Zarmaciine

Kizarma

Songhai (kusini)

FamiliaSonghai (kusini) Wasemaji~3M HatiKilatini NchiNiger (kusini-magharibi), Mali, Burkina Faso, Nigeria Lugha rasmiNijeri (lugha ya kitaifa) Uhai wa lughasalama ISO 639-3dje

Kizarma (zarmaciine) ndiyo lahaja kubwa zaidi ya Kisonghai kwa idadi ya wasemaji, asili yake ni bonde la Mto Niger karibu na Niamey. Ni mojawapo ya lugha za kitaifa za Niger, ambako ni lugha ya kwanza (L1) ya watu wa Zarma-Songhai. Kisonghai kimetengwa kinasaba ndani ya Afrika (wakati mwingine huainishwa kama cha Nilo-Sahara, wakati mwingine huchukuliwa kama familia inayojitegemea); Kizarma hutofautiana na Kisonghai cha Mashariki (Koyraboro Senni, ses) hasa katika fonolojia na msamiati.

Inakozungumzwa

Maneno 31 ya msingi katika Kizarma

Maji

hari

/hari/

Moto

danji

/dandʒi/

Jua

wayna

/wajna/

Mwezi

handu

/handu/

Nyota

handariya

/handaːɾija/

Mama

ñaa

/ɲaː/

Baba

baba

/baba/

Mimi

ay

/aj/

Wewe

ni

/ni/

Jina

maa

/maː/

Jicho

mo

/mo/

Mkono

kambe

/kambe/

Moyo

bina

/bina/

Upendo

baa

/baː/

Mti

tuuri

/tuːri/

Nyumba

fu

/fu/

Mbwa

hansi

/hansi/

Paka

muusu

/muːsu/

Kula

ŋwa

/ŋwa/

Kunywa

hañu

/haɲu/

Moja

affo

/afːo/

Mbili

ihinka

/ihiŋka/

Habari

fofo

/fofo/

Asante

fofo

/fofo/

Nzuri

boori

/boːri/

Vyanzo

Ulinganishaji wa maneno

Imelinganishwa na lugha za Songhai (Southern) zinazohusiana

Maana KizarmaKikoyraboro SenniKikoyra ChiiniKiaariKibishnupriya cha ManipuriKihiri MotuKimotu
Maji hari /hari/ hari /hari/ hari /hari/ waki /waki/ পানি /paːni/ ranu /ɾanu/ ranu /ɾanu/
Moto danji /dandʒi/ nuune /nuːne/ nuune /nuːne/ mola /mola/ আগুন /aːɡun/ lahi /lahi/ lahi /lahi/
Jua wayna /wajna/ wayna /wajna/ wari /wari/ háy /haj/ বেল /bel/ dina /dina/ dina /dina/
Mwezi handu /handu/ handu /handu/ handu /handu/ arfi /arfi/ জুনাক /dʒunak/ hua /hua/ hua /hua/
Nyota handariya /handaːɾija/ handariya /handaːɾija/ handariya /handaːɾija/ manka /ˈmanka/ তারা /taɾa/ hisiu /hisiu/ hisiu /hisiu/
Mama ñaa /ɲaː/ nya /ɲa/ nya /ɲa/ inde /inde/ মা /maː/ sina /sina/ sinana /sinana/
Baba baba /baba/ baaba /baːba/ baaba /baːba/ baba /baba/ বাবা /baːba/ tama /tama/ tamana /tamana/
Mimi ay /aj/ ay /aj/ ay /aj/ ita /ʔiˈta/ মি /mi/ lau /lau/ lau /lau/
Ukurasa 1/4

Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.