Sm'algyax

Kitsimshian cha pwani

Tsimshia (Maritime)

FamiliaTsimshia (Maritime) Wasemaji~200 HatiKilatini (yenye alama za apostrofi kwa milio, ḵ kwa / q) NchiKanada (pwani ya kaskazini ya British Columbia), Marekani (Alaska) Lugha rasmiHapana (inayotambuliwa asilia) Uhai wa lughahatari sana ISO 639-3tsi

Kitsimshian cha Pwani (Sm’algyax; ISO 639-3: tsi) ni lugha ya familia ya Tsimshianic, iliyozungumzwa kijadi kando ya pwani ya kaskazini ya British Columbia na Metlakatla kusini mashariki mwa Alaska. Inahusiana na Nisga’a, Gitxsan na Kitsimshian cha Kusini, lakini ni lugha tofauti yenye lahaja kadhaa za kijamii. Mfumo wake wa sauti una konsonanti za msukumo na za kidakatonge, na sarufi hutumia sana viambishi, klitiki na vipengele vya kuunganisha ili kuonyesha washiriki na muundo wa kishazi. Sm’algyax huandikwa kwa othografia ya jamii inayotegemea Kilatini iliyotengenezwa kupitia kazi ya lugha pamoja na wazungumzaji. Lugha iko hatarini sana, lakini jamii za Ts’msyen na Mamlaka ya Lugha ya Sm’algyax huunga mkono uhuishaji kupitia masomo ya shule, elimu ya watu wazima, uhifadhi wa nyaraka, kamusi, rekodi na rasilimali za kidijitali kama tovuti na programu ya FirstVoices zinazosimamiwa na jamii.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kitsimshian cha pwani

Maji

ax̱s

/aχs/

Moto

laḵw

/laqʷ/

Jua

gyemk

/ɡʲemk/

Mwezi

gyemgm aatk

/ɡʲɛmɡm aːtk/

Nyota

hloʼoxs

/ɬoʔoxs/

Mama

naa

/naː/

Baba

baba

/baba/

Mimi

nüüyu

/nuːju/

Wewe

nüün

/nuːn/

Jina

waa

/waː/

Jicho

mooḵs

/muːqs/

Mkono

an'oon

/anʔoːn/

Moyo

g̱oot

/ɢoːt/

Upendo

ksu'hahkw

/ksuʔhahkʷ/

Mti

gan

/ɡan/

Nyumba

walp

/walp/

Mbwa

hashasaa

/haʃasaː/

Paka

doosgi

/duːsɡi/

Kula

lalji

/laldʒi/

Kunywa

hoos

/huːs/

Moja

ḵoo'iyaa

/qoːʔijaː/

Mbili

tʼepxaat

/tʼəpxaːt/

Habari

ndii ne

/ndiː ne/

Asante

t'oyaxsut nüsm

/tʼojaχsut nysm/

Nzuri

am'

/amʔ/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Tsimshianic (Maritime) zinazohusiana

Maana Kitsimshian cha pwaniKikurukhKiwolayttaKiirulaKibrahuiKizarmaKiairishi cha kati
Maji ax̱s /aχs/ अम्म /amm/ haatta /haːtːa/ nīr /niːɾ/ دیر /diːɾ/ hari /hari/ usce /uske/
Moto laḵw /laqʷ/ चिच /tʃitʃ/ tama /tama/ /tiː/ کاہا /kaha/ danji /dandʒi/ tene /tene/
Jua gyemk /ɡʲemk/ बेरी /beɾiː/ awa /awa/ čūriyen /tʃuːɾijen/ دے /deː/ wayna /wajna/ grían /ɡrian/
Mwezi gyemgm aatk /ɡʲɛmɡm aːtk/ चांदो /tʃaːndoː/ aginaa /aɡinaː/ niLā /niɭaː/ ماہ /mah/ handu /handu/ ésca /eːska/
Nyota hloʼoxs /ɬoʔoxs/ बिनको /binkoː/ xoolinttee /tʼoːlintːeː/ naTčattiram /naʈtʃatːiɾam/ استار /isˈtaːr/ handariya /handaːɾija/ rétla /ˈreːtla/
Mama naa /naː/ अयो /ajoː/ aaya /aːja/ ammā /amːaː/ لمّا /lumːaː/ ñaa /ɲaː/ máthair /maːθirʲ/
Baba baba /baba/ बाबा /baːbaː/ aawa /aːwa/ ayyā /ajːaː/ باوا /baːwaː/ baba /baba/ athair /aθirʲ/
Mimi nüüyu /nuːju/ एन /eːn/ taani /taːni/ nānu /naːnu/ ای /iː/ ay /aj/ /mʲeː/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.