Jonibo
ภาษาชิปีโบ-โคนีโบ
ปาโน
ภาษาชิปิโบ-โกนิโบ (Jonibo) เป็นภาษาตระกูลปาโนแห่งลุ่มน้ำแอมะซอนของเปรู มีการถ่ายทอดเป็นภาษาแม่อย่างเข้มแข็ง (มากกว่าร้อยละ 90 ในหลายชุมชน) และมีการผลิตงานวรรณกรรมอย่างต่อเนื่อง โดดเด่นทางภาษาศาสตร์ด้วยระบบการบ่งชี้แหล่งที่มาของความรู้ (evidentiality) ที่ซับซ้อน และประเพณีลวดลายเรขาคณิต kené ซึ่งถูกเข้ารหัสทั้งทางการมองเห็น (ในผ้าทอ) และทางการได้ยิน (ในบทเพลง) ผู้พูดยังเรียกตนเองว่า Jonibo ("ผู้คน") อีกด้วย
พื้นที่ที่ใช้
31 คำหลักใน ภาษาชิปีโบ-โคนีโบ
น้ำ
jene
/hene/
ไฟ
chii
/tʃiː/
ดวงอาทิตย์
bari
/bari/
ดวงจันทร์
oxe
/oʃe/
ดาว
wishati
/wiʃati/
แม่
tita
/tita/
พ่อ
papa
/papa/
ฉัน
ea
/ea/
คุณ
mia
/mia/
ชื่อ
jane
/ˈhane/
ตา
bero
/bero/
มือ
mëken
/mɯken/
ใจ
joínti
/hoˈinti/
รัก
noi
/noi/
ต้นไม้
jiwi
/xiwi/
บ้าน
xobo
/ʃobo/
หมา
ochiti
/otʃiti/
แมว
mishi
/miʃi/
กิน
piti
/piti/
ดื่ม
xeati
/ʃeati/
หนึ่ง
westíora
/westioɾa/
สอง
rabé
/ɾaˈbe/
สวัสดี
jakon raoma
/xakon raoma/
ขอบคุณ
irake
/iɾake/
ดี
jakon
/xakon/
แหล่งข้อมูล
เปรียบเทียบคำศัพท์
เปรียบเทียบกับภาษาตระกูล Pano ที่เกี่ยวข้อง
| ความหมาย | ภาษาชิปีโบ-โคนีโบ | ภาษาอาชานินกา | ภาษาตังคุลนากา | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกาตะวันออก | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกากลาง | ภาษานาวาตล์ฮัวสเตกาตะวันตก | ภาษามลายูอัมบน |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| น้ำ | jene /hene/ | nija /nidʒa/ | ze /ze/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | atl /atɬ/ | aer /aer/ |
| ไฟ | chii /tʃiː/ | paamari /paːmaɾi/ | mei /mei/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | tlitl /tɬitɬ/ | api /api/ |
| ดวงอาทิตย์ | bari /bari/ | oorya /oːɾja/ | nyithui /ɲitʰui/ | tonatih /tonatih/ | tonati /tonati/ | tonati /tonati/ | mata hari /mata hari/ |
| ดวงจันทร์ | oxe /oʃe/ | kashiri /kaʃiɾi/ | lai /lai/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | metztli /metstɬi/ | bulan /bulan/ |
| ดาว | wishati /wiʃati/ | impoquiro /impokiɾo/ | sira /siraː/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | sitlalij /siˈtlalih/ | bintang /bintaŋ/ |
| แม่ | tita /tita/ | ina /ina/ | ina /ina/ | mama /mama/ | nana /nana/ | nana /nana/ | mama /mama/ |
| พ่อ | papa /papa/ | apa /apa/ | apa /apa/ | tata /tata/ | tata /tata/ | tata /tata/ | papa /papa/ |
| ฉัน | ea /ea/ | naaka /naːka/ | i /i/ | na /na/ | na /na/ | na /na/ | beta /beta/ |
| คุณ | mia /mia/ | aviro /aβiɾo/ | na /na/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ta /ta/ | ose /ose/ |
| ชื่อ | jane /ˈhane/ | ivairo /iβaiɾo/ | amin /amin/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | tocaxtli /toˈkaʃtli/ | nama /nama/ |
| ตา | bero /bero/ | noki /noki/ | mi /mi/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | ixtli /iʃtli/ | mata /mata/ |
| มือ | mëken /mɯken/ | nako /nako/ | phei /pʰei/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | maitl /maitl/ | tangang /taŋaŋ/ |
| ใจ | joínti /hoˈinti/ | nosanto /nosanto/ | mokyaba /mokjaba/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | yollotl /jolːotɬ/ | hati /hati/ |
| รัก | noi /noi/ | nonintsi /nonintsi/ | cha /tʃa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | tlazohtla /tɬasoʔtɬa/ | sayang /sajaŋ/ |
| ต้นไม้ | jiwi /xiwi/ | inchato /intʃato/ | leiyik /leijik/ | cuahuitl /kʷawitɬ/ | cuahuitl /kʷawitl/ | cuahuitl /kʷawitl/ | pohon /pohon/ |
| บ้าน | xobo /ʃobo/ | pankotsi /paŋkotsi/ | shim /ʃim/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | calli /kalːi/ | ruma /ruma/ |
| หมา | ochiti /otʃiti/ | otsiti /otsiti/ | ui /ui/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | itzcuintli /itskʷintli/ | anjing /andʒiŋ/ |
| แมว | mishi /miʃi/ | mishito /miʃito/ | mibu /mibu/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | mizton /miston/ | kucing /kutʃiŋ/ |
| กิน | piti /piti/ | noyaki /nojaki/ | ngui /ŋui/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | tlacua /tɬakʷa/ | makang /makaŋ/ |
| ดื่ม | xeati /ʃeati/ | noiri /noiɾi/ | rai /rai/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | atli /atɬi/ | minong /minoŋ/ |
| หนึ่ง | westíora /westioɾa/ | aparoni /apaɾoni/ | kha /kʰa/ | ce /se/ | ce /se/ | ce /se/ | satu /satu/ |
| สอง | rabé /ɾaˈbe/ | apite /apite/ | khani /kʰani/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | ome /ˈome/ | dua /dua/ |
| สวัสดี | jakon raoma /xakon raoma/ | aviro /aβiɾo/ | hayau /hajau/ | nimitzpaca /nimitspaka/ | niltze /niltse/ | niltze /niltse/ | hela /hela/ |
| ขอบคุณ | irake /iɾake/ | naranki /naɾaŋki/ | ase /ase/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tlazohcamati /tɬasoʔkamati/ | tarima kase /tarima kase/ |
| ดี | jakon /xakon/ | kameetsa /kameːtsa/ | kahei /kahei/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | cualli /kʷalːi/ | bagus /baɡus/ |
ส่วนหนึ่งของ LangMap — โครงการแสดงภาพทางภาษาศาสตร์ นี่คือสรุปแบบสถิตที่ค้นเก็บได้ แผนที่แบบโต้ตอบมีเสียงการออกเสียง ตัวกรอง และมุมมองลูกโลก