Gáedelg
Kiairishi cha kati
Familia ya Kihindi-Ulaya (tawi la Kikelti, Kikelti cha Visiwa, Kigoideli) · aina ya kihistoria / iliyofichwa
Kiairishi cha kati ni hatua kati ya Kiairishi cha kale na Kiairishi cha kisasa cha mapema (takriban 900–1200). Ni lugha ya tendi kuu za Ireland ya zama za kati: toleo lililobaki la "Táin Bó Cúailnge", "Kitabu cha Leinster" na "Kitabu cha rangi ya manjano-kahawia cha Lecan". Mfumo wa vitenzi umerahisishwa sana ukilinganisha na Kiairishi cha kale.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kiairishi cha kati
Maji
usce
/uske/
Moto
tene
/tene/
Jua
grían
/ɡrian/
Mwezi
ésca
/eːska/
Nyota
rétla
/ˈreːtla/
Mama
máthair
/maːθirʲ/
Baba
athair
/aθirʲ/
Mimi
mé
/mʲeː/
Wewe
tú
/tuː/
Jina
ainm
/anʲmʲ/
Jicho
súil
/suːlʲ/
Mkono
lám
/laːv/
Moyo
cride
/krʲiðʲe/
Upendo
serc
/serk/
Mti
crann
/kran/
Nyumba
tech
/tex/
Mbwa
madra
/madra/
Paka
cat
/kat/
Kula
ithid
/iθʲiðʲ/
Kunywa
ól
/oːl/
Moja
óen
/oin/
Mbili
dá
/daː/
Habari
fochen
/foxʲen/
Asante
atlochur
/atloxur/
Nzuri
maith
/maθʲ/
Kekeo
cúach
/ˈkuːax/
Vyanzo
- McCone (1997) The Early Irish Verb
- Stokes & Strachan (1901-03) Thesaurus Palaeohibernicus
- Glottolog: midd1357
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Indo-European (Celtic, Insular, Goidelic) zinazohusiana
| Maana | Kiairishi cha kati | Kiairishi cha kale | Kiayalandi | Kimanx | Kigaeli cha Skotlandi | Kijerumani cha Chini | Kiprussia cha Kale |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | usce /uske/ | uisce /ˈusʲkʲe/ | uisce /ɪʃcə/ | ushtey /ˈuʃtʲə/ | uisge /ɯʃkʲə/ | Water /vɑːtɐ/ | undan /undan/ |
| Moto | tene /tene/ | tene /tene/ | tine /tʲɪnʲə/ | aile /ailʲ/ | teine /ˈtʲɛnʲə/ | Füer /fyːɐ/ | panno /panːo/ |
| Jua | grían /ɡrian/ | grían /ɡrian/ | grian /ɡɾʲiən/ | grian /ɡriən/ | grian /kɾʲiən/ | Sünn /zʏn/ | saule /saule/ |
| Mwezi | ésca /eːska/ | éscae /eːskai/ | gealach /ɟalax/ | eayst /eːst/ | gealach /kʲaɫəx/ | Maan /maːn/ | menins /menins/ |
| Nyota | rétla /ˈreːtla/ | rétla /ˈreːdla/ | réalta /ˈɾˠeːl̪ˠt̪ˠə/ | rollage /ˈrolaːɡ/ | reul /rial/ | Steern /steːrn/ | lauxnos /ˈlauksnɔs/ |
| Mama | máthair /maːθirʲ/ | máthair /maːθirʲ/ | máthair /mɑːhəɾʲ/ | moir /mɔːɾ/ | màthair /maːhəɾʲ/ | Moder /moːdɐ/ | mūti /muːti/ |
| Baba | athair /aθirʲ/ | athair /aθirʲ/ | athair /ahəɾʲ/ | ayr /ɛːr/ | athair /ahəɾʲ/ | Vader /fɑːdɐ/ | tāws /taːws/ |
| Mimi | mé /mʲeː/ | mé /mʲeː/ | mé /mʲeː/ | mee /miː/ | mi /mi/ | ik /ɪk/ | as /as/ |
| Wewe | tú /tuː/ | tú /tuː/ | tú /t̪ˠuː/ | oo /uː/ | thu /u/ | du /duː/ | tū /tuː/ |
| Jina | ainm /anʲmʲ/ | ainm /anʲmʲ/ | ainm /anʲəmʲ/ | ennym /ˈɛnəm/ | ainm /ˈɛnɛm/ | Naam /naːm/ | emnes /ˈemnes/ |
| Jicho | súil /suːlʲ/ | súil /suːlʲ/ | súil /suːlʲ/ | sooill /suːlʲ/ | sùil /suːl/ | Oog /oːx/ | ackis /akis/ |
| Mkono | lám /laːv/ | lám /laːv/ | lámh /lɑːv/ | laue /lɛːu/ | làmh /ɫ̪aːv/ | Hand /hant/ | rancko /ranko/ |
| Moyo | cride /krʲiðʲe/ | cride /krʲiðʲe/ | croí /kɾiː/ | cree /kɾiː/ | cridhe /kɾʲiə/ | Hart /haɐt/ | sīran /siːran/ |
| Upendo | serc /serk/ | serc /serk/ | grá /ɡɾɑː/ | graih /ɡraːx/ | gaol /kɯːl/ | Leev /leːf/ | milīt /miliːt/ |
| Mti | crann /kran/ | crann /kran/ | crann /kɾɑːn/ | billey /ˈbilʲə/ | craobh /kɾɯːv/ | Boom /boːm/ | garrin /ˈɡarin/ |
| Nyumba | tech /tex/ | tech /tex/ | teach /tʲax/ | thie /tai/ | taigh /tʰɤj/ | Huus /huːs/ | butt /butː/ |
| Mbwa | madra /madra/ | cú /kuː/ | madra /mɑdɾə/ | moddey /ˈmɔðə/ | cù /kuː/ | Hund /hʊnt/ | sūns /suːns/ |
| Paka | cat /kat/ | cat /kat/ | cat /kɑt/ | kayt /kat/ | cat /kʰat/ | Katt /kat/ | katto /katːo/ |
| Kula | ithid /iθʲiðʲ/ | ithid /iθʲiðʲ/ | ith /ɪ/ | gee /ɡʲiː/ | ith /i/ | eten /eːtn̩/ | īst /iːst/ |
| Kunywa | ól /oːl/ | ibid /iβʲiðʲ/ | ól /oːl/ | iu /juː/ | òl /ɔːl/ | drinken /drɪŋkn̩/ | poūton /poʊton/ |
| Moja | óen /oin/ | oín /oːin/ | aon /eːn/ | nane /næn/ | aon /ɯːn/ | een /eːn/ | ains /ains/ |
| Mbili | dá /daː/ | dá /daː/ | dó /d̪ˠoː/ | jees /dʒiːs/ | dà /taː/ | twee /tveː/ | dwai /dwai/ |
| Habari | fochen /foxʲen/ | fochen /foxʲen/ | dia duit /dʲiə dɪtʲ/ | moghrey mie /ˈmɔɣrə maɪ/ | halò /haloː/ | Moin /mɔɪn/ | kaīls /kaiːls/ |
| Asante | atlochur /atloxur/ | atlochur /atloxur/ | go raibh maith agat /ɡɔ ɾɛv mah aɡət/ | gura mie ayd /ˈɡura miː eːd/ | tapadh leat /tʰapə lʲɛt/ | Dankschöön /daŋkʃøːn/ | dīnkun /diːnkun/ |
| Nzuri | maith /maθʲ/ | maith /maθʲ/ | maith /mah/ | mie /maɪ/ | math /ma/ | good /ɡoːt/ | labs /labs/ |
| Kekeo | cúach /ˈkuːax/ | — | cuach /kuəx/ | cooag /ˈkuːaɡ/ | cuthag /ˈkʰuhak/ | Kukuk /ˈkuːkuk/ | geguse /ɡɛˈɡuːzɛ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.