བལ་ཏི་སྐད
Балті
Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish, Tibetic, Western — Ladakhi-Balti subgroup)
Balti is a Western Tibetic language of Gilgit-Baltistan, Pakistan, and Kargil Ladakh, India. The Balti people are predominantly Shia Muslim and form one of the largest Tibetic-speaking communities outside ethnic Tibet, with the historic Balti kingdom (Skardu) being a key node on Silk Road / Karakoram trade routes. Balti preserves classical Tibetic vowel system and many archaic features lost in Central Tibetan (bo). Today the Tibetan script is used liturgically and culturally, but Perso-Arabic-script Balti is the standard for everyday writing and education in Pakistan. Linguistically, Balti is one of the Western Archaic Tibetic varieties, retaining initial cluster ʔo, ʁc, etc. that simplified in Lhasa Tibetan.
Де нею розмовляють
20 основних слів мовою Балті
Вода
ཆུ
/tɕʰu/
Вогонь
མེ
/me/
Сонце
ཉི་མ
/ɲima/
Місяць
ཟླ་བ
/dawa/
Мати
ཨ་མ
/ama/
Батько
ཨ་ཕ
/apʰa/
Їсти
ཟ
/za/
Пити
ཐུང་
/tʰuŋ/
Любов
དགའ་བ
/ɡaba/
Серце
སྙིང
/ɲiŋ/
Дерево
ཤིང
/ɕiŋ/
Дім
ཁང་པ
/kʰaŋpa/
Собака
ཁྱི
/kʰi/
Кішка
བྱི་ལ
/bjila/
Рука
ལག་པ
/lakpa/
Око
མིག
/mik/
Привіт
ཨ་སི་ལམ
/asilam/
Дякую
བཀའ་དྲིན་ཆེ
/kadrintɕʰe/
Один
གཅིག
/tɕik/
Добрий
ཡག་པོ
/jakpo/
Джерела
Порівняння слів
Порівняння зі спорідненими мовами Sino-Tibetan (Tibeto-Burman, Bodish, Tibetic, Western — Ladakhi-Balti subgroup)
| Значення | Балті | Хамська тибетська | Класична тибетська | Ладакхі | Дзонг-ке | Шерпа | Класична тибетська (літургічна) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Вода | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ | ཆུ /tɕʰu/ |
| Вогонь | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ | མེ /me/ |
| Сонце | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ | ཉི་མ /ɲima/ |
| Місяць | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /zlawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ | ཟླ་བ /dawa/ |
| Мати | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ | ཨ་མ /ama/ |
| Батько | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཨ་ཕ /apʰa/ | ཕ /pʰa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཨ་པ /apa/ | ཡབ /jab/ |
| Їсти | ཟ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /za/ | ཟ /za/ | བཟའ /sa/ |
| Пити | ཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང་ /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ | འཐུང /tʰuŋ/ |
| Любов | དགའ་བ /ɡaba/ | དགའ་པོ /ɡapo/ | དགའ་བ /ɡawa/ | དགའ /ɡa/ | དགའ་བ /ɡawa/ | བློ་ཆོ /lotɕʰo/ | བྱམས་པ /tɕampa/ |
| Серце | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང་ /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ | སྙིང /ɲiŋ/ |
| Дерево | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང་ /ɕiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | ཤིང /ʃiŋ/ | ཤིང /ɕiŋ/ | སྡོང་པོ /dompo/ | ཤིང /ɕiŋ/ |
| Дім | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕʰim/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ | ཁྱིམ /tɕim/ | ནང /naŋ/ | ཁང་པ /kʰaŋpa/ |
| Собака | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕi/ | ཁྱི /kʰi/ | ཁྱི /tɕʰi/ |
| Кішка | བྱི་ལ /bjila/ | ཞི་མི /ʑimi/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /pila/ | བྱི་ལ /bila/ | བྱི་ལ /bila/ | ཞི་མི /ʑimi/ |
| Рука | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ | ལག་པ /lakpa/ |
| Око | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ | མིག /mik/ |
| Привіт | ཨ་སི་ལམ /asilam/ | ཨ་རོ /aro/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi deleks/ | ཇུ་ལེ /dʑule/ | སྐུ་གཟུགས་བཟང་པོ་ལ /kuzu zaŋpo la/ | ཏ་ཤེས་ཏེ་ལེ /ʈʰaɕi tɕʰele/ | བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས /tʂaʃi delek/ |
| Дякую | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | བཀའ་དྲིན་ཆེ /kadrintɕe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰuktɕetɕʰe/ | ཐུགས་རྗེ་ཆེ /tʰukdʑe tɕʰe/ |
| Один | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ | ཅིག /tɕik/ | གཅིག /tɕik/ |
| Добрий | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ལེགས་ཤོམ /lekɕom/ | ཡག་པོ /jakpo/ | ཡག་པོ /jakpo/ |
Частина LangMap — проєкту візуалізації мов. Це статичне, індексоване резюме; інтерактивні карти пропонують аудіо вимови, фільтри та вигляд глобуса.