ツングース祖語

Пратунгуська

Тунгуська (proto)

Сім’яТунгуська (proto) Носії歴史言語 / 推定不可 (祖語) РегіонАмур басейн / Маньчжурія (~500 до н. е. – 500 н. е.) ЛатинізаціяTsintsius/Doerfer transcription ЧитанняПратунгуська (реконструкція)

Пратунгуська (Proto-Tungusic) — реконструйований спільний предок тунгуської мовної сім'ї, включаючи маньчжурську, чжурчженьську, сибеську, евенкійську, евенську, нанайську, удегейську, орочську, орокську та ульчську. Близько 2000 р. до н. е. в басейні Амуру та прилеглих районах Маньчжурії та південно-східного Сибіру; пізніше розділилася на північну (евенкійську) та південну (маньчжуро-нанайську) гілки. Реконструкція спирається на Цинціус (1975-77), Doerfer (2006), Janhunen (2003); риси: гармонія голосних, протиставлення коротких і довгих голосних та багата система приголосних, включно з велярним носовим *ŋ.

Де нею розмовляють

Читання ханьських ієрогліфів мовою Пратунгуська

Ієрогліф Значення Читання Форма IPA
one *əmun /*əmun/
two *dʒuər /*dʒuər/
three *ilan /*ilan/
four *dügin /*dyɡin/
five *tuɲga /*tuɲɡa/
six *ɲuŋun /*ɲuŋun/
seven *nadan /*nadan/
eight *dʒapkun /*dʒapkun/
nine *xəgün /*xəɡyn/
ten *dʒuwan /*dʒuwan/
sun *siun /*siun/
moon *bēga /*beːɡa/
mountain *xada /*xada/
water *mū /*muː/
fire *tōga /*toːɡa/
tree *mō /*moː/
soil *na /*na/
sky *abka /*abka/
ground *na /*na/
sea *lāmu /*laːmu/
dog *ŋinda /*ŋinda/
horse *murin /*murin/
bird *gasa /*ɡasa/
fish *nimaka /*nimaka/
ox *xuker /*xuker/
person *niama /*niama/
hand *ŋāla /*ŋaːla/
foot *bəgdi /*bəɡdi/
eye *jāsa /*jaːsa/
ear *sēn /*seːn/
mouth *amŋa /*amŋa/
head *dil /*dil/
heart *mēwan /*meːwan/
blood *sēksə /*seːksə/
meat *uldʒə /*uldʒə/
up *ugi /*uɡi/
down *xərgi /*xərɡi/
middle *dulin /*dulin/
hit *dulin /*dulin/
center *dulin /*dulin/
left *dʒəgün /*dʒəɡyn/
right *aŋān /*aŋaːn/
go *jabu- /*jabu-/
row *ŋənə- /*ŋənə-/
come *əmə- /*əmə-/
leave *ŋənə- /*ŋənə-/
see *ičə- /*itʃə-/
hear *dōldi- /*doːldi-/
eat *dʒəp- /*dʒəp-/
drink *umī- /*umiː-/
run *tuksa- /*tuksa-/
sit *təgə- /*təɡə-/
stand *ili- /*ili-/

Джерела

Порівняння читань ханьцзи

Порівняння зі спорідненими мовами Tungusic (proto)

Ієрогліф ПратунгуськаЧжурчженськаМаньчжурськаПрамонгольськаСибинськаПраяпонськаProto-Koreanic
*əmun /*əmun/ emu /emu/ emu /emu/ *nigen /*niɡen/ emu /əmu/ *pitə-tu /*pitə-tu/ *hʌtan /*hʌtan/
*dʒuər /*dʒuər/ juwe /dʑuwe/ juwe /dʒuwə/ *qoyar /*qojar/ juwe /dʑuwə/ *puta /*puta/ *tupɨr /*tupɨɾ/
*ilan /*ilan/ ilan /ilan/ ilan /ilan/ *gurba(n) /*gurban/ ilan /ilan/ *mi /*mi/ *seki /*seki/
*dügin /*dyɡin/ duin /duin/ duin /duin/ *dörbe(n) /*dœrben/ duin /duin/ *jə /*jə/ *neki /*neki/
*tuɲga /*tuɲɡa/ sunja /sundʑa/ sunja /sundʒa/ *tabu(n) /*tabun/ sunja /sundʑa/ *itu /*itu/ *tasəs /*tasəs/
*ɲuŋun /*ɲuŋun/ ninggun /niŋɡun/ ninggun /niŋɡun/ *jirguɣa(n) /*dʒirɣuɣan/ ninggun /niŋɢun/ *mu /*mu/ *jəsəs /*jəsəs/
*nadan /*nadan/ nadan /nadan/ nadan /nadan/ *doluɣa(n) /*doluɣan/ nadan /nadan/ *nana /*nana/ *nirkup /*niɾkup/
*dʒapkun /*dʒapkun/ jakūn /dʑakɯn/ jakūn /dʒakʰuːn/ *nayima(n) /*najiman/ jakūn /dʑakɯn/ *ja /*ja/ *jətərp /*jətəɾp/
*xəgün /*xəɡyn/ uyun /ujun/ uyun /ujun/ *yersü(n) /*jersyn/ uyun /ujun/ *kəkənə /*kəkənə/ *ahop /*ahop/
*dʒuwan /*dʒuwan/ juwan /dʑuwan/ juwan /dʒuwan/ *harba(n) /*harban/ juwan /dʑuwan/ *təwə /*təwə/ *jer /*jeɾ/
Сторінка 1/6

Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.