Tiwi
Kitiwi
Iwaidjan or unclassified
Kitiwi ni lugha ya asili ya Waaboriginali wa Australia iliyopo kwa upekee, inayozungumzwa katika Visiwa vya Tiwi nje ya pwani ya Northern Territory. Kutokana na utata wa kisarufi na kujitenga kwake na lugha nyingine za Kiaustralia, uainishaji wake kamili bado haujabainishwa.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitiwi
Maji
kukuni
/kukuni/
Moto
yikwani
/jikwani/
Jua
pumarli
/pumaɭi/
Mwezi
japarra
/japaɾa/
Mama
ngiya
/ŋija/
Baba
rringani
/ɾiŋani/
Kula
ngarini
/ŋaɾini/
Kunywa
pirninkili
/piɾninkili/
Upendo
payinti
/pajinti/
Moyo
miringa
/miɾiŋa/
Mti
pirntali
/piɾntali/
Nyumba
pumpuni
/pumpuni/
Mbwa
marlapwawa
/maɭapʷawa/
Paka
pussycat
/pusikat/
Mkono
punga
/puŋa/
Jicho
pwoja
/pʷodʒa/
Habari
ngirramini
/ŋiɾamini/
Asante
wuta-wani
/wutawani/
Moja
kanyili
/kaɲili/
Nzuri
kwati
/kʷati/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Iwaidjan or unclassified zinazohusiana
| Maana | Kitiwi | Kipitjantjatjara | Kipintupi-Luritja | Kibanjar | Kiolkol | Kimussau-Emira | Kihiri Motu |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | kukuni /kukuni/ | kapi /kapi/ | kapi /kapi/ | banyu /baɲu/ | kupa /kupa/ | eai /eai/ | ranu /ɾanu/ |
| Moto | yikwani /jikwani/ | waru /waɻu/ | waru /waɻu/ | api /api/ | paral /paɻal/ | kapok /kapok/ | lahi /lahi/ |
| Jua | pumarli /pumaɭi/ | tjintu /cintu/ | tjintu /cintu/ | matahari /matahari/ | naŋkari /naŋkaɻi/ | ariu /aɾiu/ | dina /dina/ |
| Mwezi | japarra /japaɾa/ | pira /piɻa/ | pira /piɻa/ | bulan /bulan/ | kakal /kakal/ | malam /malam/ | hua /hua/ |
| Mama | ngiya /ŋija/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | ngunytju /ŋuɲcu/ | uma /uma/ | ngangi /ŋaŋi/ | nia /nia/ | sina /sina/ |
| Baba | rringani /ɾiŋani/ | mama /mama/ | mama /mama/ | abah /abah/ | kaba /kaba/ | tama /tama/ | tama /tama/ |
| Kula | ngarini /ŋaɾini/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | ngalkuni /ŋalkuni/ | makan /makan/ | ngarinya /ŋaɻiɲa/ | anu /anu/ | ania /ania/ |
| Kunywa | pirninkili /piɾninkili/ | tjikini /cikini/ | tjikini /cikini/ | nginum /ŋinum/ | kupa nyaa /kupa ɲaː/ | inum /inum/ | inua /inua/ |
| Upendo | payinti /pajinti/ | mukulya /mukuʎa/ | mukulya /mukuʎa/ | sayang /sajaŋ/ | kanyji /kaɲɟi/ | talimi /talimi/ | lalokau /lalokau/ |
| Moyo | miringa /miɾiŋa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | kurunpa /kuɻunpa/ | ati /ati/ | piku /piku/ | lalota /lalota/ | kudouna /kudouna/ |
| Mti | pirntali /piɾntali/ | punu /punu/ | punu /punu/ | batang /bataŋ/ | warray /waɾaj/ | rikei /ɾikei/ | au /au/ |
| Nyumba | pumpuni /pumpuni/ | ngura /ŋuɻa/ | ngura /ŋuɻa/ | rumah /rumah/ | mariŋ /maɻiŋ/ | ulemi /ulemi/ | ruma /ɾuma/ |
| Mbwa | marlapwawa /maɭapʷawa/ | papa /papa/ | papa /papa/ | anjing /andʒiŋ/ | kunpa /kunpa/ | kovur /kovuɾ/ | sisia /sisia/ |
| Paka | pussycat /pusikat/ | pusi /pusi/ | pusi /pusi/ | pusa /pusa/ | paka /paka/ | busi /busi/ | pusi /pusi/ |
| Mkono | punga /puŋa/ | mara /maɻa/ | mara /maɻa/ | tangan /taŋan/ | mara /maɻa/ | lima /lima/ | imana /imana/ |
| Jicho | pwoja /pʷodʒa/ | kuru /kuɻu/ | kuru /kuɻu/ | mata /mata/ | mil /mil/ | mata /mata/ | matana /matana/ |
| Habari | ngirramini /ŋiɾamini/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | salam /salam/ | palya /paʎa/ | emua /emua/ | namona /namona/ |
| Asante | wuta-wani /wutawani/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | tarima kasih /tarima kasih/ | marlu /maɻlu/ | poasi /poasi/ | tanikiu /tanikiu/ |
| Moja | kanyili /kaɲili/ | kutju /kucu/ | kutju /kucu/ | asa /asa/ | kuyu /kuju/ | esa /esa/ | ta /ta/ |
| Nzuri | kwati /kʷati/ | palya /paʎa/ | palya /paʎa/ | bagus /baɡus/ | palya /paʎa/ | rop /ɾop/ | namo /namo/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.