ᠮᠠᠨᠵᡠ ᡤᡳᠰᡠᠨ

Маньчжурська

Тунгуська > південна

Сім’яТунгуська > південна Носії約100人 (L1高齢者) / 数千人 (L2 (друга)) РегіонМаньчжурія (північно-східна Китай) ЛатинізаціяMöllendorff transliteration (1892) ЧитанняПитоме маньчжурське слово

Маньчжурська мова — тунгуська мова, що слугувала державною мовою династії Цін (1644–1912). Для китайських ієрогліфів у ній існує багата питома лексика: emu, juwe, ilan для чисел; šun для сонця; abka для неба. Двомовні словники, зокрема Юйчжі Цінвень цзянь (1708), фіксують також сино-маньчжурські читання на основі північного мандарину кінця епохи Мін. Маньчжурське письмо, похідне від монгольського алфавіту, використовувалося в офіційних документах упродовж усієї епохи Цін.

Де нею розмовляють

Читання ханьських ієрогліфів мовою Маньчжурська

Ієрогліф Значення Читання Форма IPA
one ᡝᠮᡠemu /emu/
two ᠵᡠᠸᡝjuwe /dʒuwə/
three ᡳᠯᠠᠨilan /ilan/
four ᡩᡠᡳᠨduin /duin/
five ᠰᡠᠨᠵᠠsunja /sundʒa/
six ᠨᡳᠩᡤᡠᠨninggun /niŋɡun/
seven ᠨᠠᡩᠠᠨnadan /nadan/
eight ᠵᠠᡴᡡᠨjakūn /dʒakʰuːn/
nine ᡠᠶᡠᠨuyun /ujun/
ten ᠵᡠᠸᠠᠨjuwan /dʒuwan/
sun ᡧᡠᠨšun /ʃun/
moon ᠪᡳᠶᠠbiya /bija/
mountain ᠠᠯᡳᠨalin /alin/
water ᠮᡠᡴᡝmuke /mukə/
fire ᡨᡠᠸᠠtuwa /tuwa/
tree ᠮᠣᠣmoo /moː/
soil ᠪᠣᡳᡥᠣᠨboihon /bojxon/
sky ᠠᠪᡴᠠabka /abka/
ground ᠨᠠna /na/
sea ᠮᡝᡩᡝᡵᡳmederi /medəri/
dragon ᠮᡠᡩᡠᡵᡳmuduri /muduri/
tiger ᡨᠠᡧᠠtasha /taʃa/
dog ᡳᠨᡩᠠᡥᡡᠨindahūn /indaxuːn/
horse ᠮᠣᡵᡳᠨmorin /morin/
bird ᡤᠠᡧᠠgasha /ɡaʃa/
fish ᠨᡳᠮᠠᡥᠠnimaha /nimaxa/
ox ᡳᡥᠠᠨihan /ixan/
sheep ᡥᠣᠨᡳᠨhonin /xonin/
cat ᡴᡝᠰᡳᡴᡝkesike /kəsikə/
person ᠨᡳᠶᠠᠯᠮᠠniyalma /njalma/
hand ᡤᠠᠯᠠgala /ɡala/
foot ᠪᡝᡨᡥᡝbethe /bətxə/
eye ᠶᠠᠰᠠyasa /jasa/
ear ᡧᠠᠨšan /ʃan/
mouth ᠠᠩᡤᠠangga /aŋɡa/
head ᡠᠵᡠuju /udʒu/
heart ᠨᡳᠶᠠᠮᠠᠨniyaman /njaman/
blood ᠰᡝᠩᡤᡳsenggi /səŋɡi/
meat ᠶᠠᠯᡳyali /jali/
up ᡩᡝᠯᡝdele /dələ/
down ᡶᡝᠵᡳᠯᡝfejile /fədʒilə/
middle ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠdulimba /dulimba/
hit ᡤᠣᡳᠪᡠᠮᠪᡳgoibumbi /ɡoibumbi/
center ᡩᡠᠯᡳᠮᠪᠠᡳdulimbai /dulimbai/
left ᡥᠠᡧᡡhashū /xaʃuː/
right ᡳᠴᡳici /itʃi/
east ᡩᡝᡵᡤᡳdergi /dərɡi/
西 west ᠸᠠᡵᡤᡳwargi /warɡi/
south ᠵᡠᠯᡝᡵᡤᡳjulergi /dʒulərɡi/
north ᠠᠮᠠᡵᡤᡳamargi /amarɡi/
go ᠶᠠᠪᡠᠮᠪᡳyabumbi /jabumbi/
row ᡶᠠᡳᡩᠠᠨfaidan /faidan/
come ᠵᡳᠮᠪᡳjimbi /dʒimbi/
leave ᡤᡝᠨᡝᠮᠪᡳgenembi /ɡənəmbi/
see ᠰᠠᠪᡠᠮᠪᡳsabumbi /sabumbi/
hear ᡩᠣᠨᠵᡳᠮᠪᡳdonjimbi /dondʒimbi/
eat ᠵᡝᠮᠪᡳjembi /dʒəmbi/
drink ᠣᠮᡳᠮᠪᡳomimbi /omimbi/
run ᠰᡠᠵᡠᠮᠪᡳsujumbi /sudʒumbi/
sit ᡨᡝᠮᠪᡳtembi /təmbi/
stand ᡳᠯᡳᠮᠪᡳilimbi /ilimbi/

Джерела

Порівняння слів

Порівняння зі спорідненими мовами Tungusic (Manchu-Tungus, Southern)

Значення МаньчжурськаСибинськаЧжурчженськаНанайськаУдегейськаЕвенкійськаЕвенська
Вода ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ ᠮᡠᡴᡝ /mukə/ muke /muke/ муэ /mue/ уй /uj/ мӯ /muː/ мӯ /muː/
Вогонь ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ ᡨᡠᠸᠠ /tuwa/ tuwa /tuwa/ това /tova/ тогбо /toɡbo/ того /toɡo/ тоог /toːɡ/
Сонце ᡧᡠᠨ /ʃun/ ᠰᡠᠨ /sun/ šun /ʃun/ сиун /siun/ даигаси /daiɡasi/ дылача /dɯlatɕa/ нөлтэн /nølten/
Місяць ᠪᡳᠶᠠ /bija/ ᠪᡳᠶᠠ /bija/ biya /bija/ биа /bia/ биа /bia/ бега /beɡa/ бяг /bjaɡ/
Зірка ᡠᠰᡳᡥᠠ /usiˈχa/ ᡠᠰᡳᡥᠠ /usˈχa/ usiha /usixa/ хосякта /xoˈsʲakta/ ваикта /ˈwaikta/ осикта /oˈsikta/ осикат /oˈsikat/
Мати ᡝᠨᡳᠶᡝ /ənijə/ ᡝᠨᡞᠶᡝ /ənije/ eme /eme/ энин /enin/ энэ /ene/ эни /eni/ эньэн /eɲen/
Батько ᠠᠮᠠ /ama/ ᠠᠮᠠ /ama/ ama /ama/ ама /ama/ амэ /amə/ амин /amin/ аман /aman/
Я ᠪᡳ /bi/ ᠪᡳ /bi/ bi /bi/ ми /mi/ би /bi/ би /bi/ би /bi/
Сторінка 1/4

Порівняння порядку слів

Порівняти з основними мовами світу

Маньчжурська
ᠪᡳ ᠠᠨᡨᠠᡥᠠ ᡳ ᠵᡠᠯᡝᡵᡳ ᡥᡡᡩᠠ ᡩᡝ ᠰᠠᠪᡠᡥᠠᠩᡤᡝ ᡝᡨᡠᡴᡠ ᠪᡝ ᡝᡨᡠᡴᡳ ᡨᡠᠸᠠᡴᡳ ᠰᡝᠮᠪᡳ
I want to try on a suit I saw ‌in a shop across from the hotel
أنا أريد أن أجرب بدلة رأيتها في محل مقابل الفندق
मैं होटल के सामने एक दुकान में देखा सूट को पहनकर देखना चाहता हूँ
试穿 酒店 对面的 商店 看到的 那套西装
Ich möchte einen Anzug anprobieren den ich in einem Geschäft gegenüber vom Hotel gesehen habe
Я хочу примерить костюм который я увидел в магазине напротив отеля
私は ホテルの 向かいの お店 見た スーツを 試着 したいです

Порівняння читань ханьцзи

Порівняння зі спорідненими мовами Tungusic > Southern

Ієрогліф МаньчжурськаЧжурчженськаСибинськаПратунгуськаКіданьськаПрамонгольськаProto-Hmong-Mien
emu /emu/ emu /emu/ emu /əmu/ *əmun /*əmun/ om /əm/ *nigen /*niɡen/ *ʔɨ /*ʔɨ/
juwe /dʒuwə/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʑuwə/ *dʒuər /*dʒuər/ jur /dʒur/ *qoyar /*qojar/ *ʔu̯i /*ʔu̯i/
ilan /ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *ilan /*ilan/ gur /ɡur/ *gurba(n) /*gurban/ *pjɔu /*pjɔu/
duin /duin/ duin /duin/ duin /duin/ *dügin /*dyɡin/ dur /dur/ *dörbe(n) /*dœrben/ *plei /*plei/
sunja /sundʒa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʑa/ *tuɲga /*tuɲɡa/ tau /tau/ *tabu(n) /*tabun/ *prja /*prja/
ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɢun/ *ɲuŋun /*ɲuŋun/ nil /nil/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ *kruk /*kruk/
nadan /nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *nadan /*nadan/ dalu /dalu/ *doluɣa(n) /*doluɣan/
jakūn /dʒakʰuːn/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʑakɯn/ *dʒapkun /*dʒapkun/ naim /naim/ *nayima(n) /*najiman/
uyun /ujun/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *xəgün /*xəɡyn/ isen /isen/ *yersü(n) /*jersyn/ *N-ɟuə̯X /*N-ɟuə̯X/
juwan /dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʑuwan/ *dʒuwan /*dʒuwan/ par /par/ *harba(n) /*harban/ *gju̯əpD /*gju̯əpD/
Сторінка 1/7

Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.