上代日本語呉音
Âm Hán-Nhật cổ
Japonic > Old Japanese
Tầng cổ nhất của âm Hán-Nhật trong tiếng Nhật cổ (thời Asuka–Nara, thế kỷ 7–8). Đó là Ngô âm (呉音), vay từ tiếng Hán vùng Ngô Nam triều qua bán đảo Triều Tiên vào thế kỷ 5–6, định hình trong kinh Phật và văn bản hành chính thời Nara. Được lưu giữ qua cách viết Vạn Diệp giả danh trong Vạn Diệp Tập, Cổ Sự Ký, Nhật Bản Thư Kỷ, Phong Thổ Ký. Phản ánh hệ 8 nguyên âm tiếng Nhật cổ của Frellesvig (2010) và Miyake (2003) (a, i₁/i₂, u, e₁/e₂, o₁/o₂); phân biệt loại giáp/ất ghi bằng chỉ số 1, 2. Tiếng Nhật cổ không có thanh điệu. Phụ âm cuối -m, -p được bảo lưu (về sau biến thành -n, -fu/-u); cũng quan sát được đối lập kw-/gw- môi hóa và y- vòm hóa. Tầng này có trước tầng vay Hán âm (漢音, tiếng Trường An trung cổ) thời Heian.
Nơi được sử dụng
Cách đọc chữ Hán trong Âm Hán-Nhật cổ
| Chữ Hán | Nghĩa | Âm đọc | Dạng viết | IPA |
|---|---|---|---|---|
| 一 | one | イチiti | /iti/ | |
| 二 | two | ニni | /ɲi/ | |
| 三 | three | サムsam | /sam/ | |
| 四 | four | シsi | /ɕi/ | |
| 五 | five | ゴgo | /ŋo/ | |
| 六 | six | ロクroku | /roku/ | |
| 七 | seven | シチsiti | /ɕiti/ | |
| 八 | eight | パチpati | /pati/ | |
| 九 | nine | キウkiu | /kiu/ | |
| 十 | ten | ジフzipu | /ʑipu/ | |
| 日 | sun | ニチniti | /ɲiti/ | |
| 月 | moon | グヮチgwati | /ŋwati/ | |
| 山 | mountain | サンsan | /san/ | |
| 水 | water | スヰswi | /swi/ | |
| 火 | fire | クヮkwa | /kwa/ | |
| 木 | tree | モクmoku | /moku/ | |
| 土 | soil | ドdo | /do/ | |
| 天 | sky | テンten | /ten/ | |
| 地 | ground | ヂdi | /di/ | |
| 海 | sea | カイkai | /kai/ | |
| 龍 | dragon | リウriu | /riu/ | |
| 虎 | tiger | コko | /ko/ | |
| 犬 | dog | ケンken | /ken/ | |
| 馬 | horse | メme | /me/ | |
| 鳥 | bird | テウteu | /teu/ | |
| 魚 | fish | ゴgo | /ŋo/ | |
| 牛 | ox | ギウgiu | /ŋiu/ | |
| 羊 | sheep | ヤウyau | /jau/ | |
| 人 | person | ニンnin | /ɲin/ | |
| 手 | hand | シュsyu | /ɕu/ | |
| 足 | foot | ソクsoku | /soku/ | |
| 目 | eye | モクmoku | /moku/ | |
| 耳 | ear | ニni | /ɲi/ | |
| 口 | mouth | コウkou | /kou/ | |
| 頭 | head | トウtou | /tou/ | |
| 心 | heart | シムsim | /ɕim/ | |
| 血 | blood | ケチketi | /keti/ | |
| 肉 | meat | ニクniku | /ɲiku/ | |
| 上 | up | ジャウzyau | /ʑau/ | |
| 下 | down | ゲge | /ŋe/ | |
| 中 | middle | チュウtyuu | /tʲuu/ | |
| 中 | hit | チュウtyuu | /tʲuu/ | |
| 央 | center | アウau | /au/ | |
| 左 | left | サsa | /sa/ | |
| 右 | right | イウiu | /iu/ | |
| 東 | east | トウtou | /tou/ | |
| 西 | west | サイsai | /sai/ | |
| 南 | south | ナムnam | /nam/ | |
| 北 | north | ポクpoku | /poku/ | |
| 行 | go | ギャウgyau | /ŋʲau/ | |
| 行 | row | カウkau | /kau/ | |
| 来 | come | ライrai | /rai/ | |
| 去 | leave | コko | /ko/ | |
| 見 | see | ケンken | /ken/ | |
| 聞 | hear | モンmon | /mon/ | |
| 食 | eat | ジキziki | /ʑiki/ | |
| 飲 | drink | オンon | /on/ | |
| 走 | run | ソウsou | /sou/ | |
| 坐 | sit | ザza | /za/ | |
| 立 | stand | リフripu | /ripu/ |
Nguồn
- Frellesvig, Bjarke. 2010. A History of the Japanese Language. Cambridge University Press.
- Miyake, Marc Hideo. 2003. Old Japanese: A Phonetic Reconstruction. Routledge.
- Vovin, Alexander. 2005. A Descriptive and Comparative Grammar of Western Old Japanese. Global Oriental.
- Wikipedia: Old Japanese (https://en.wikipedia.org/wiki/Old_Japanese)
- Wikipedia: Man'yōgana (https://en.wikipedia.org/wiki/Man%27y%C5%8Dgana)
- Wikipedia: Go-on (https://en.wikipedia.org/wiki/Go-on)
- Numoto Katsuaki 沼本克明. 1986. 『日本漢字音の歴史』. 東京堂出版.
- Mabuchi Kazuo 馬淵和夫. 1957. 『日本韻學史の研究』. 日本学術振興会.
So sánh âm Hán tự
So sánh với các ngôn ngữ Japonic > Old Japanese liên quan
| Chữ Hán | Âm Hán-Nhật cổ | Tiếng Hàn (CHDCND Triều Tiên) | Hán-Nhật Kagoshima | Tiếng Hàn | Tiếng Nhật | Hán âm người Hàn-Triều ở Nhật | Hán-Nhật Tōhoku |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| 一 | iti /iti/ | il /il/ | it /it̚/ | il /il/ | 漢音 / Kan-onitsu /it͡sɯ/呉音 / Go-onichi /it͡ɕi/ | il /iɾɯ/ | itsu /id͡zɯ̈/ |
| 二 | ni /ɲi/ | i /i/ | ji /d͡ʑi/ | i /i/ | 漢音 / Kan-onji /d͡ʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | i /i/ | ji /zɯ̈/ |
| 三 | sam /sam/ | sam /sam/ | san /saɴ/ | sam /sam/ | san /saɴ/ | sam /sam/ | san /saɴ/ |
| 四 | si /ɕi/ | sa /sa/ | shi /ɕi/ | sa /sa/ | shi /ɕi/ | sa /sa/ | si /sɯ̈/ |
| 五 | go /ŋo/ | o /o/ | go /go/ | o /o/ | go /go/ | o /o/ | go /ŋo/ |
| 六 | roku /roku/ | ryuk /ɾjuk̚/ | rik /ɾik̚/ | yuk /juk̚/ | 漢音 / Kan-onriku /ɾikɯ/呉音 / Go-onroku /ɾokɯ/ | yuk /jukɯ/ | rigu /ɾiɡɯ/ |
| 七 | siti /ɕiti/ | ch'il /tsʰil/ | shit /ɕit̚/ | chil /t͡ɕʰil/ | 漢音 / Kan-onshitsu /ɕit͡sɯ/呉音 / Go-onshichi /ɕit͡ɕi/ | chil /t͡ɕiɾɯ/ | shitsu /sɯ̈t͡sɯ̈/ |
| 八 | pati /pati/ | p'al /pʰal/ | hat /hat̚/ | pal /pʰal/ | 漢音 / Kan-onhatsu /hat͡sɯ/呉音 / Go-onhachi /hat͡ɕi/ | pal /paɾɯ/ | hatsu /hat͡sɯ/ |
| 九 | kiu /kiu/ | ku /ku/ | kyū /kjɯː/ | gu /ku/ | 漢音 / Kan-onkyū /kjɯː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | gu /ku/ | kyū /kjɯː/ |
| 十 | zipu /ʑipu/ | sip /ɕip̚/ | shū /ɕɯː/ | sip /ɕip̚/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onjū /d͡ʑɯː/ | sip /ɕipɯ/ | shū /ɕɯː/ |
| 日 | niti /ɲiti/ | il /il/ | jit /d͡ʑit̚/ | il /il/ | 漢音 / Kan-onjitsu /d͡ʑit͡sɯ/呉音 / Go-onnichi /nit͡ɕi/ | il /iɾɯ/ | jitsu /d͡ʑit͡sɯ/ |
| 月 | gwati /ŋwati/ | wŏl /wʌl/ | get /get̚/ | wol /wol/ | 漢音 / Kan-ongetsu /get͡sɯ/呉音 / Go-ongatsu /gat͡sɯ/ | wol /woɾɯ/ | getsu /ŋet͡sɯ/ |
| 山 | san /san/ | san /san/ | san /saɴ/ | san /san/ | 漢音 / Kan-onsan /saɴ/呉音 / Go-onsen /seɴ/ | san /san/ | san /saɴ/ |
| 水 | swi /swi/ | su /su/ | sui /sɯi/ | su /su/ | sui /sɯi/ | su /su/ | sui /sɯ̈i/ |
| 火 | kwa /kwa/ | hwa /hwa/ | ka /ka/ | hwa /hwa/ | ka /ka/ | hwa /ɸwa/ | ka /ka/ |
| 木 | moku /moku/ | mok /mok̚/ | bok /bok̚/ | mok /mok̚/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | mok /mokɯ/ | bogu /boɡɯ/ |
| 土 | do /do/ | t'o /tʰo/ | to /to/ | to /tʰo/ | 漢音 / Kan-onto /to/呉音 / Go-ondo /do/ | to /to/ | to /to/ |
| 天 | ten /ten/ | ch'ŏn /tsʰʌn/ | ten /teɴ/ | cheon /t͡ɕʰʌn/ | ten /teɴ/ | cheon /t͡ɕʌn/ | ten /teɴ/ |
| 地 | di /di/ | chi /tsi/ | chi /t͡ɕi/ | ji /t͡ɕi/ | 漢音 / Kan-onchi /t͡ɕi/呉音 / Go-onji /d͡ʑi/ | ji /t͡ɕi/ | chi /t͡sɯ̈/ |
| 海 | kai /kai/ | hae /hɛ/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ | kai /kai/ | hae /hɛ/ | kai /kai/ |
| 龍 | riu /riu/ | ryong /ɾjoŋ/ | ryō /ɾjoː/ | yong /joŋ/ | 漢音 / Kan-onryō /ɾjoː/呉音 / Go-onryū /ɾjɯː/ | yong /joŋ/ | ryō /ɾjoː/ |
| 虎 | ko /ko/ | ho /ho/ | ko /ko/ | ho /ho/ | ko /ko/ | ho /ho/ | ko /ko/ |
| 犬 | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /keɴ/ |
| 馬 | me /me/ | ma /ma/ | ba /ba/ | ma /ma/ | 漢音 / Kan-onba /ba/呉音 / Go-onme /me/ | ma /ma/ | ba /ba/ |
| 鳥 | teu /teu/ | cho /tso/ | chō /t͡ɕoː/ | jo /t͡ɕo/ | chō /t͡ɕoː/ | jo /t͡ɕo/ | chō /t͡ɕoː/ |
| 魚 | go /ŋo/ | ŏ /ʌ/ | gyo /gjo/ | eo /ʌ/ | 漢音 / Kan-ongyo /gjo/呉音 / Go-ongo /go/ | eo /ʌ/ | gyo /ŋjo/ |
| 牛 | giu /ŋiu/ | u /u/ | gyū /gjɯː/ | u /u/ | 漢音 / Kan-ongyū /gjɯː/呉音 / Go-ongo /go/ | u /u/ | gyū /ŋjɯː/ |
| 羊 | yau /jau/ | yang /jaŋ/ | yō /joː/ | yang /jaŋ/ | yō /joː/ | yang /jaŋ/ | yō /joː/ |
| 人 | nin /ɲin/ | in /in/ | jin /d͡ʑiɴ/ | in /in/ | 漢音 / Kan-onjin /d͡ʑiɴ/呉音 / Go-onnin /niɴ/ | in /in/ | jin /d͡ʑiɴ/ |
| 手 | syu /ɕu/ | su /su/ | shū /ɕɯː/ | su /su/ | 漢音 / Kan-onshū /ɕɯː/呉音 / Go-onshu /ɕɯ/ | su /su/ | shū /ɕɯː/ |
| 足 | soku /soku/ | chok /tsok̚/ | sok /sok̚/ | jok /t͡ɕok̚/ | soku /sokɯ/ | jok /t͡ɕokɯ/ | sogu /soɡɯ/ |
| 目 | moku /moku/ | mok /mok̚/ | bok /bok̚/ | mok /mok̚/ | 漢音 / Kan-onboku /bokɯ/呉音 / Go-onmoku /mokɯ/ | mok /mokɯ/ | bogu /boɡɯ/ |
| 耳 | ni /ɲi/ | i /i/ | ji /d͡ʑi/ | i /i/ | 漢音 / Kan-onji /d͡ʑi/呉音 / Go-onni /ni/ | i /i/ | ji /zɯ̈/ |
| 口 | kou /kou/ | ku /ku/ | kō /koː/ | gu /ku/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-onku /kɯ/ | gu /ku/ | kō /koː/ |
| 頭 | tou /tou/ | tu /tu/ | tō /toː/ | du /tu/ | 漢音 / Kan-ontō /toː/呉音 / Go-onzu /d͡zɯ/唐音 / Tō-onjū /d͡ʑɯː/ | du /tu/ | tō /toː/ |
| 心 | sim /ɕim/ | sim /ɕim/ | shin /ɕiɴ/ | sim /ɕim/ | shin /ɕiɴ/ | sim /ɕim/ | shin /sɯ̈ɴ/ |
| 血 | keti /keti/ | hyŏl /hjʌl/ | ket /ket̚/ | hyeol /çjʌl/ | 漢音 / Kan-onketsu /ket͡sɯ/呉音 / Go-onkechi /ket͡ɕi/ | hyeol /çjʌɾɯ/ | ketsu /ket͡sɯ/ |
| 肉 | niku /ɲiku/ | yuk /juk̚/ | jik /d͡ʑik̚/ | yuk /juk̚/ | 漢音 / Kan-onjiku /d͡ʑikɯ/呉音 / Go-onniku /nikɯ/ | yuk /jukɯ/ | jigu /d͡ʑiɡɯ/ |
| 上 | zyau /ʑau/ | sang /saŋ/ | shō /ɕoː/ | sang /saŋ/ | 漢音 / Kan-onshō /ɕoː/呉音 / Go-onjō /d͡ʑoː/唐音 / Tō-onshan /ɕaɴ/ | sang /saŋ/ | shō /ɕoː/ |
| 下 | ge /ŋe/ | ha /ha/ | ka /ka/ | ha /ha/ | 漢音 / Kan-onka /ka/呉音 / Go-onge /ge/ | ha /ha/ | ka /ka/ |
| 中 | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ | jung /t͡ɕuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ | jung /t͡ɕuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ |
| 中 | tyuu /tʲuu/ | chung /tsuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ | jung /t͡ɕuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ | jung /t͡ɕuŋ/ | chū /t͡ɕɯː/ |
| 央 | au /au/ | ang /aŋ/ | ō /oː/ | ang /aŋ/ | ō /oː/ | ang /aŋ/ | ō /oː/ |
| 左 | sa /sa/ | chwa /tswa/ | sa /sa/ | jwa /t͡ɕwa/ | sa /sa/ | jwa /t͡ɕwa/ | sa /sa/ |
| 右 | iu /iu/ | u /u/ | yū /jɯː/ | u /u/ | 漢音 / Kan-onyū /jɯː/呉音 / Go-onu /ɯ/ | u /u/ | yū /jɯː/ |
| 東 | tou /tou/ | tong /toŋ/ | tō /toː/ | dong /toŋ/ | tō /toː/ | dong /toŋ/ | tō /toː/ |
| 西 | sai /sai/ | sŏ /sʌ/ | sei /sei/ | seo /sʌ/ | 漢音 / Kan-onsei /sei/呉音 / Go-onsai /sai/ | seo /sʌ/ | sei /sei/ |
| 南 | nam /nam/ | nam /nam/ | dan /daɴ/ | nam /nam/ | 漢音 / Kan-ondan /daɴ/呉音 / Go-onnan /naɴ/唐音 / Tō-onna /na/ | nam /nam/ | dan /daɴ/ |
| 北 | poku /poku/ | puk /puk̚/ | hok /hok̚/ | buk /puk̚/ | hoku /hokɯ/ | buk /pukɯ/ | hogu /hoɡɯ/ |
| 行 | gyau /ŋʲau/ | haeng /hɛŋ/ | kō /koː/ | haeng /hɛŋ/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/唐音 / Tō-onan /aɴ/ | haeng /hɛŋ/ | gyō /ŋʲoː/ |
| 行 | kau /kau/ | hang /haŋ/ | kō /koː/ | hang /haŋ/ | 漢音 / Kan-onkō /koː/呉音 / Go-ongyō /gjoː/ | hang /haŋ/ | kō /koː/ |
| 来 | rai /rai/ | rae /ɾɛ/ | rai /ɾai/ | nae /nɛ/ | rai /ɾai/ | nae /nɛ/ | rai /ɾai/ |
| 去 | ko /ko/ | kŏ /kʌ/ | kyo /kjo/ | geo /kʌ/ | 漢音 / Kan-onkyo /kjo/呉音 / Go-onko /ko/ | geo /kʌ/ | kyo /kjo/ |
| 見 | ken /ken/ | kyŏn /kjʌn/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /keɴ/ | gyeon /kjʌn/ | ken /keɴ/ |
| 聞 | mon /mon/ | mun /mun/ | bun /bɯɴ/ | mun /mun/ | 漢音 / Kan-onbun /bɯɴ/呉音 / Go-onmon /moɴ/ | mun /mun/ | bun /bɯɴ/ |
| 食 | ziki /ʑiki/ | sik /ɕik̚/ | shok /ɕok̚/ | sik /ɕik̚/ | 漢音 / Kan-onshoku /ɕokɯ/呉音 / Go-onjiki /d͡ʑiki/ | sik /ɕikɯ/ | shogu /ɕoɡɯ/ |
| 飲 | on /on/ | ŭm /ɯm/ | in /iɴ/ | eum /ɯm/ | 漢音 / Kan-onin /iɴ/呉音 / Go-onon /oɴ/ | eum /ɯm/ | in /iɴ/ |
| 走 | sou /sou/ | chu /tsu/ | sō /soː/ | ju /t͡ɕu/ | sō /soː/ | ju /t͡ɕu/ | sō /soː/ |
| 坐 | za /za/ | chwa /tswa/ | sa /sa/ | jwa /t͡ɕwa/ | 漢音 / Kan-onsa /sa/呉音 / Go-onza /d͡za/ | jwa /t͡ɕwa/ | sa /sa/ |
| 立 | ripu /ripu/ | rip /ɾip̚/ | rit /ɾit̚/ | ip /ip̚/ | ritsu /ɾit͡sɯ/ | ip /ipɯ/ | ritsu /ɾit͡sɯ/ |
Trang 1/6
Một phần của LangMap — dự án trực quan hóa ngôn ngữ. Đây là bản tóm tắt tĩnh, có thể thu thập; bản đồ tương tác cung cấp âm thanh phát âm, bộ lọc và chế độ xem địa cầu.