Ngunnawal
ภาษางันนาวัล
ปามา-นยุงัน
งุนนาวัล (Ngunnawal หรือ Ngunawal, Yuin) เป็นภาษาตระกูลปามา-ญุงกัน (Pama-Nyungan) ในกลุ่มย่อย Yuin-Kuric ซึ่งเป็นภาษาดั้งเดิมของชาวงุนนาวัลแห่งเขตเมืองหลวงออสเตรเลีย (ACT) และพื้นที่ตะวันออกเฉียงใต้ของรัฐนิวเซาท์เวลส์โดยรอบ ดินแดนงุนนาวัลครอบคลุมแอ่งแคนเบอร์ราทั้งหมดและที่ราบสูง Yass Valley ผู้พูดภาษาแม่ (L1) ที่คล่องคนสุดท้ายได้เสียชีวิตในช่วงต้นศตวรรษที่ 20 หลังจากการล่มสลายอย่างรุนแรงจากการล่าอาณานิคม แต่ United Ngunnawal Elders Council และ ACT Aboriginal Language Centre ได้นำการฟื้นฟูชุมชนอย่างแข็งขันมาตั้งแต่ทศวรรษ 1990 โดยมีผู้เรียนเชิงมรดกราว 5,000 คนผ่านโครงการในโรงเรียนที่ Australian National University และโรงเรียนรัฐบาลใน ACT คำศัพท์งุนนาวัลดั้งเดิมยังคงหลงเหลืออยู่ในชื่อสถานที่ในเขตแคนเบอร์รา (Tidbinbilla, Tuggeranong, Murrumbidgee) และมีการใช้มากขึ้นในพิธีต้อนรับและป้ายสาธารณะใน ACT
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษางันนาวัล
น้ำ
kungal
/kuŋal/
ไฟ
warba
/waɻba/
ดวงอาทิตย์
guma
/ɡuma/
ดวงจันทร์
birrang
/biɻaŋ/
ดาว
dyurra
/ɟura/
แม่
guni
/ɡuni/
พ่อ
pumba
/pumba/
ฉัน
ngaya
/ŋaja/
คุณ
ngindu
/ŋindu/
ชื่อ
yini
/jini/
ตา
mil
/mil/
มือ
mara
/maɻa/
ใจ
gauar
/ɡauar/
รัก
marmit
/maɻmit/
ต้นไม้
warabi
/waɻabi/
บ้าน
kuni
/kuni/
หมา
mirri
/miɻi/
แมว
poosi
/puːsi/
กิน
daring
/daɻiŋ/
ดื่ม
nyu
/ɲu/
หนึ่ง
guma
/ɡuma/
สอง
bula
/bula/
สวัสดี
yumalundi
/jumalundi/
ขอบคุณ
miyamala
/mijamala/
ดี
walunga
/waluŋa/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Pama-Nyungan ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษางันนาวัล | ภาษาเอ็นฮันดา | ภาษาปินตูปี-ลูริชา | ภาษาวาร์นมัน | ภาษาพิตจันท์จาทจารา | ภาษาโอลโคล | ภาษาวีรัดจูรี |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | kungal /kuŋal/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | kupa /kupa/ | galing /ˈɡaliŋ/ |
| ไฟ | warba /waɻba/ | warla /waɻla/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | paral /paɻal/ | wiiny /wiːɲ/ |
| ดวงอาทิตย์ | guma /ɡuma/ | wurʼa /wuɾʔa/ | tjintu /cintu/ | tjirntu /cinʈu/ | tjintu /cintu/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | yiray /ˈjiɻaj/ |
| ดวงจันทร์ | birrang /biɻaŋ/ | kanyala /kaɲala/ | pira /piɻa/ | kintirriny /kinʈiriɲ/ | pira /piɻa/ | kakal /kakal/ | giwang /ˈɡiwaŋ/ |
| ดาว | dyurra /ɟura/ | indiya /indija/ | kililpi /kiˈlilpi/ | biyi /biji/ | kililpil /kiˈlilpil/ | el idnban /el ˈidnban/ | giralang /ˈɡiɻalaŋ/ |
| แม่ | guni /ɡuni/ | ngamaji /ŋamadʒi/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngama /ŋama/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngangi /ŋaŋi/ | gunhi /ˈɡun̪i/ |
| พ่อ | pumba /pumba/ | kuthurra /kutʰuɻa/ | mama /mama/ | kirrki /kiɻki/ | mama /mama/ | kaba /kaba/ | babiin /ˈbabiːn/ |
| ฉัน | ngaya /ŋaja/ | ngayi /ŋaji/ | ngayulu /ŋajulu/ | ngayu /ŋaju/ | ngayulu /ŋajulu/ | ay /aj/ | ngadhu /ˈŋad̪u/ |
| คุณ | ngindu /ŋindu/ | nyini /ɲini/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | nyuntu /ɲuntu/ | inag /inaɡ/ | ngindhu /ˈŋind̪u/ |
| ชื่อ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | yini /jini/ | ini /ini/ | ukal /ukal/ | yuwin /ˈjuwin/ |
| ตา | mil /mil/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mil /mil/ | miil /miːl/ |
| มือ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | marra /ˈmara/ |
| ใจ | gauar /ɡauar/ | pulpara /pulpaɻa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurda /kuɖa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | piku /piku/ | giiny /ɡiːɲ/ |
| รัก | marmit /maɻmit/ | kanyji /kaɲdʒi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | mukulya /mukuʎa/ | kanyji /kaɲɟi/ | — /—/ |
| ต้นไม้ | warabi /waɻabi/ | parntany /paɳʈaɲ/ | punu /punu/ | watiya /watija/ | punu /punu/ | warray /waɾaj/ | madhan /ˈmad̪an/ |
| บ้าน | kuni /kuni/ | nhurra /ɳuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | ngurra /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ngurang /ˈŋuɻaŋ/ |
| หมา | mirri /miɻi/ | kuwiyarl /kuwijaɻl/ | papa /papa/ | walyamarra /waʎamaɻa/ | papa /papa/ | kunpa /kunpa/ | mirri /ˈmiri/ |
| แมว | poosi /puːsi/ | paka /paka/ | pusi /pusi/ | ngarda /ŋaɖa/ | pusi /pusi/ | paka /paka/ | — /—/ |
| กิน | daring /daɻiŋ/ | ngarna /ŋaɻna/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarra /ŋaɻa/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | dharra /ˈd̪ara/ |
| ดื่ม | nyu /ɲu/ | nyuna /ɲuna/ | tjikini /cikini/ | nyaa /ɲaː/ | tjikini /cikini/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | widyarra /ˈwiɟara/ |
| หนึ่ง | guma /ɡuma/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | kutju /kucu/ | kuyu /kuju/ | ngumbaay /ˈŋumbaːj/ |
| สอง | bula /bula/ | wuthada /wut̪aɖa/ | kutjarra /kucaɾa/ | kujarra /kuɟara/ | kutjara /kucaɻa/ | uchir /utʃir/ | bula /ˈbula/ |
| สวัสดี | yumalundi /jumalundi/ | — /—/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | yaama /ˈjaːma/ |
| ขอบคุณ | miyamala /mijamala/ | — /—/ | palya /paʎa/ | walytjarra /waʎcaɻa/ | palya /paʎa/ | — /—/ | mandaang guwu /ˈmandaːŋ ˈɡuwu/ |
| ดี | walunga /waluŋa/ | walykumarra /waʎkumaɻa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | marang /ˈmaɻaŋ/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก