên quan
| Chữ Hán | Hán-Nhật Kagoshima | Tiếng Nhật | Hán-Nhật Tōhoku | Hán-Nhật Okinawa | Âm Hán-Nhật cổ | Tiếng Hàn (CHDCND Triều Tiên) | Tiếng Hàn |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | it /it̚/ | 漢音 / Kan-onitsu /itsɯ/呉音 / Go-onichi /itɕi/ | itsu /idzɯ̈/ | itsu /itsɯ/ | iti /iti/ | il /il/ | il /il/ |
| 二 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /zɯ̈/ | ji /dʑi/ | ni /ɲi/ | i /i/ | i /i/ |
| 三 | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | sam /sam/ | sam /sam/ | sam /sam/ |
| 四 | shi /ɕi/ | shi /ɕi/ | si /sɯ̈/ | shi /ɕi/ | si /ɕi/ | sa /sa/ | sa /sa/ |
| 五 | go /go/ | go /go/ | go /ŋo/ | gu /gu/ | go /ŋo/ | o /o/ | o /o/ |
| 六 | rik /ɾik̚/ | 漢音 / Kan-onriku /ɾikɯ/呉音 / Go-onroku /ɾokɯ/ | rigu /ɾiɡɯ/ | riku /ɾikɯ/ | roku /roku/ | ryuk /ɾjuk̚/ | yuk /juk̚/ |
| 七 | shit /ɕit̚/ | 漢音 / Kan-onshitsu /ɕitsɯ/呉音 / Go-onshichi /ɕitɕi/ | shitsu /sɯ̈tsɯ̈/ | shitsu /ɕitsɯ/ | siti /ɕiti/ | ch'il /tsʰil/ | chil /tɕʰil/ |
| 八 | hat /hat̚/ | 漢音 / Kan-onhatsu /hatsɯ/呉音 / Go-onhachi /hatɕi/ | hatsu /hatsɯ/ | hatsu /hatsɯ/ | pati /pati/ | p'al /pʰal/ | pal /pʰal/ |
| 九 | kyū /kjɯː/ | 漢音 / Kan-onkyū /kjɯː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kyū /kjɯː/ | kyū /kjɯː/ | kiu /kiu/ | ku /ku/ | gu /ku/ |
| 十 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onjū /dʑɯː/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | zipu /ʑipu/ | sip /ɕip̚/ | sip /ɕip̚/ |
| 日 | jit /dʑit̚/ | 漢音 / Kan-onjitsu /dʑitsɯ/呉音 / Go-onnichi /nitɕi/ | jitsu /dʑitsɯ/ | jitsu /dʑitsɯ/ | niti /ɲiti/ | il /il/ | il /il/ |
| 月 | get /get̚/ | 漢音 / Kan-ongetsu /getsɯ/呉音 / Go-ongatsu /gatsɯ/ | getsu /ŋetsɯ/ | gitsu /gitsɯ/ | gwati /ŋwati/ | wŏl /wʌl/ | wol /wol/ |
| 山 | san /saɴ/ | 漢音 / Kan-onsan /saɴ/呉音 / Go-onsen /seɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ |
| 水 | sui /sɯi/ | sui /sɯi/ | sui /sɯ̈i/ | sui /sɯi/ | swi /swi/ | su /su/ | su /su/ |
| 火 | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | kwa /kwa/ | hwa /hwa/ | hwa /hwa/ |
| 木 | bok /bok̚/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bogu /boɡɯ/ | buku /bukɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ | mok /mok̚/ |
| 土 | to /to/ | 漢音 / Kan-onto /to/呉音 / Go-ondo /do/ | to /to/ | tu /tu/ | do /do/ | t'o /tʰo/ | to /tʰo/ |
| 天 | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | tin /tiɴ/ | ten /ten/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ | cheon /tɕʰʌn/ |
| 地 | chi /tɕi/ | 漢音 / Kan-onchi /tɕi/呉音 / Go-onji /dʑi/ | chi /tsɯ̈/ | chi /tɕi/ | di /di/ | chi /tsi/ | ji /tɕi/ |
| 海 | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kī /kiː/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ | hae /hɛ/ |
| 龍 | ryō /ɾjoː/ | 漢音 / Kan-onryō /ɾjoː/呉音 / Go-onryū /ɾjɯː/ | ryō /ɾjoː/ | ryū /ɾjuː/ | riu /riu/ | ryong /ɾjoŋ/ | yong /joŋ/ |
| 虎 | ko /ko/ | ko /ko/ | ko /ko/ | ku /ku/ | ko /ko/ | ho /ho/ | ho /ho/ |
| 犬 | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | kin /kiɴ/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ |
| 馬 | ba /ba/ | 漢音 / Kan-onba /ba/呉音 / Go-onme /me/ | ba /ba/ | ba /ba/ | me /me/ | ma /ma/ | ma /ma/ |
| 鳥 | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | chū /tɕuː/ | teu /teu/ | cho /tso/ | jo /tɕo/ |
| 魚 | gyo /gjo/ | 漢音 / Kan-ongyo /gjo/呉音 / Go-ongo /go/ | gyo /ŋjo/ | gyu /gju/ | go /ŋo/ | ŏ /ʌ/ | eo /ʌ/ |
| 牛 | gyū /gjɯː/ | 漢音 / Kan-ongyū /gjɯː/呉音 / Go-ongo /go/ | gyū /ŋjɯː/ | gyū /gjɯː/ | gu /ŋu/ | u /u/ | u /u/ |
| 羊 | yō /joː/ | yō /joː/ | yō /joː/ | yū /juː/ | yau /jau/ | yang /jaŋ/ | yang /jaŋ/ |
| 貓 | byō /bjoː/ | 漢音 / Kan-onbyō /bjoː/呉音 / Go-onmyō /mjoː/ | byō /bjoː/ | byū /bjuː/ | — | myo /mjo/ | myo /mjo/ |
| 人 | jin /dʑiɴ/ | 漢音 / Kan-onjin /dʑiɴ/呉音 / Go-onnin /niɴ/ | jin /dʑiɴ/ | jin /dʑiɴ/ | nin /ɲin/ | in /in/ | in /in/ |
| 手 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onshu /ɕɯ/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | syu /ɕu/ | su /su/ | su /su/ |
| 足 | sok /sok̚/ | soku /sokɯ/ | sogu /soɡɯ/ | suku /sukɯ/ | soku /soku/ | chok /tsok̚/ | jok /tɕok̚/ |
| 目 | bok /bok̚/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bogu /boɡɯ/ | buku /bukɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ | mok /mok̚/ |
| 耳 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /zɯ̈/ | ji /dʑi/ | ni /ɲi/ | i /i/ | i /i/ |
| 口 | kō /koː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kō /koː/ | kū /kuː/ | kou /kou/ | ku /ku/ | gu /ku/ |
| 頭 | tō /toː/ | 漢音 / Kan-ontō /toː/呉音 / Go-onzu /dzɯ/唐音 / Tō-onjū /dʑɯː/ | tō /toː/ | tū /tuː/ | tou /tou/ | tu /tu/ | du /tu/ |
| 心 | shin /ɕiɴ/ | shin /ɕiɴ/ | shin /sɯ̈ɴ/ | shin /ɕiɴ/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ |
| 血 | ket /ket̚/ | 漢音 / Kan-onketsu /ketsɯ/呉音 / Go-onkechi /ketɕi/ | ketsu /ketsɯ/ | kitsu /kitsɯ/ | keti /keti/ | hyŏl /hjʌl/ | hyeol /çjʌl/ |
| 肉 | jik /dʑik̚/ | 漢音 / Kan-onjiku /dʑikɯ/呉音 / Go-onniku /nikɯ/ | jigu /dʑiɡɯ/ | jiku /dʑikɯ/ | niku /ɲiku/ | yuk /juk̚/ | yuk /juk̚/ |
| 上 | shō /ɕoː/ | 漢音 / Kan-onshō /ɕoː/呉音 / Go-onjō /dʑoː/唐音 / Tō-onshan /ɕaɴ/ | shō /ɕoː/ | shū /ɕuː/ | zyau /ʑau/ | sang /saŋ/ | sang /saŋ/ |
| 下 | ka /ka/ | 漢音 / Kan-onka /ka/呉音 / Go-onge /ge/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ge /ŋe/ | ha /ha/ | ha /ha/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ | jung /tɕuŋ/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ | jung /tɕuŋ/ |
| 央 | ō /oː/ | ō /oː/ | ō /oː/ | ū /uː/ | au /au/ | ang /aŋ/ | ang /aŋ/ |
| 左 | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | chwa /tswa/ | jwa /tɕwa/ |
| 右 | yū /jɯː/ | 漢音 / Kan-onyū /jɯː/呉音 / Go-onu /ɯ/ | yū /jɯː/ | yū /jɯː/ | u /u/ | u /u/ | u /u/ |
| 東 | tō /toː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | tū /tuː/ | tou /tou/ | tong /toŋ/ | dong /toŋ/ |
| 西 | sei /sei/ | 漢音 / Kan-onsei /sei/呉音 / Go-onsai /sai/ | sei /sei/ | sī /siː/ | sai /sai/ | sŏ /sʌ/ | seo /sʌ/ |
| 南 | dan /daɴ/ | 漢音 / Kan-ondan /daɴ/呉音 / Go-onnan /naɴ/唐音 / Tō-onna /na/ | dan /daɴ/ | dan /daɴ/ | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ |
| 北 | hok /hok̚/ | hoku /hokɯ/ | hogu /hoɡɯ/ | huku /hukɯ/ | poku /poku/ | puk /puk̚/ | buk /puk̚/ |
| 行 | kō /koː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/唐音 / Tō-onan /aɴ/ | gyō /ŋʲoː/ | gyō /ɡʲoː/ | gyau /ŋʲau/ | haeng /hɛŋ/ | haeng /hɛŋ/ |
| 行 | kō /koː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/ | kō /koː/ | kū /kuː/ | kau /kau/ | hang /haŋ/ | hang /haŋ/ |
| 来 | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | rī /ɾiː/ | rai /rai/ | rae /ɾɛ/ | rae /rɛ/ |
| 去 | kyo /kjo/ | 漢音 / Kan-onkyo /kjo/呉音 / Go-onko /ko/ | kyo /kjo/ | kyu /kju/ | ko /ko/ | kŏ /kʌ/ | geo /kʌ/ |
| 見 | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | kin /kiɴ/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ | gyeon /kjʌn/ |
| 聞 | bun /bɯɴ/ | 漢音 / Kan-onbun /bɯɴ/呉音 / Go-onmon /moɴ/ | bun /bɯɴ/ | bun /bɯɴ/ | mon /mon/ | mun /mun/ | mun /mun/ |
| 食 | shok /ɕok̚/ | 漢音 / Kan-onshoku /ɕokɯ/呉音 / Go-onjiki /dʑiki/ | shogu /ɕoɡɯ/ | shuku /ɕukɯ/ | ziki /ʑiki/ | sik /ɕik̚/ | sik /ɕik̚/ |
| 飲 | in /iɴ/ | 漢音 / Kan-onin /iɴ/呉音 / Go-onon /oɴ/ | in /iɴ/ | in /iɴ/ | on /on/ | ŭm /ɯm/ | eum /ɯm/ |
| 走 | sō /soː/ | sō /soː/ | sō /soː/ | sū /suː/ | sou /sou/ | chu /tsu/ | ju /tɕu/ |
| 坐 | sa /sa/ | 漢音 / Kan-onsa /sa/呉音 / Go-onza /dza/ | sa /sa/ | sa /sa/ | za /za/ | chwa /tswa/ | jwa /tɕwa/ |
| 立 | rit /ɾit̚/ | ritsu /ɾitsɯ/ | ritsu /ɾitsɯ/ | ritsu /ɾitsɯ/ | ripu /ripu/ | rip /ɾip̚/ | ip /ip̚/ |
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.