कुड़ुख
Kikurukh
Kidravidi (kaskazini)
Kurukh (pia Oraon) ndiyo lugha kubwa zaidi ya Kidravidi cha Kaskazini na mojawapo ya lugha chache za Kidravidi zinazozungumzwa nje ya Kusini mwa India. Watu wa Oraon wanaozungumza Kurukh ni kundi la Adivasi (la kikabila) la mashariki-kati mwa India na eneo la Terai la Bangladesh-Nepal. Ni ya umuhimu wa kiisimu kama ushahidi kwamba Kidravidi kiliwahi kuenea zaidi kuelekea kaskazini — Kurukh na Brahui (nchini Pakistan) huhifadhi sifa kongwe za Kidravidi cha Kaskazini ambazo zimepotea katika lugha za kusini.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kikurukh
Maji
अम्म
/amm/
Moto
चिच
/tʃitʃ/
Jua
बेरी
/beɾiː/
Mwezi
चांदो
/tʃaːndoː/
Nyota
बिनको
/binkoː/
Mama
अयो
/ajoː/
Baba
बाबा
/baːbaː/
Mimi
एन
/eːn/
Wewe
नीन
/niːn/
Jina
नाम
/naːm/
Jicho
ख़न्न
/xanː/
Mkono
खेखा
/xekːʰaː/
Moyo
ठांगरा
/tʰaːŋɡɾaː/
Upendo
मरटी
/maɾʈiː/
Mti
मन्ना
/manːaː/
Nyumba
एरपा
/eɾpaː/
Mbwa
अल्ला
/alːaː/
Paka
बिल्ली
/bilːiː/
Kula
ओनना
/onːaː/
Kunywa
ओंकना
/oŋkːnaː/
Moja
ओंटा
/oːnʈaː/
Mbili
एण्ड
/eːɳɖ/
Habari
खद्दी
/kʰadːiː/
Asante
धोन्नोबाद
/dʱonːobaːd/
Nzuri
होय
/hoːj/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Dravidian (Northern) zinazohusiana
| Maana | Kikurukh | Kiharyanvi | Kimagahi | Kihindi | Kibrahui | Kiurdu | Kitharu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | अम्म /amm/ | पाणी /paːɳiː/ | पानी /paːni/ | पानी /paːniː/ | دیر /diːɾ/ | پانی /paːniː/ | पानी /paːniː/ |
| Moto | चिच /tʃitʃ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | आग /aːɡ/ | کاہا /kaha/ | آگ /aːɡ/ | आग /aːɡ/ |
| Jua | बेरी /beɾiː/ | सूरज /suːɾədʒ/ | सूरज /suːraj/ | सूरज /suːɾədʒ/ | دے /deː/ | سورج /suːɾədʒ/ | सूरज /suːrədʒ/ |
| Mwezi | चांदो /tʃaːndoː/ | चांद /tʃãːd/ | चान /tʃaːn/ | चाँद /tʃãːd/ | ماہ /mah/ | چاند /tʃãːd/ | चांद /tʃãːd/ |
| Nyota | बिनको /binkoː/ | तारा /taːɾaː/ | तारा /taːraː/ | तारा /taːɾaː/ | استار /isˈtaːr/ | ستارہ /sɪt̪aːɾaː/ | तारा /taːraː/ |
| Mama | अयो /ajoː/ | माई /maːiː/ | माय /maːj/ | माँ /mãː/ | لمّا /lumːaː/ | ماں /mãː/ | माई /maːiː/ |
| Baba | बाबा /baːbaː/ | बापू /baːpuː/ | बाबू /baːbuː/ | पिता /pitaː/ | باوا /baːwaː/ | والد /vaːlid/ | बबा /bəbaː/ |
| Mimi | एन /eːn/ | मैं /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ | मैं /mɛ̃ː/ | ای /iː/ | میں /mɛ̃ː/ | हम /ɦəm/ |
| Wewe | नीन /niːn/ | तू /tuː/ | तूँ /tũː/ | तुम /tʊm/ | نی /niː/ | تم /t̪ʊm/ | तैं /tɛ̃ː/ |
| Jina | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | नाम /naːm/ | نام /naːm/ | نام /naːm/ | नाम /naːm/ |
| Jicho | ख़न्न /xanː/ | आख /aːkʰ/ | आँख /aːŋkʰ/ | आँख /ãːkʰ/ | خن /xan/ | آنکھ /ãːkʰ/ | आंख /ãːkʰ/ |
| Mkono | खेखा /xekːʰaː/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ | دو /doː/ | ہاتھ /haːtʰ/ | हाथ /haːtʰ/ |
| Moyo | ठांगरा /tʰaːŋɡɾaː/ | दिल /dɪl/ | मन /mən/ | दिल /dil/ | دل /dil/ | دل /dil/ | मन /man/ |
| Upendo | मरटी /maɾʈiː/ | मोहब्बत /mohabːət/ | प्रेम /preːm/ | प्यार /pjaːɾ/ | عشق /eʃq/ | محبت /mʊhəbːət/ | माया /maːjaː/ |
| Mti | मन्ना /manːaː/ | पेड़ /peːɽ/ | गाछ /ɡaːtʃʰ/ | पेड़ /peːɽ/ | پنتل /pantal/ | درخت /daɾaxt/ | पेड़ /peːɽ/ |
| Nyumba | एरपा /eɾpaː/ | घर /ɡʱəɾ/ | घर /ɡʱər/ | घर /ɡʱəɾ/ | اولا /ulaː/ | گھر /ɡʱaɾ/ | घर /ɡʱəɾ/ |
| Mbwa | अल्ला /alːaː/ | कुत्ता /kutːaː/ | कूकूर /kuːkuːr/ | कुत्ता /kutːaː/ | کچک /kutʃik/ | کتا /kutːaː/ | कुकुर /kukur/ |
| Paka | बिल्ली /bilːiː/ | बिल्ली /bɪlːiː/ | बिलाई /bilaːi/ | बिल्ली /bilːiː/ | پسی /pisi/ | بلی /bilːiː/ | बिलार /bilaːɾ/ |
| Kula | ओनना /onːaː/ | खाणा /kʰaːɳaː/ | खैना /kʰaiːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ | کنّا /kunːa/ | کھانا /kʰaːnaː/ | खाना /kʰaːnaː/ |
| Kunywa | ओंकना /oŋkːnaː/ | पीणा /piːɳaː/ | पीना /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ | پنّنگ /pinːinɡ/ | پینا /piːnaː/ | पीना /piːnaː/ |
| Moja | ओंटा /oːnʈaː/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | एक /eːk/ | اسٹ /asiʈ/ | ایک /eːk/ | एक /eːk/ |
| Mbili | एण्ड /eːɳɖ/ | दो /do/ | दू /duː/ | दो /d̪oː/ | ایراٹ /iˈraːʈ/ | دو /d̪oː/ | दुइ /dui/ |
| Habari | खद्दी /kʰadːiː/ | राम राम /ɾaːm ɾaːm/ | परणाम /prəɳaːm/ | नमस्ते /namasteː/ | سلام /sælaːm/ | السلام علیکم /əsːalaːm əlaɪkʊm/ | राम राम /raːm raːm/ |
| Asante | धोन्नोबाद /dʱonːobaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ | धन्यवाद /dʱanjaʋaːd/ | شکریہ /ʃukɾijaː/ | شکریہ /ʃukrijaː/ | धन्यवाद /dʱənjəbaːd/ |
| Nzuri | होय /hoːj/ | चोखा /tʃoːkʰaː/ | नीक /niːk/ | अच्छा /atʃːʰaː/ | کشی /kaʃi/ | اچھا /atʃːʰaː/ | नीक /niːk/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.