Bidhaawyeet
Беджа
Афразійська (Кушитська, північ)
Беджа (Bidhaawyeet, «мова беджа») — єдина північнокушитська мова й найбільш дивергентна в кушитській сім’ї. Нею розмовляють кочовики беджа, нащадки давніх блемміїв і меджаїв, у гірських районах узбережжя Червоного моря.
Де нею розмовляють
31 основних слів мовою Беджа
Вода
yam
/jam/
Вогонь
neʼaat
/neʔaːt/
Сонце
yint
/jint/
Місяць
tirig
/tiɾiɡ/
Зірка
hayúk
/hajuːk/
Мати
indee
/iːndeː/
Батько
baab
/baːb/
Я
ané
/ʔane/
Ти
barúk
/baruːk/
Ім'я
sim
/sim/
Око
liili
/liːli/
Рука
ay
/aj/
Серце
ginʼa
/ɡinʔa/
Любов
kima
/kima/
Дерево
hindeb
/hindeb/
Дім
gaw
/ɡaw/
Собака
yas
/jas/
Кішка
kabsoot
/kabsoːt/
Їсти
tame
/tame/
Пити
gwaʼa
/ɡʷaʕa/
Один
gaal
/ɡaːl/
Два
maloob
/maloːb/
Привіт
salaam
/salaːm/
Дякую
baraʼoo
/baɾaʕoː/
Добрий
dabaab
/dabaːb/
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Afro-Asiatic (Cushitic, North)
| Значення | Беджа | Сабейська | Кера | Даба | Йорданська арабська | Хауса | Геез |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | yam /jam/ | 𐩣𐩥 /maw/ | mam /mam/ | yam /jam/ | ماي /maːj/ | ruwa /ɾuwaː/ | ማይ /maːj/ |
| Вогонь | neʼaat /neʔaːt/ | 𐩱𐩪 /ʔas/ | ákə̀rə /akərə/ | kʷu /kʷu/ | نار /naːɾ/ | wuta /wuta/ | እሳት /ʔəsaːt/ |
| Сонце | yint /jint/ | 𐩦𐩣𐩪 /ʃams/ | kêr /keːɾ/ | ɓa /ɓa/ | شمس /ʃams/ | rana /ɾaːnaː/ | ፀሐይ /sˤaħaj/ |
| Місяць | tirig /tiɾiɡ/ | 𐩥𐩧𐩭 /warχ/ | mə̀sə̀rə /məsərə/ | paɗ /paɗ/ | قمر /ɡamar/ | wata /wata/ | ወርኅ /warχ/ |
| Зірка | hayúk /hajuːk/ | 𐩫𐩨𐩫𐩨 /kabkab/ | tùwrò /tuwro/ | gwevar /ɡʷevar/ | نجمة /nadʒme/ | tauraro /tauraːro/ | ኮከብ /kokab/ |
| Мати | indee /iːndeː/ | 𐩱𐩣 /ʔumm/ | nâ /naː/ | mma /mːa/ | أم /ʔumː/ | uwa /uwaː/ | እም /ʔəmm/ |
| Батько | baab /baːb/ | 𐩱𐩨 /ʔab/ | bâ /baː/ | daa /daː/ | أب /ʔabː/ | uba /ubaː/ | አብ /ʔab/ |
| Я | ané /ʔane/ | 𐩱𐩬 /ʔana/ | kə́ŋ /kəŋ/ | nə /nə/ | أنا /ʔana/ | ni /niː/ | አነ /ʔana/ |
| Ти | barúk /baruːk/ | 𐩱𐩬𐩩 /ʔanta/ | kə /kə/ | ka /ka/ | إنت /ʔinta/ | kai /kai/ | አንተ /ʔanta/ |
| Ім'я | sim /sim/ | 𐩪𐩣 /sim/ | sumo /sumo/ | zlim /ɮim/ | اسم /ʔism/ | suna /suːnaː/ | ስም /səm/ |
| Око | liili /liːli/ | 𐩲𐩺𐩬 /ʕajn/ | gìr /ɡir/ | ɓəh /ɓəh/ | عين /ʕeːn/ | ido /idoː/ | ዐይን /ʕajn/ |
| Рука | ay /aj/ | 𐩺𐩵 /jad/ | kéu /keu/ | xən /xən/ | يد /jad/ | hannu /hanːu/ | እድ /ʔəd/ |
| Серце | ginʼa /ɡinʔa/ | 𐩡𐩨 /lubb/ | gùm /ɡum/ | ɓəl /ɓəl/ | قلب /ɡalb/ | zuciya /zutʃija/ | ልብ /ləbb/ |
| Любов | kima /kima/ | 𐩥𐩵𐩵 /wadda/ | kùm /kum/ | saw /saw/ | حب /ħab/ | ƙauna /kʼauna/ | አፍቀረ /ʔafqara/ |
| Дерево | hindeb /hindeb/ | 𐩲𐩳 /ʕaːð/ | kòsō /kosoː/ | hin /hin/ | شجرة /ʃaʒaɾa/ | bishiya /biʃija/ | ዕፅ /ʕasˤ/ |
| Дім | gaw /ɡaw/ | 𐩨𐩺𐩩 /bajt/ | gòl /ɡol/ | gəy /ɡəj/ | بيت /beːt/ | gida /ɡida/ | ቤት /beːt/ |
| Собака | yas /jas/ | 𐩫𐩡𐩨 /kalb/ | kŋā /kŋaː/ | ɓəzaŋ /ɓəzaŋ/ | كلب /kalb/ | kare /kaɾe/ | ከልብ /kalb/ |
| Кішка | kabsoot /kabsoːt/ | — /—/ | mūsā /muːsaː/ | mərz /mərz/ | قطّة /ɡɪtːa/ | kyanwa /kʲanwa/ | ድሙ /dəmmu/ |
| Їсти | tame /tame/ | 𐩱𐩫𐩡 /ʔakal/ | nà /na/ | za /za/ | أكل /ʔakal/ | ci /tʃiː/ | በልዐ /balʕa/ |
| Пити | gwaʼa /ɡʷaʕa/ | 𐩪𐩩𐩺 /ʃataja/ | sā /saː/ | sa /sa/ | شرب /ʃaɾab/ | sha /ʃaː/ | ሰትየ /satja/ |
| Один | gaal /ɡaːl/ | 𐩱𐩢𐩵 /ʔaħad/ | ká /ka/ | mma /mːa/ | واحد /waːħid/ | ɗaya /ɗaja/ | አሐዱ /ʔaħadu/ |
| Два | maloob /maloːb/ | 𐩻𐩬𐩺 /θanay/ | cèw /tʃɛw/ | sɨla /sɨla/ | اثنين /tneːn/ | biyu /biju/ | ክልኤ /kəlʔeː/ |
| Привіт | salaam /salaːm/ | 𐩪𐩡𐩣 /salaːm/ | ásālāmā /asaːlaːmaː/ | salaŋ /salaŋ/ | كيف حالك /kɪf ħaːlak/ | sannu /sanːu/ | ሰላም /salaːm/ |
| Дякую | baraʼoo /baɾaʕoː/ | 𐩢𐩣𐩵 /ħamad/ | shùkūr /ʃukuːɾ/ | ndzaŋ /ndzaŋ/ | شكراً /ʃukran/ | na gode /na ɡode/ | ምስጋና /məsɡaːnaː/ |
| Добрий | dabaab /dabaːb/ | 𐩷𐩨 /tˤajjib/ | kúɗá /kuɗa/ | ɗəfa /ɗəfa/ | كويّس /kuweːs/ | nagari /naɡaɾi/ | ሠናይ /sanaːj/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.