沖縄方言の漢字音（ウチナーヤマトゥグチ）
Hán-Nhật Okinawa
Ngữ hệ Nhật Bản > tiếng Nhật (Okinawan-substrate variety)
Đây KHÔNG phải là tiếng Okinawa đích thực (Uchinaaguchi 沖縄口, một ngôn ngữ Ryukyu riêng biệt với các âm đọc Hán-Ryukyu của riêng nó); mà là biến thể TIẾNG NHẬT HIỆN ĐẠI được nói ở Okinawa với ảnh hưởng nền (substrate) từ âm vị học tiếng Okinawa — đôi khi được gọi là Uchinaa-yamatuguchi (ウチナーヤマトゥグチ, 'tiếng Nhật mang hương vị Okinawa'). Hiệu ứng nền lan tỏa rộng nhất đối với các dạng trích dẫn Hán-Nhật là sự nâng ba nguyên âm theo quy chuẩn Ryukyu: /e/ ngắn → /i/, /o/ ngắn → /u/, /eː/ dài → /iː/, /oː/ dài → /uː/. Do đó 月 getsu → gitsu, 東 tō → tū, 西 sei → sii, 見 ken → kin, 木 boku → buku, 五 go → gu. Các nguyên âm đôi /ai au/ thường được bảo tồn (海 kai, 来 rai). Sự nâng này tác động đến mọi nguyên âm trong hệ thống và do đó tái định hình một phần lớn các âm on-yomi thông dụng, khiến nó trở thành sự khác biệt âm đọc Hán-Nhật có hệ thống nhất trong bất kỳ phương ngữ tiếng Nhật nào. Dữ liệu ở đây theo âm vị học nền do Shimoji (2010) mô tả cho tiếng Okinawa và Pellard cho các ngôn ngữ Ryukyu, áp dụng cho các dạng trích dẫn Hepburn chuẩn.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Hán-Nhật Okinawa
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | イツitsu | /itsɯ/ | |
| 二 | two | ジji | /dʑi/ | |
| 三 | three | サンsan | /saɴ/ | |
| 四 | four | シshi | /ɕi/ | |
| 五 | five | グgu | /gu/ | |
| 六 | six | リクriku | /ɾikɯ/ | |
| 七 | seven | シツshitsu | /ɕitsɯ/ | |
| 八 | eight | ハツhatsu | /hatsɯ/ | |
| 九 | nine | キュウkyū | /kjɯː/ | |
| 十 | ten | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 日 | sun | ジツjitsu | /dʑitsɯ/ | |
| 月 | moon | ギツgitsu | /gitsɯ/ | |
| 山 | mountain | サンsan | /saɴ/ | |
| 水 | water | スイsui | /sɯi/ | |
| 火 | fire | カka | /ka/ | |
| 木 | tree | ブクbuku | /bukɯ/ | |
| 土 | soil | ツtu | /tu/ | |
| 天 | sky | ティンtin | /tiɴ/ | |
| 地 | ground | チchi | /tɕi/ | |
| 海 | sea | キーkī | /kiː/ | |
| 龍 | dragon | リュウryū | /ɾjuː/ | |
| 虎 | tiger | クku | /ku/ | |
| 犬 | dog | キンkin | /kiɴ/ | |
| 馬 | horse | バba | /ba/ | |
| 鳥 | bird | チュウchū | /tɕuː/ | |
| 魚 | fish | ギュgyu | /gju/ | |
| 牛 | ox | ギュウgyū | /gjɯː/ | |
| 羊 | sheep | ユウyū | /juː/ | |
| 貓 | cat | ビュウbyū | /bjuː/ | |
| 人 | person | ジンjin | /dʑiɴ/ | |
| 手 | hand | シュウshū | /ɕɯː/ | |
| 足 | foot | スクsuku | /sukɯ/ | |
| 目 | eye | ブクbuku | /bukɯ/ | |
| 耳 | ear | ジji | /dʑi/ | |
| 口 | mouth | クウkū | /kuː/ | |
| 頭 | head | ツウtū | /tuː/ | |
| 心 | heart | シンshin | /ɕiɴ/ | |
| 血 | blood | キツkitsu | /kitsɯ/ | |
| 肉 | meat | ジクjiku | /dʑikɯ/ | |
| 上 | up | シュウshū | /ɕuː/ | |
| 下 | down | カka | /ka/ | |
| 中 | middle | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 中 | hit | チュウchū | /tɕɯː/ | |
| 央 | center | ウウū | /uː/ | |
| 左 | left | サsa | /sa/ | |
| 右 | right | ユウyū | /jɯː/ | |
| 東 | east | ツウtū | /tuː/ | |
| 西 | west | シーsī | /siː/ | |
| 南 | south | ダンdan | /daɴ/ | |
| 北 | north | フクhuku | /hukɯ/ | |
| 行 | go | ギョウgyō | /ɡʲoː/ | |
| 行 | row | クウkū | /kuː/ | |
| 来 | come | リーrī | /ɾiː/ | |
| 去 | leave | キュkyu | /kju/ | |
| 見 | see | キンkin | /kiɴ/ | |
| 聞 | hear | ブンbun | /bɯɴ/ | |
| 食 | eat | シュクshuku | /ɕukɯ/ | |
| 飲 | drink | インin | /iɴ/ | |
| 走 | run | スウsū | /suː/ | |
| 坐 | sit | サsa | /sa/ | |
| 立 | stand | リツritsu | /ɾitsɯ/ |
Nguồn
- 下地理則 (Shimoji Michinori) (2010) 'Ryukyuan languages: an introduction' in Shimoji & Pellard (eds.) An Introduction to Ryukyuan Languages, ILCAA, TUFS.
- Pellard, Thomas (2015) 'The linguistic archeology of the Ryukyu Islands' in Heinrich, Miyara & Shimoji (eds.) Handbook of the Ryukyuan Languages, De Gruyter Mouton.
- 国立国語研究所 (NINJAL) 『琉球諸語データベース』および『沖縄県多言語調査』
- Heinrich, Patrick (2015) 'Don't leave Ryukyuan languages alone' in Handbook of the Ryukyuan Languages.
- Wikipedia: ウチナーヤマトゥグチ / Okinawan Japanese
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Japonic > Japanese (Okinawan-substrate variety) liên quan
| Chữ Hán | Hán-Nhật Okinawa | Tiếng Nhật | Hán-Nhật Kagoshima | Hán-Nhật Tōhoku | Hán âm người Hàn-Triều ở Nhật | Âm Hán-Nhật cổ | Tiếng Hàn (CHDCND Triều Tiên) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | itsu /itsɯ/ | 漢音 / Kan-onitsu /itsɯ/呉音 / Go-onichi /itɕi/ | it /it̚/ | itsu /idzɯ̈/ | il /iɾɯ/ | iti /iti/ | il /il/ |
| 二 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /dʑi/ | ji /zɯ̈/ | i /i/ | ni /ɲi/ | i /i/ |
| 三 | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | sam /sam/ | sam /sam/ | sam /sam/ |
| 四 | shi /ɕi/ | shi /ɕi/ | shi /ɕi/ | si /sɯ̈/ | sa /sa/ | si /ɕi/ | sa /sa/ |
| 五 | gu /gu/ | go /go/ | go /go/ | go /ŋo/ | o /o/ | go /ŋo/ | o /o/ |
| 六 | riku /ɾikɯ/ | 漢音 / Kan-onriku /ɾikɯ/呉音 / Go-onroku /ɾokɯ/ | rik /ɾik̚/ | rigu /ɾiɡɯ/ | yuk /jukɯ/ | roku /roku/ | ryuk /ɾjuk̚/ |
| 七 | shitsu /ɕitsɯ/ | 漢音 / Kan-onshitsu /ɕitsɯ/呉音 / Go-onshichi /ɕitɕi/ | shit /ɕit̚/ | shitsu /sɯ̈tsɯ̈/ | chil /tɕiɾɯ/ | siti /ɕiti/ | ch'il /tsʰil/ |
| 八 | hatsu /hatsɯ/ | 漢音 / Kan-onhatsu /hatsɯ/呉音 / Go-onhachi /hatɕi/ | hat /hat̚/ | hatsu /hatsɯ/ | pal /paɾɯ/ | pati /pati/ | p'al /pʰal/ |
| 九 | kyū /kjɯː/ | 漢音 / Kan-onkyū /kjɯː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kyū /kjɯː/ | kyū /kjɯː/ | gu /ku/ | kiu /kiu/ | ku /ku/ |
| 十 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onjū /dʑɯː/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | sip /ɕipɯ/ | zipu /ʑipu/ | sip /ɕip̚/ |
| 日 | jitsu /dʑitsɯ/ | 漢音 / Kan-onjitsu /dʑitsɯ/呉音 / Go-onnichi /nitɕi/ | jit /dʑit̚/ | jitsu /dʑitsɯ/ | il /iɾɯ/ | niti /ɲiti/ | il /il/ |
| 月 | gitsu /gitsɯ/ | 漢音 / Kan-ongetsu /getsɯ/呉音 / Go-ongatsu /gatsɯ/ | get /get̚/ | getsu /ŋetsɯ/ | wol /woɾɯ/ | gwati /ŋwati/ | wŏl /wʌl/ |
| 山 | san /saɴ/ | 漢音 / Kan-onsan /saɴ/呉音 / Go-onsen /seɴ/ | san /saɴ/ | san /saɴ/ | san /san/ | san /san/ | san /san/ |
| 水 | sui /sɯi/ | sui /sɯi/ | sui /sɯi/ | sui /sɯ̈i/ | su /su/ | swi /swi/ | su /su/ |
| 火 | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ka /ka/ | hwa /ɸwa/ | kwa /kwa/ | hwa /hwa/ |
| 木 | buku /bukɯ/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bok /bok̚/ | bogu /boɡɯ/ | mok /mokɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ |
| 土 | tu /tu/ | 漢音 / Kan-onto /to/呉音 / Go-ondo /do/ | to /to/ | to /to/ | to /to/ | do /do/ | t'o /tʰo/ |
| 天 | tin /tiɴ/ | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | ten /teɴ/ | cheon /tɕʌn/ | ten /ten/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ |
| 地 | chi /tɕi/ | 漢音 / Kan-onchi /tɕi/呉音 / Go-onji /dʑi/ | chi /tɕi/ | chi /tsɯ̈/ | ji /tɕi/ | di /di/ | chi /tsi/ |
| 海 | kī /kiː/ | kai /kai/ | kai /kai/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ |
| 龍 | ryū /ɾjuː/ | 漢音 / Kan-onryō /ɾjoː/呉音 / Go-onryū /ɾjɯː/ | ryō /ɾjoː/ | ryō /ɾjoː/ | yong /joŋ/ | riu /riu/ | ryong /ɾjoŋ/ |
| 虎 | ku /ku/ | ko /ko/ | ko /ko/ | ko /ko/ | ho /ho/ | ko /ko/ | ho /ho/ |
| 犬 | kin /kiɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 馬 | ba /ba/ | 漢音 / Kan-onba /ba/呉音 / Go-onme /me/ | ba /ba/ | ba /ba/ | ma /ma/ | me /me/ | ma /ma/ |
| 鳥 | chū /tɕuː/ | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | chō /tɕoː/ | jo /tɕo/ | teu /teu/ | cho /tso/ |
| 魚 | gyu /gju/ | 漢音 / Kan-ongyo /gjo/呉音 / Go-ongo /go/ | gyo /gjo/ | gyo /ŋjo/ | eo /ʌ/ | go /ŋo/ | ŏ /ʌ/ |
| 牛 | gyū /gjɯː/ | 漢音 / Kan-ongyū /gjɯː/呉音 / Go-ongo /go/ | gyū /gjɯː/ | gyū /ŋjɯː/ | u /u/ | gu /ŋu/ | u /u/ |
| 羊 | yū /juː/ | yō /joː/ | yō /joː/ | yō /joː/ | yang /jaŋ/ | yau /jau/ | yang /jaŋ/ |
| 貓 | byū /bjuː/ | 漢音 / Kan-onbyō /bjoː/呉音 / Go-onmyō /mjoː/ | byō /bjoː/ | byō /bjoː/ | myo /mjo/ | — | myo /mjo/ |
| 人 | jin /dʑiɴ/ | 漢音 / Kan-onjin /dʑiɴ/呉音 / Go-onnin /niɴ/ | jin /dʑiɴ/ | jin /dʑiɴ/ | in /in/ | nin /ɲin/ | in /in/ |
| 手 | shū /ɕɯː/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onshu /ɕɯ/ | shū /ɕɯː/ | shū /ɕɯː/ | su /su/ | syu /ɕu/ | su /su/ |
| 足 | suku /sukɯ/ | soku /sokɯ/ | sok /sok̚/ | sogu /soɡɯ/ | jok /tɕokɯ/ | soku /soku/ | chok /tsok̚/ |
| 目 | buku /bukɯ/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | bok /bok̚/ | bogu /boɡɯ/ | mok /mokɯ/ | moku /moku/ | mok /mok̚/ |
| 耳 | ji /dʑi/ | 漢音 / Kan-onji /dʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | ji /dʑi/ | ji /zɯ̈/ | i /i/ | ni /ɲi/ | i /i/ |
| 口 | kū /kuː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | kō /koː/ | kō /koː/ | gu /ku/ | kou /kou/ | ku /ku/ |
| 頭 | tū /tuː/ | 漢音 / Kan-ontō /toː/呉音 / Go-onzu /dzɯ/唐音 / Tō-onjū /dʑɯː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | du /tu/ | tou /tou/ | tu /tu/ |
| 心 | shin /ɕiɴ/ | shin /ɕiɴ/ | shin /ɕiɴ/ | shin /sɯ̈ɴ/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ |
| 血 | kitsu /kitsɯ/ | 漢音 / Kan-onketsu /ketsɯ/呉音 / Go-onkechi /ketɕi/ | ket /ket̚/ | ketsu /ketsɯ/ | hyeol /çjʌɾɯ/ | keti /keti/ | hyŏl /hjʌl/ |
| 肉 | jiku /dʑikɯ/ | 漢音 / Kan-onjiku /dʑikɯ/呉音 / Go-onniku /nikɯ/ | jik /dʑik̚/ | jigu /dʑiɡɯ/ | yuk /jukɯ/ | niku /ɲiku/ | yuk /juk̚/ |
| 上 | shū /ɕuː/ | 漢音 / Kan-onshō /ɕoː/呉音 / Go-onjō /dʑoː/唐音 / Tō-onshan /ɕaɴ/ | shō /ɕoː/ | shō /ɕoː/ | sang /saŋ/ | zyau /ʑau/ | sang /saŋ/ |
| 下 | ka /ka/ | 漢音 / Kan-onka /ka/呉音 / Go-onge /ge/ | ka /ka/ | ka /ka/ | ha /ha/ | ge /ŋe/ | ha /ha/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | jung /tɕuŋ/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ |
| 中 | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | chū /tɕɯː/ | jung /tɕuŋ/ | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ |
| 央 | ū /uː/ | ō /oː/ | ō /oː/ | ō /oː/ | ang /aŋ/ | au /au/ | ang /aŋ/ |
| 左 | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | sa /sa/ | jwa /tɕwa/ | sa /sa/ | chwa /tswa/ |
| 右 | yū /jɯː/ | 漢音 / Kan-onyū /jɯː/呉音 / Go-onu /ɯ/ | yū /jɯː/ | yū /jɯː/ | u /u/ | u /u/ | u /u/ |
| 東 | tū /tuː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | tō /toː/ | dong /toŋ/ | tou /tou/ | tong /toŋ/ |
| 西 | sī /siː/ | 漢音 / Kan-onsei /sei/呉音 / Go-onsai /sai/ | sei /sei/ | sei /sei/ | seo /sʌ/ | sai /sai/ | sŏ /sʌ/ |
| 南 | dan /daɴ/ | 漢音 / Kan-ondan /daɴ/呉音 / Go-onnan /naɴ/唐音 / Tō-onna /na/ | dan /daɴ/ | dan /daɴ/ | nam /nam/ | nam /nam/ | nam /nam/ |
| 北 | huku /hukɯ/ | hoku /hokɯ/ | hok /hok̚/ | hogu /hoɡɯ/ | buk /pukɯ/ | poku /poku/ | puk /puk̚/ |
| 行 | gyō /ɡʲoː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/唐音 / Tō-onan /aɴ/ | kō /koː/ | gyō /ŋʲoː/ | haeng /hɛŋ/ | gyau /ŋʲau/ | haeng /hɛŋ/ |
| 行 | kū /kuː/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/ | kō /koː/ | kō /koː/ | hang /haŋ/ | kau /kau/ | hang /haŋ/ |
| 来 | rī /ɾiː/ | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | rai /ɾai/ | nae /nɛ/ | rai /rai/ | rae /ɾɛ/ |
| 去 | kyu /kju/ | 漢音 / Kan-onkyo /kjo/呉音 / Go-onko /ko/ | kyo /kjo/ | kyo /kjo/ | geo /kʌ/ | ko /ko/ | kŏ /kʌ/ |
| 見 | kin /kiɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ |
| 聞 | bun /bɯɴ/ | 漢音 / Kan-onbun /bɯɴ/呉音 / Go-onmon /moɴ/ | bun /bɯɴ/ | bun /bɯɴ/ | mun /mun/ | mon /mon/ | mun /mun/ |
| 食 | shuku /ɕukɯ/ | 漢音 / Kan-onshoku /ɕokɯ/呉音 / Go-onjiki /dʑiki/ | shok /ɕok̚/ | shogu /ɕoɡɯ/ | sik /ɕikɯ/ | ziki /ʑiki/ | sik /ɕik̚/ |
| 飲 | in /iɴ/ | 漢音 / Kan-onin /iɴ/呉音 / Go-onon /oɴ/ | in /iɴ/ | in /iɴ/ | eum /ɯm/ | on /on/ | ŭm /ɯm/ |
| 走 | sū /suː/ | sō /soː/ | sō /soː/ | sō /soː/ | ju /tɕu/ | sou /sou/ | chu /tsu/ |
| 坐 | sa /sa/ | 漢音 / Kan-onsa /sa/呉音 / Go-onza /dza/ | sa /sa/ | sa /sa/ | jwa /tɕwa/ | za /za/ | chwa /tswa/ |
| 立 | ritsu /ɾitsɯ/ | ritsu /ɾitsɯ/ | rit /ɾit̚/ | ritsu /ɾitsɯ/ | ip /ipɯ/ | ripu /ripu/ | rip /ɾip̚/ |
Trang 1/7
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.