Proto-Mayan
Прамайяська мова
Прамова (реконструйована) · історичний / прихований різновид
Прамайяська мова — реконструйований предок майяської сім’ї Мезоамерики (близько 30 мов, зокрема кіче, юкатекська та мам). Її розміщують у горах Гватемали близько 2200–2000 рр. до н. е.; вона добре реконструйована завдяки детальній порівняльній праці.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Прамайяська мова
Вода
*haʔ
/haʔ/
Вогонь
*qʼaaqʼ
/qʼaaqʼ/
Сонце
*qʼiinh
/qʼiinh/
Місяць
*uːh
/uːh/
Зірка
*eʼq
/eʼq/
Мати
*naʔ
/naʔ/
Батько
*taat
/taat/
Я
*in
/in/
Ти
—
/—/
Ім'я
*bʼih
/bʼih/
Око
—
/—/
Рука
*qʼabʼ
/qʼabʼ/
Серце
—
/—/
Любов
—
/—/
Дерево
*teʔ
/teʔ/
Дім
*nah
/nah/
Собака
*tzʼiʔ
/tzʼiʔ/
Кішка
—
/—/
Їсти
—
/—/
Пити
*ʔukʼ
/ʔukʼ/
Один
*jun
/jun/
Два
*kaʼ
/kaʼ/
Привіт
—
/—/
Дякую
—
/—/
Добрий
*utz
/utz/
Джерела
- Kaufman & Norman (1984) An outline of Proto-Cholan phonology, morphology and vocabulary
- Kaufman (2003) A Preliminary Mayan Etymological Dictionary
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Proto-language (reconstructed)
| Значення | Прамайяська мова | Успантекська | Іца | Кʼіче | Іберська | Етруська | Мессапська |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | *haʔ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Вогонь | *qʼaaqʼ /qʼaaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Сонце | *qʼiinh /qʼiinh/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼin /kʼin/ | qʼij /qʼix/ | — /—/ | usil /ˈuzil/ | — /—/ |
| Місяць | *uːh /uːh/ | ikʼ /ikʼ/ | uj /uh/ | ikʼ /ikʼ/ | — /—/ | tiur /ˈtiur/ | — /—/ |
| Зірка | *eʼq /eʼq/ | ch'umil /tʃʼumil/ | ekʼ /ekʼ/ | chʼumil /tʃʼumil/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Мати | *naʔ /naʔ/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | nan /nan/ | — /—/ | ati /ˈati/ | — /—/ |
| Батько | *taat /taat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | tat /tat/ | — /—/ | apa /ˈapa/ | ana /ˈana/ |
| Я | *in /in/ | in /in/ | ten /ten/ | in /in/ | — /—/ | mi /mi/ | — /—/ |
| Ти | — /—/ | at /at/ | tech /tetʃ/ | at /at/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Ім'я | *bʼih /bʼih/ | b'ii /ɓiː/ | kʼabaʼ /kʼaɓaʔ/ | bʼiʼ /ɓiʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Око | — /—/ | wach /watʃ/ | ich /itʃ/ | bʼaqʼwach /ɓaqʼwatʃ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Рука | *qʼabʼ /qʼabʼ/ | qʼab /qʼab/ | kʼab /kʼab/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Серце | — /—/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | pukʼsikʼal /pukʼsikʼal/ | animaʼ /animaʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Любов | — /—/ | lóqʼ /lóqʼ/ | yakunti /jakunti/ | loqʼoj /loqʼox/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Дерево | *teʔ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Дім | *nah /nah/ | jaa /haː/ | nah /nah/ | ja /xa/ | iltiŕ /iltir̥/ | śuthi /ˈsuθi/ | — /—/ |
| Собака | *tzʼiʔ /tzʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | pekʼ /pekʼ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Кішка | — /—/ | mis /mis/ | mis /mis/ | meʼs /meʔs/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Їсти | — /—/ | waʼ /waʔ/ | jant /hant/ | tijow /tixow/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Пити | *ʔukʼ /ʔukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | ukʼaaj /ukʼaːh/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Один | *jun /jun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | ban /ban/ | thu /θu/ | — /—/ |
| Два | *kaʼ /kaʼ/ | quiib' /kiːɓ/ | kaʼ /kaʔ/ | kebʼ /keɓ/ | bi /bi/ | zal /tsal/ | — /—/ |
| Привіт | — /—/ | saʼbʼal /saʔbal/ | bʼix a tʼan /biʃ a tʼan/ | saqarik /saqaɾik/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Дякую | — /—/ | maltyox /maltjoʃ/ | dios bʼotik /dios botik/ | maltyox /maltjoʃ/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
| Добрий | *utz /utz/ | utz /uts/ | malobʼ /malob/ | utz /uts/ | — /—/ | — /—/ | — /—/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.