ภาษาคูนาซานบลาส

ภาษากูนาซานบลัส (เรียกตนเองว่า Tule หรือเขียนเป็น Kuna หรือ Guna) เป็นภาษาของชาวกูนาแห่งชายฝั่งทะเลแคริบเบียนของปานามาและบริเวณชายแดนของโคลอมเบีย ชาวกูนาอาศัยอยู่เป็นหลักในเขตปกครองกูนายาลา (ซานบลัส) ซึ่งเป็นดินแดนพื้นเมืองปกครองตนเองที่ก่อตั้งขึ้นในปี 1953 หลังการปฏิวัติตูเลในปี 1925 ที่ทำให้ชาวกูนาได้สิทธิปกครองตนเอง ในเชิงภาษาศาสตร์ กูนาเป็นภาษาตระกูลชิบชา แม้ตำแหน่งของมันภายในตระกูลชิบชาจะยังเป็นที่ถกเถียง — มันแสดงความแตกต่างอย่างมากจากภาษาตระกูลชิบชาอื่น ๆ และอาจเป็นสาขาที่แยกออกมาตั้งแต่ช่วงต้นของแผนภูมิวงศ์ตระกูล ชาวกูนามีชื่อเสียงไปทั่วโลกจากสิ่งประดิษฐ์ทางวัฒนธรรมอันโดดเด่น ได้แก่ โมลา (mola แผ่นผ้าปะติดกลับด้านอันวิจิตรที่สตรีชาวกูนาสร้างขึ้น) ซึ่งปัจจุบันถูกสะสมในฐานะศิลปะพื้นบ้านทั่วโลก และการจัดระเบียบทางวัฒนธรรมแบบสืบทางมารดาที่มอบอำนาจทางเศรษฐกิจและการเมืองอย่างมีนัยสำคัญแก่สตรีชาวกูนา ชาวกูนามีองค์กรการเมืองพื้นเมืองที่เข้มแข็งที่สุดแห่งหนึ่งในทวีปอเมริกา โดยมีสภาวัฒนธรรมที่ดำเนินการอย่างแข็งขันซึ่งจัดพิมพ์หนังสือภาษากูนาและปกป้องทรัพย์สินทางปัญญาเหนือลวดลายทางวัฒนธรรมของชาวกูนา