ภาษาโตโตนากโกยุตลา

ภาษาโตโตนักโกยุตลาเป็นหนึ่งในหลายสำเนียงของภาษาโตโตนักที่พูดกันในเทือกเขาเซียร์ราเดปาปันตลาทางตอนเหนือของรัฐเบรากรุซ ประเทศเม็กซิโก ตระกูลภาษาโตโตนักันเป็นหนึ่งในตระกูลที่เล็กที่สุดของเมโสอเมริกา โดยมีภาษาโตโตนัก (~250,000 คนรวมทุกสำเนียง) และภาษาเตเปฮัวเป็นสองสาขาเพียงสองสาขา และไม่มีความเกี่ยวข้องที่พิสูจน์ได้กับตระกูลใหญ่ใด ๆ แม้จะมีลักษณะร่วมเชิงพื้นที่กับภาษาโอโตมังเกอันและภาษายูโต-แอซเทกันที่อยู่ใกล้เคียง ผู้พูดภาษาโตโตนักมีชื่อเสียงไปทั่วโลกจากพิธีโบลาโดเรส — นักเต้นกลางอากาศในพิธีกรรมของชนพื้นเมืองที่ไต่ลงมาตามเชือกจากเสาสูง 30 เมตร ซึ่งเป็นธรรมเนียมที่ได้รับการขึ้นทะเบียนในบัญชีรายชื่อตัวแทนมรดกทางวัฒนธรรมที่จับต้องไม่ได้ของมนุษยชาติของยูเนสโก (ค.ศ. 2009) โกยุตลาและสำเนียงอื่น ๆ ในเทือกเขาเซียร์รายังคงรักษาการปลูกวานิลลาแบบดั้งเดิม ซึ่งเป็นพืชที่ชาวโตโตนักนำมาเพาะปลูกจนกลายเป็นพืชสำคัญระดับโลกผ่านการค้าในยุคอาณานิคมสเปน