Chiyao

Kiyao

Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde)

FamiliaAtlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) Wasemaji~3M HatiLatin (multiple competing orthographies; SIL standard since 1990s) NchiMozambique (Niassa, Cabo Delgado), Malawi (south), Tanzania (Ruvuma) Lugha rasmiNo (Portuguese in Mozambique, English/Chichewa in Malawi Uhai wa lughasafe ISO 639-3yao

Yao (Chiyao, also spelled Ciyawo) is a Bantu P21 language straddling the Mozambique-Malawi-Tanzania tri-border at the southern end of Lake Malawi. The Yao were major caravan-trade leaders in the 19th century, controlling the route from the Zanzibar coast to Lake Malawi — one reason Yao spread as a regional lingua franca. They are predominantly Muslim (a notable exception in the largely Christian or animist surrounding Bantu populations). The unyago female initiation rite is a defining cultural institution. Tonal with five contrastive heights.

Inakozungumzwa

Maneno 20 ya msingi katika Kiyao

Maji

mesi

/mesi/

Moto

moto

/moto/

Jua

lyuwa

/ʎuwa/

Mwezi

mwesi

/mwesi/

Mama

amao

/amaː/

Baba

atati

/atati/

Kula

kulya

/kuʎa/

Kunywa

kumwa

/kumwa/

Upendo

chikondi

/tʃikondi/

Moyo

mtima

/mtima/

Mti

mtela

/mtela/

Nyumba

nyumba

/ɲumba/

Mbwa

mbwa

/mbwa/

Paka

paka

/paka/

Mkono

ngaila

/ŋɡaila/

Jicho

liso

/liso/

Habari

salama

/salama/

Asante

nakwete

/nakwete/

Moja

mo

/mo/

Nzuri

chechete

/tʃetʃete/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Yao-Makonde) zinazohusiana

Maana KiyaoKimakondeKichewaKisenaKishambaaKisanguKilomwe
Maji mesi /mesi/ mashi /maʃi/ madzi /madzi/ madzi /madzi/ mazi /mazi/ ameenzi /ameːnzi/ mahi /mahi/
Moto moto /moto/ moto /moto/ moto /moto/ moto /moto/ moto /moto/ umoto /umoto/ moro /moɾo/
Jua lyuwa /ʎuwa/ lyuva /ʎuβa/ dzuwa /dzuwa/ dzuwa /dzuwa/ zuwa /zuwa/ liluga /liluɡa/ nsuwa /nsuwa/
Mwezi mwesi /mwesi/ mwedi /mwedi/ mwezi /mwezi/ mwedzi /mwedzi/ mwezi /mwezi/ umwesi /umwesi/ mweri /mweɾi/
Mama amao /amaː/ mama /mama/ amayi /amaji/ mai /mai/ mama /mama/ mama /mama/ ammai /amːai/
Baba atati /atati/ baba /baba/ abambo /abambo/ baba /baba/ baba /baba/ baba /baba/ atati /atati/
Kula kulya /kuʎa/ kulya /kuʎa/ kudya /kudja/ kudya /kudja/ kuya /kuja/ kulya /kuʎa/ olya /oʎa/
Kunywa kumwa /kumwa/ kunwa /kunwa/ kumwa /kumwa/ kumwa /kumwa/ kunywa /kuɲwa/ kunwa /kunwa/ omwa /omwa/
Ukurasa 1/3

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.