Otetela
Kitetela
Atlantic-Congo (Bantu, Tetela)
Tetela (Otetela) is a Bantu C71 language of central Democratic Republic of the Congo, native to the Sankuru and Tshuapa river basins of Kasai-Oriental and adjoining provinces. Famously the mother tongue of Patrice Lumumba (1925-1961), the DRC's first prime minister and a founding figure of African independence movements. The Tetela people are agriculturalists known for the elaborate "kasala" oral panegyric tradition. Standard reference is Hagendorens' Otetela-French dictionary (1956). Tonal with three contrastive heights.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitetela
Maji
ashi
/aʃi/
Moto
lokombu
/lokombu/
Jua
ondelo
/ondelo/
Mwezi
ngondo
/ŋɡondo/
Mama
nyema
/ɲema/
Baba
shi
/ʃi/
Kula
kolya
/koʎa/
Kunywa
konwa
/konwa/
Upendo
langɔ
/laŋɡɔ/
Moyo
utema
/utema/
Mti
etamba
/etamba/
Nyumba
mbongo
/mboŋɡo/
Mbwa
mbwa
/mbwa/
Paka
paka
/paka/
Mkono
lonya
/loɲa/
Jicho
diso
/diso/
Habari
nyongo
/ɲoŋɡo/
Asante
toleko
/toleko/
Moja
ɔtɔi
/ɔtɔi/
Nzuri
lɔlɔ
/lɔlɔ/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Tetela) zinazohusiana
| Maana | Kitetela | Kinyamwezi | Kimongo | Kiyao | Kimakonde | Kisena | Kilingala |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ashi /aʃi/ | minzi /minzi/ | nzá /nzá/ | mesi /mesi/ | mashi /maʃi/ | madzi /madzi/ | máí /mai/ |
| Moto | lokombu /lokombu/ | moto /moto/ | mokɛ́ /mokɛ́/ | moto /moto/ | moto /moto/ | moto /moto/ | mɔ́tɔ /mɔtɔ/ |
| Jua | ondelo /ondelo/ | izuba /izuβa/ | lokɔlɔ /lokɔlɔ/ | lyuwa /ʎuwa/ | lyuva /ʎuβa/ | dzuwa /dzuwa/ | mói /moi/ |
| Mwezi | ngondo /ŋɡondo/ | ng'wezi /ŋweːzi/ | nzɔnzɔ /nzɔnzɔ/ | mwesi /mwesi/ | mwedi /mwedi/ | mwedzi /mwedzi/ | sánzá /sanza/ |
| Mama | nyema /ɲema/ | mayu /majʊ/ | nyangó /ɲaŋɡó/ | amao /amaː/ | mama /mama/ | mai /mai/ | mamá /mama/ |
| Baba | shi /ʃi/ | baba /baba/ | ise /ise/ | atati /atati/ | baba /baba/ | baba /baba/ | tatá /tata/ |
| Kula | kolya /koʎa/ | kulya /kuʎa/ | kolya /koʎa/ | kulya /kuʎa/ | kulya /kuʎa/ | kudya /kudja/ | kolía /kolia/ |
| Kunywa | konwa /konwa/ | kunywa /kuɲwa/ | kome'la /komela/ | kumwa /kumwa/ | kunwa /kunwa/ | kumwa /kumwa/ | komɛ́la /komɛla/ |
| Upendo | langɔ /laŋɡɔ/ | butogwa /butoɡwa/ | boláŋo /bolaŋo/ | chikondi /tʃikondi/ | kupenda /kupenda/ | kufuna /kufuna/ | bolíngo /boliŋɡo/ |
| Moyo | utema /utema/ | mtima /mtima/ | mongúma /moŋɡúma/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | mtima /mtima/ | motéma /motema/ |
| Mti | etamba /etamba/ | mti /mti/ | boléi /boléi/ | mtela /mtela/ | mti /mti/ | mtengo /mteŋɡo/ | nzété /nzete/ |
| Nyumba | mbongo /mboŋɡo/ | kaya /kaja/ | ndako /ndako/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | nyumba /ɲumba/ | ndáko /ndako/ |
| Mbwa | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | mbwa /mbwa/ | nshenye /nʃeɲe/ | mbwa /mbwa/ | mbwá /mbwa/ |
| Paka | paka /paka/ | paka /paka/ | nyaú /ɲaú/ | paka /paka/ | paka /paka/ | paka /paka/ | nyáu /ɲau/ |
| Mkono | lonya /loɲa/ | ikobo /ikoβo/ | lokáko /lokáko/ | ngaila /ŋɡaila/ | nkono /nkono/ | nkono /nkono/ | lobɔ́kɔ /lobɔkɔ/ |
| Jicho | diso /diso/ | liso /liso/ | liso /liso/ | liso /liso/ | liso /liso/ | diso /diso/ | líso /liso/ |
| Habari | nyongo /ɲoŋɡo/ | mwadita /mwadita/ | losáko /losáko/ | salama /salama/ | nakushukuru /nakuʃukuɾu/ | mwadzukabwanji /mwadzukabwandʒi/ | mbóte /mbote/ |
| Asante | toleko /toleko/ | twabakaba /twaβakaβa/ | olɛli /olɛli/ | nakwete /nakwete/ | nashukuru /naʃukuɾu/ | ndatenda /ndatenda/ | matɔ́ndɔ /matɔndɔ/ |
| Moja | ɔtɔi /ɔtɔi/ | imo /imo/ | etomelá /etomelá/ | mo /mo/ | nimo /nimo/ | posi /posi/ | mɔ̌kɔ́ /mɔkɔ/ |
| Nzuri | lɔlɔ /lɔlɔ/ | lihi /lihi/ | mpɔlɔ /mpɔlɔ/ | chechete /tʃetʃete/ | shibwana /ʃibwana/ | nadidi /nadidi/ | malámu /malamu/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.