Q'anjob'al
Канхобаль
Mayan
Q'anjob'al is a Mayan language of the Q'anjob'alan-Chujean branch, spoken in the Cuchumatanes mountain highlands of Huehuetenango, Guatemala. The Q'anjob'al community was severely affected by the 1980s Guatemalan Civil War genocide, leading to substantial migration to the USA, where Los Angeles and San Francisco now host major diaspora populations. Linguistically, Q'anjob'al has typical Mayan features and is the largest Q'anjob'alan-Chujean language. Mateo-Toledo's 2008 reference work on Q'anjob'al syntax is the major modern documentation.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Канхобаль
Вода
haʼ
/haʔ/
Вогонь
qʼaʼ
/qʼaʔ/
Сонце
kʼuʼ
/kʼuʔ/
Місяць
ixaw
/iʃaw/
Мати
mim
/mim/
Батько
mam
/mam/
Їсти
lo
/lo/
Пити
uku
/uku/
Любов
kʼamʼ
/kʼamʔ/
Серце
kʼulul
/kʼulul/
Дерево
teʼ
/teʔ/
Дім
na
/na/
Собака
tzʼiʼ
/tsʼiʔ/
Кішка
mes
/mes/
Рука
qʼab
/qʼab/
Око
sat
/sat/
Привіт
kawal
/kawal/
Дякую
yuhwal
/juhwal/
Один
jun
/hun/
Добрий
watxʼ
/watʃʼ/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Mayan
| Значення | Канхобаль | Тохолабаль | Агуакатеко | Цоциль | Успантекська | Цельталь | Покомчі |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | haʼ /haʔ/ | jaʼ /haʔ/ | aʼ /aʔ/ | voʼ /voʔ/ | jaʼ /haʔ/ | jaʼ /xaʔ/ | haʼ /haʔ/ |
| Вогонь | qʼaʼ /qʼaʔ/ | kʼakʼ /kʼakʼ/ | qʼaq /qʼaq/ | kʼokʼ /kʼokʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | kʼaal /kʼaːl/ | qʼaaq /qʼaːq/ |
| Сонце | kʼuʼ /kʼuʔ/ | kʼakʼu /kʼakʼu/ | qʼijl /qʼihl/ | kʼakʼal /kʼakʼal/ | qʼiij /qʼiːh/ | kʼajkʼal /kʼaxkʼal/ | qʼij /qʼih/ |
| Місяць | ixaw /iʃaw/ | ixaw /iʃaw/ | xahaw /ʃahaw/ | u /u/ | ikʼ /ikʼ/ | u /u/ | ik /ik/ |
| Мати | mim /mim/ | nan /nan/ | naa /naː/ | meʼ /meʔ/ | nan /nan/ | meʼ /meʔ/ | tuut /tuːt/ |
| Батько | mam /mam/ | tat /tat/ | mam /mam/ | tot /tot/ | tat /tat/ | tat /tat/ | ajaab /ahaːb/ |
| Їсти | lo /lo/ | waʼel /waʔel/ | wii /wiː/ | veʼel /veʔel/ | waʼ /waʔ/ | weʼel /weʔel/ | wai /wai/ |
| Пити | uku /uku/ | ukʼ /ukʼ/ | uuk /uːk/ | uchʼ /utʃʼ/ | ukʼ /ukʼ/ | uchʼel /utʃʼel/ | uuk /uːk/ |
| Любов | kʼamʼ /kʼamʔ/ | skʼana /skʼana/ | xajan /ʃahan/ | kʼanel /kʼanel/ | lóqʼ /lóqʼ/ | kʼanbey /kʼanbej/ | rahaal /rahaːl/ |
| Серце | kʼulul /kʼulul/ | alma /alma/ | kʼuum /kʼuːm/ | oʼon /oʔon/ | kʼuʼx /kʼuʔʃ/ | oʼtan /oʔtan/ | kʼuxl /kʼuʃl/ |
| Дерево | teʼ /teʔ/ | teʼ /teʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheʼ /tʃeʔ/ | teʼ /teʔ/ | cheeʼ /tʃeʔ/ |
| Дім | na /na/ | naj /nah/ | nya /ɲa/ | na /na/ | jaa /haː/ | na /na/ | paat /paːt/ |
| Собака | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ | tsʼiʼ /tsʼiʔ/ | tzʼiʼ /tsʼiʔ/ |
| Кішка | mes /mes/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mis /mis/ | mees /meːs/ |
| Рука | qʼab /qʼab/ | kʼabʼ /kʼaɓ/ | qʼab /qʼab/ | kʼob /kʼob/ | qʼab /qʼab/ | kʼab /kʼab/ | qʼab /qʼab/ |
| Око | sat /sat/ | satej /sateh/ | witzʼ /witsʼ/ | sat /sat/ | wach /watʃ/ | sit /sit/ | nakʼ /nakʼ/ |
| Привіт | kawal /kawal/ | lekilukʼ /lekilukʼ/ | kʼamta /kʼamta/ | kʼusi avokoluk /kʼusi avokoluk/ | saʼbʼal /saʔbal/ | banti winik /banti winik/ | ma chaa /ma tʃaː/ |
| Дякую | yuhwal /juhwal/ | yuj /juh/ | tixwajʼ /tiʃwahʼ/ | kolaval /kolaval/ | maltyox /maltjoʃ/ | wokol awal /wokol awal/ | tioxlaab /tjoʃlaːb/ |
| Один | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /hun/ | jun /xun/ | jino /hino/ |
| Добрий | watxʼ /watʃʼ/ | lek /lek/ | saqʼ /saqʼ/ | lek /lek/ | utz /uts/ | lek /lek/ | saqʼwach /saqʼwatʃ/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.