diutisk
Давньоверхньонімецька
Indo-European (Germanic, West) · історичний / прихований різновид
Давньоверхньонімецька — найраніша стадія верхньонімецької (бл. 750–1050 рр.); від сусідніх західногерманських мов її відрізняє другий (верхньонімецький) консонантизм (t→z/ts, p→pf/f, k→ch тощо). Серед визначних пам’яток — «Пісня про Гільдебранда» та «Євангельська книга» Отфріда Вайсенбурзького.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Давньоверхньонімецька
Вода
wazzar
/ˈwatsar/
Вогонь
fiur
/fiur/
Сонце
sunna
/ˈsunna/
Місяць
māno
/ˈmaːno/
Мати
muoter
/ˈmuotɛr/
Батько
fater
/ˈfatɛr/
Їсти
ezzan
/ˈetsan/
Пити
trinkan
/ˈtrinkan/
Любов
minna
/ˈminna/
Серце
herza
/ˈhertsa/
Дерево
boum
/boum/
Дім
hūs
/huːs/
Собака
hunt
/hunt/
Кішка
kazza
/ˈkatsa/
Рука
hant
/hant/
Око
ouga
/ˈouɡa/
Привіт
heil
/heil/
Дякую
danc
/daŋk/
Один
ein
/ein/
Добрий
guot
/ɡuot/
Джерела
- Braune & Reiffenstein (2004) — Althochdeutsche Grammatik
- Glottolog: oldh1241
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Indo-European (Germanic, West)
| Значення | Давньоверхньонімецька | Середньоверхньонімецька | Давньосаксонська | Ранньонововерхньонімецька (доби Лютера) | Вілямовська | Валліський німецький | Їдиш |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | wazzar /ˈwatsar/ | wazzer /ˈwatser/ | watar /ˈwatar/ | Wasser /ˈvasːər/ | wåda /ˈvauda/ | Wasser /ʋasːər/ | וואַסער /vasər/ |
| Вогонь | fiur /fiur/ | viur /viur/ | fiur /fiur/ | Fewr /foɪ̯r/ | füjer /ˈfyjer/ | Fyyr /fyːr/ | פֿײַער /fajər/ |
| Сонце | sunna /ˈsunna/ | sunne /ˈzunːə/ | sunna /ˈsunːa/ | Sonne /ˈzɔnə/ | zóner /ˈtsɔnɐ/ | Sunna /ˈsʊnːa/ | זון /zun/ |
| Місяць | māno /ˈmaːno/ | mâne /ˈmaːnə/ | māno /ˈmaːno/ | Mond /moːnt/ | mün /myn/ | Mánu /ˈmaːnʊ/ | לבֿנה /ləvɔnə/ |
| Мати | muoter /ˈmuotɛr/ | muoter /ˈmuoːtər/ | muoder /ˈmuodər/ | Mutter /ˈmʊtər/ | müter /ˈmytɐ/ | Mu̜eter /ˈmuə̯tər/ | מאַמע /mamə/ |
| Батько | fater /ˈfatɛr/ | vater /ˈfatər/ | fader /ˈfadər/ | Vater /ˈfaːtər/ | foter /ˈfɔtɐ/ | Vattär /ˈfatːær/ | טאַטע /tatə/ |
| Їсти | ezzan /ˈetsan/ | ezzen /ˈetsən/ | etan /ˈetan/ | essen /ˈɛsːən/ | asy /ˈasɪ/ | ässu /ˈæsːʊ/ | עסן /ɛsn/ |
| Пити | trinkan /ˈtrinkan/ | trinken /ˈtrinkən/ | drinkan /ˈdrinkan/ | trincken /ˈtrɪŋkən/ | trynkn /ˈtrɪŋkn/ | trichu /ˈtrɪxʊ/ | טרינקען /trɪŋkən/ |
| Любов | minna /ˈminna/ | minne /ˈminːə/ | minnea /ˈminːea/ | Liebe /ˈliːbə/ | lib /lib/ | Liebi /ˈliə̯bi/ | ליבע /libə/ |
| Серце | herza /ˈhertsa/ | herze /ˈhertsə/ | herta /ˈherta/ | Hertz /hɛrt͡s/ | hȧrc /hɐrts/ | Härz /hærts/ | האַרץ /harts/ |
| Дерево | boum /boum/ | boum /boum/ | bōm /boːm/ | Bawm /baʊm/ | bům /buːm/ | Boum /bɔʊ̯m/ | בוים /bɔɪm/ |
| Дім | hūs /huːs/ | hûs /huːs/ | hūs /huːs/ | Hauß /haʊs/ | hous /hoʊs/ | Hus /huːs/ | הויז /hɔɪz/ |
| Собака | hunt /hunt/ | hunt /hunt/ | hund /hund/ | Hund /hʊnt/ | hund /hund/ | Hung /hʊŋk/ | הונט /hunt/ |
| Кішка | kazza /ˈkatsa/ | katze /ˈkatsə/ | katta /ˈkatːa/ | Katze /ˈkat͡sə/ | kåt /kɔt/ | Chatza /ˈxatsa/ | קאַץ /kats/ |
| Рука | hant /hant/ | hant /hant/ | hand /hand/ | Handt /hant/ | hand /hand/ | Hand /hand/ | האַנט /hant/ |
| Око | ouga /ˈouɡa/ | ouge /ˈouɡə/ | ōga /ˈoːɡa/ | Aug /aʊk/ | oig /oiɡ/ | Oig /ɔɪ̯ɡ/ | אויג /ɔɪɡ/ |
| Привіт | heil /heil/ | gegrüezet /ɡəˈɡryːətsət/ | heil /heil/ | Gott zum Gruß /ɡɔt t͡sʊm ɡruːs/ | yti /ˈytɪ/ | Tagwol /ˈtaɡʋol/ | שלום־עליכם /ʃoləm aleɪxəm/ |
| Дякую | danc /daŋk/ | danc /daŋk/ | thank /θaŋk/ | Danck /daŋk/ | dynk śejn /dɪnk ʃejn/ | Vergälts Gott /ferˈɡæltsɡot/ | אַ דאַנק /a daŋk/ |
| Один | ein /ein/ | ein /ein/ | ēn /eːn/ | eyn /aɪ̯n/ | ejn /ejn/ | eis /æɪ̯s/ | איינס /eɪns/ |
| Добрий | guot /ɡuot/ | guot /ɡuoːt/ | gōd /ɡoːd/ | gut /ɡuːt/ | gut /ɡut/ | güet /ɡyə̯t/ | גוט /ɡut/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.