Baipho

байська (центральна)

Sino-Tibetan > Bai (Baipho branch; sometimes classified as sister of Sinitic)

Сім’яSino-Tibetan > Bai (Baipho branch; sometimes classified as sister of Sinitic) Носії約100万人 (中央白語) РегіонDali Prefecture, Yunnan, China ЧитанняСино-байське читання (латиниця Байвэньцзи)

Байська мова (白語, bca) — сино-тибетська мова, якою розмовляють близько 1,5 мільйона людей у районі Далі провінції Юньнань у Китаї. Її словниковий запас містить два шари китайських запозичень: ранній до-танський шар «сино-бай» і пізніший літературний шар епохи Тан. Тут використовується романізація Байвэньцзи 1958 року, де вісім тонів позначаються цифрами 1–8 після складу. Числівники, назви частин тіла і природи здебільшого запозичені з давньо- або середньокитайської.

Де нею розмовляють

Читання ханьських ієрогліфів мовою байська (центральна)

Ієрогліф Значення Читання Форма IPA
one it6 /ʔit̚˨˨˨/
two nox3 /no˨˩˦/
three sae1 /sæ˥/
four sv4 /sɿ˨˩/
five ngux3 /ŋu˨˩˦/
six lox6 /lo˨˨˨/
seven chi1 /tɕʰi˦˦/
eight be2 /pe˧˥/
nine jiux3 /tɕiu˨˩˦/
ten cix6 /tsʰɿ˨˨˨/
sun nix4 /ni˨˩/
moon nyuex4 /ɲyɛ˨˩/
mountain sae1 /sæ˥/
water syq3 /sɿ˨˩˦/
fire hox3 /xo˨˩˦/
tree mux6 /mu˨˨˨/
soil thux3 /tʰu˨˩˦/
sky tie1 /tʰiɛ˥/
ground di4 /ti˨˩/
sea hae3 /xæ˨˩˦/
dragon long2 /loŋ˧˥/
tiger hux3 /xu˨˩˦/
dog khoe4 /kʰwɛ˨˩/
horse maq3 /ma˨˩˦/
bird niux3 /niu˨˩˦/
fish ngvx2 /ŋɯ˧˥/
ox ngiux2 /ŋiu˧˥/
sheep yang2 /jaŋ˧˥/
cat maox1 /mɑu˥/
person niex2 /niɛ˧˥/
hand shiux3 /ɕiu˨˩˦/
foot jvx6 /tɕɯ˨˨˨/
eye mux6 /mu˨˨˨/
ear nix3 /ni˨˩˦/
mouth khux3 /kʰu˨˩˦/
head thox2 /tʰo˧˥/
heart xim1 /ɕim˥/
blood xuex4 /ɕyɛ˨˩/
meat nyux6 /ɲu˨˨˨/
up shanx4 /ʂan˨˩/
down haq4 /xa˨˩/
middle zhong1 /ʐoŋ˥/
hit zhong4 /ʐoŋ˨˩/
center yang1 /jaŋ˥/
left zvx3 /ʦɯ˨˩˦/
right yux4 /ju˨˩/
east dong1 /toŋ˥/
西 west xi1 /ɕi˥/
south nae2 /næ˧˥/
north bei4 /peɪ˨˩/
go hang2 /xaŋ˧˥/
row hang2 /xaŋ˧˥/
come lae2 /læ˧˥/
leave qvx4 /tɕʰɯ˨˩/
see jie4 /tɕiɛ˨˩/
hear wen2 /wɛn˧˥/
eat zhix6 /ʐɿ˨˨˨/
drink im3 /ʔim˨˩˦/
run zvx3 /ʦɯ˨˩˦/
sit zvx4 /ʦɯ˨˩/
stand li6 /li˨˨˨/

Джерела

Порівняння читань ханьцзи

Порівняння зі спорідненими мовами Sino-Tibetan > Bai (Baipho branch; sometimes classified as sister of Sinitic)

Ієрогліф байська (центральна)Юанська мандаринТайванський мандаринКитайська (путунхуа)Тайська мандаринПівнічно-східний мандаринГаньська
it6 /ʔit̚˨˨˨/ i3 /i˨˩˦/ /i˥˥/ /i˥˥/ /i˥˥/ yi⁵⁵ /i˥˥/ it⁵ /it̚˥/
nox3 /no˨˩˦/ ʐï4 /ʐʅ˥˩/ èr /ɑɻ˥˩/ èr /ɑɻ˥˩/ èr /ɑɻ˥˩/ er⁵³ /ɚ˥˧/ oe²¹ /ɵ˨˩/
sae1 /sæ˥/ sam1 /sam˥/ sān /san˥˥/ sān /san˥˥/ sān /san˥˥/ san⁵⁵ /san˥˥/ san⁴² /san˦˨/
sv4 /sɿ˨˩/ sï4 /sɿ˥˩/ /sɿ˥˩/ /sɿ˥˩/ /sɿ˥˩/ si⁵³ /sɿ˥˧/ si⁴⁵ /sɿ˦˥/
ngux3 /ŋu˨˩˦/ u3 /u˨˩˦/ /u˨˩˦/ /u˨˩˦/ /u˨˩˦/ wu²¹³ /u˨˩˧/ ng²¹³ /ŋ̩˨˩˧/
lox6 /lo˨˨˨/ lieu4 /liəu˥˩/ liù /ljou˥˩/ liù /ljou˥˩/ liù /ljou˥˩/ liu⁵³ /liou˥˧/ liuq⁵ /liuʔ˥/
chi1 /tɕʰi˦˦/ tshi3 /tsʰi˨˩˦/ /t͡ɕʰi˥˥/ /t͡ɕʰi˥˥/ /t͡ɕʰi˥˥/ qi⁵⁵ /tɕʰi˥˥/ qhit⁵ /tɕʰit̚˥/
be2 /pe˧˥/ pa3 /pa˨˩˦/ /pa˥˥/ /pa˥˥/ /pa˥˥/ ba⁵⁵ /pa˥˥/ pat⁵ /pat̚˥/
jiux3 /tɕiu˨˩˦/ kieu3 /kiəu˨˩˦/ jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ jiǔ /t͡ɕjou˨˩˦/ jiu²¹³ /tɕiou˨˩˧/ jiu²¹³ /tɕiu˨˩˧/
cix6 /tsʰɿ˨˨˨/ ʂï2 /ʂʅ˧˥/ shí /sz̩˧˥/ shí /ʂʐ̩˧˥/ shí /sz̩˧˥/ shi³⁵ /ʂʐ̩˧˥/ sit⁵ /sɨt̚˥/
Сторінка 1/7

Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.