Sm'algyax
Kitsimshian cha pwani
Tsimshianic (Maritime)
Kitsimshian cha pwani (Sm'algyax) ni cha familia ya Kitsimshian katika pwani ya kaskazini ya British Columbia na kusini-mashariki mwa Alaska. Kina mfumo wa fonolojia tajiri unaojumuisha konsonanti za ejektivu (k', t', p'), za kile cha juu na za kifunga kwa koromeo zenye sifa za pwani ya kaskazini-magharibi. Jumuiya ya Lax Kw'alaams inahuisha lugha kupitia elimu ya imersheni.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitsimshian cha pwani
Maji
ax̱s
/aχs/
Moto
laḵw
/laqʷ/
Jua
gyemk
/ɡʲemk/
Mwezi
gemk
/ɡemk/
Mama
naa
/naː/
Baba
baba
/baba/
Kula
lalji
/laldʒi/
Kunywa
hoos
/huːs/
Upendo
ksu'hahkw
/ksuʔhahkʷ/
Moyo
ootnasx̱
/oːtnasχ/
Mti
gan
/ɡan/
Nyumba
walp
/walp/
Mbwa
hashasaa
/haʃasaː/
Paka
doosgi
/duːsɡi/
Mkono
an'oon
/anʔoːn/
Jicho
mooḵs
/muːqs/
Habari
ndii ne
/ndiː ne/
Asante
t'oyaxsut nüsm
/tʼojaχsut nysm/
Moja
ḵoo'iyaa
/qoːʔijaː/
Nzuri
am'
/amʔ/
Vyanzo
- Boas (1911) — Tsimshian
- Ethnologue: tsi
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Tsimshianic (Maritime) zinazohusiana
| Maana | Kitsimshian cha pwani | Kimam | Kimam cha Kati | Ixil | Kibishnupriya cha Manipuri | Kiwolof | Kitonga |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ax̱s /aχs/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | aʼ /aʔ/ | পানি /paːni/ | ndox /ndɔx/ | vai /vai/ |
| Moto | laḵw /laqʷ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | qʼaqʼ /qʼaqʼ/ | tzaʼ /tsaʔ/ | আগুন /aːɡun/ | safara /safaɾa/ | afi /afi/ |
| Jua | gyemk /ɡʲemk/ | qʼij /qʼih/ | qʼiij /qʼiːh/ | qʼii /qʼiː/ | বিল /bil/ | jant /dʒant/ | laʻā /laʔaː/ |
| Mwezi | gemk /ɡemk/ | xjaw /ʃaw/ | xjaaw /ʃhaːw/ | ich /itʃ/ | জুনাক /dʒunak/ | weer /wɛːɾ/ | māhina /maːhina/ |
| Mama | naa /naː/ | nan /nan/ | nan /nan/ | naʼ /naʔ/ | মা /maː/ | yaay /jaːj/ | faʻē /faʔeː/ |
| Baba | baba /baba/ | mam /mam/ | mam /mam/ | baʼ /baʔ/ | বাবা /baːba/ | baay /baːj/ | tamai /tamai/ |
| Kula | lalji /laldʒi/ | waan /waːn/ | waaʼn /waːʔn/ | tzaʼbʼi /tsaʔɓi/ | খাব /kʰaːb/ | lekk /lɛkː/ | kai /kai/ |
| Kunywa | hoos /huːs/ | kʼaan /kʼaːn/ | kʼaaʼn /kʼaːʔn/ | ucha /utʃa/ | পান কর /paːn kaɾ/ | naan /naːn/ | inu /inu/ |
| Upendo | ksu'hahkw /ksuʔhahkʷ/ | oqxan /oqʃan/ | oqʼxen /oqʼʃen/ | kuxhewchʼa /kuʃewtʃʼa/ | মায়া /maja/ | mbëggeel /mbəɡːɛːl/ | ʻofa /ʔofa/ |
| Moyo | ootnasx̱ /oːtnasχ/ | anma /anma/ | anmiʼn /anmiʔn/ | vatzʼ /vatsʼ/ | মন /mon/ | xol /xɔl/ | loto /loto/ |
| Mti | gan /ɡan/ | tzeʼ /tseʔ/ | tzeʼ /tseʔ/ | tze /tse/ | গাছ /ɡaːtʃʰ/ | garab /ɡaɾab/ | ʻakau /ʔakau/ |
| Nyumba | walp /walp/ | jaa /haː/ | jaaʼ /haːʔ/ | kabʼal /kaɓal/ | ঘর /ɡʱaɾ/ | kër /kəɾ/ | fale /fale/ |
| Mbwa | hashasaa /haʃasaː/ | txʼyan /tʃʼjan/ | txʼyaan /tʃʼjaːn/ | txʼiʼ /tʃʼiʔ/ | কুট্টা /kuʈːaː/ | xaj /xaj/ | kulī /kuliː/ |
| Paka | doosgi /duːsɡi/ | wiix /wiːʃ/ | wiix /wiːʃ/ | mees /meːs/ | বিল্লি /bilːi/ | muus /muːs/ | pusi /pusi/ |
| Mkono | an'oon /anʔoːn/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼobʼ /qʼoɓ/ | qʼabʼ /qʼaɓ/ | হাত /haːt/ | loxo /lɔxɔ/ | nima /nima/ |
| Jicho | mooḵs /muːqs/ | witz /wits/ | witz /wits/ | vusal /vusal/ | চোখ /tʃokʰ/ | bët /bət/ | mata /mata/ |
| Habari | ndii ne /ndiː ne/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | chjonte tey /tʃhonte tej/ | nimaʼla kuxhewchʼa /nimaʔla kuʃewtʃʼa/ | নমস্কার /nomoskar/ | na nga def /na ŋɡa dɛf/ | mālō e lelei /maːloː e lelei/ |
| Asante | t'oyaxsut nüsm /tʼojaχsut nysm/ | chjonte /tʃhonte/ | chjonte /tʃhonte/ | tantixh /tantiʃ/ | ধইন্যবাদ /dʱoinjobaːd/ | jërëjëf /dʒəɾədʒəf/ | mālō /maːloː/ |
| Moja | ḵoo'iyaa /qoːʔijaː/ | jun /hun/ | juun /huːn/ | jun /hun/ | এক /ek/ | benn /bɛnː/ | taha /taha/ |
| Nzuri | am' /amʔ/ | banix /baniʃ/ | baʼnxh /baʔnʃ/ | utzʼ /utsʼ/ | ভালা /bʱaːlaː/ | baax /baːx/ | lelei /lelei/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.