ภาษาชังลา

ภาษาชังลา (Tshangla) ซึ่งภาษาซองคาเรียกว่าชาร์ชกปคา (Sharchopkha 'คำพูดฝ่ายตะวันออก') เป็นภาษาของคนส่วนใหญ่ในภาคตะวันออกของภูฏาน และเป็นภาษาทิเบต-พม่าพื้นเมืองที่มีผู้พูดมากที่สุดของประเทศ ภาษานี้อยู่ในกลุ่มโบดิชและมีความสัมพันธ์ใกล้ชิดกับภาษาทิเบต แต่มิได้สืบทอดมาจากภาษาทิเบตคลาสสิก และภาษาถิ่นในภูฏานไม่มีวรรณยุกต์เชิงคำศัพท์ — แม้จะมีรายงานว่าภาษาถิ่นที่พูดข้ามพรมแดนไปในเปมาโก เขตทิเบต กำลังพัฒนาวรรณยุกต์ขึ้นเมื่อคู่ตรงข้ามเสียงก้องของพยัญชนะต้นแบบเดิมล่มสลายลง Andvik พรรณนาว่าเป็นภาษาที่ไม่มีการเขียน คือไม่ได้ถูกทำให้เป็นมาตรฐาน ไม่ได้สอนในโรงเรียน และไม่ได้รับการรับรองเป็นภาษาชนกลุ่มน้อยที่ใดเลย ส่วนผู้พูดที่เขียนภาษานี้ก็ใช้อักษรทิเบตแบบอูเชน ถึงกระนั้นภาษานี้ก็ยังมีชีวิตชีวาและทำหน้าที่เป็นภาษากลางทั่วเขตทราชิกัง มงการ์ และเขตใกล้เคียง โดยเด็ก ๆ ยังคงรับเป็นภาษาแม่ งานพรรณนาที่ใช้อ้างอิงคือ A Grammar of Tshangla ของ Erik Andvik (Brill, ค.ศ. 2010) ซึ่งอักขรวิธีเชิงปฏิบัติของงานชิ้นนี้ถูกนำมาใช้กับรูปคำในที่นี้