Sesotho
Kisotho cha Kusini
Atlantiki-Kongo (Kibantu, Sotho-Tswana)
Sesotho (Kisotho cha Kusini) ni lugha ya kitaifa ya Lesotho na mojawapo ya lugha rasmi za Afrika Kusini. Msamiati wake una sauti za kufyatua (clicks) zilizokopwa kutoka lugha za Khoisan jirani, na lina mfumo mgumu wa upatanishi wa madarasa ya nomino.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kisotho cha Kusini
Maji
metsi
/metsi/
Moto
mollo
/molːo/
Jua
letsatsi
/letsatsi/
Mwezi
khoeli
/kʰwɛːli/
Nyota
naledi
/naledi/
Mama
mmè
/mːɛ/
Baba
ntate
/ntate/
Mimi
nna
/nːa/
Wewe
wena
/wena/
Jina
lebitso
/lebitso/
Jicho
leihlo
/leiɬo/
Mkono
letsoho
/letsoho/
Moyo
pelo
/pelo/
Upendo
lerato
/leɾato/
Mti
sefate
/sefate/
Nyumba
ntlo
/ntɬo/
Mbwa
ntja
/ntʃa/
Paka
katse
/katse/
Kula
ho ja
/ho dʒa/
Kunywa
ho noa
/ho noa/
Moja
nngwe
/ŋːwe/
Mbili
pedi
/pedi/
Habari
dumela
/dumɛla/
Asante
kea leboha
/kea leboha/
Nzuri
monate
/monate/
Kekeo
ntetekeng
/ntɛtɛˈkɛŋ/
Kompyuta
khomputa
/kʰomputa/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Sotho-Tswana) zinazohusiana
| Maana | Kisotho cha Kusini | Kitswana | Kisotho cha Kaskazini | Kilozi | Kitsonga | Kimanyika | Kivenda |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | metsi /metsi/ | metsi /metsi/ | meetse /meːtse/ | mezi /mezi/ | mati /mati/ | mvura /mvuɾa/ | maḓi /maɖi/ |
| Moto | mollo /molːo/ | molelo /moleːlo/ | mollo /molːo/ | mulilo /mulilo/ | ndzilo /ndzilo/ | moto /moto/ | mulilo /mulilo/ |
| Jua | letsatsi /letsatsi/ | letsatsi /letsatsi/ | letšatši /letʃatʃi/ | lizazi /lizazi/ | dyambu /dʒambu/ | zuva /zuva/ | ḓuvha /ɖuvʱa/ |
| Mwezi | khoeli /kʰwɛːli/ | ngwedi /ŋwedi/ | ngwedi /ŋwedi/ | kweli /kweli/ | n'weti /ŋweti/ | mwedzi /mwedzi/ | ṅwedzi /ŋwedzi/ |
| Nyota | naledi /naledi/ | naledi /naledi/ | naledi /naledi/ | naleli /naleli/ | nyeleti /ɲeleti/ | nyeredzi /ɲeredzi/ | ṋaledzi /n̪aledzi/ |
| Mama | mmè /mːɛ/ | mmê /mːɛ/ | mma /mːa/ | ma /ma/ | manana /manana/ | amai /amai/ | mme /mːe/ |
| Baba | ntate /ntate/ | rrê /rːɛ/ | tate /tate/ | ndate /ndate/ | tatana /tatana/ | baba /baba/ | khotsi /kʰotsi/ |
| Mimi | nna /nːa/ | nna /nːa/ | nna /nna/ | na /na/ | mina /mina/ | ini /ini/ | nṋe /n̪ːe/ |
| Wewe | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ | wena /wena/ | iwe /iwe/ | iwe /iwe/ |
| Jina | lebitso /lebitso/ | leina /leina/ | leina /leina/ | libizo /libizo/ | vito /vito/ | zita /zita/ | dzina /dzina/ |
| Jicho | leihlo /leiɬo/ | leitlho /leitɬʰo/ | leihlo /leiɬo/ | liito /liːto/ | tihlo /tiɬo/ | ziso /ziso/ | iṱo /it̪o/ |
| Mkono | letsoho /letsoho/ | seatla /seatɬa/ | seatla /seatɬa/ | lizoho /lizoho/ | voko /voko/ | ruoko /ɾwoko/ | tshanḓa /tʃʰaɳɖa/ |
| Moyo | pelo /pelo/ | pelo /peːlo/ | pelo /pelo/ | pilu /pilu/ | mbilu /mbilu/ | mwoyo /mwojo/ | mbilu /mbilu/ |
| Upendo | lerato /leɾato/ | lerato /leɾato/ | lerato /leɾato/ | lilato /lilato/ | rirhandzu /riɾandzu/ | rudo /ɾudo/ | lufuno /lufuno/ |
| Mti | sefate /sefate/ | setlhare /setɬʰaɾe/ | sehlare /seɬare/ | kota /kota/ | nsinya /nsiɲa/ | muti /muti/ | muri /muɾi/ |
| Nyumba | ntlo /ntɬo/ | ntlo /ntɬo/ | ntlo /ntɬo/ | ndu /ndu/ | yindlu /jindɮu/ | mhatso /mhatso/ | nnḓu /nɖu/ |
| Mbwa | ntja /ntʃa/ | ntša /ntʃa/ | mpša /mpʃa/ | nja /ndʒa/ | mbyana /mbjana/ | mbwa /mbwa/ | mmbwa /mːbwa/ |
| Paka | katse /katse/ | katse /katse/ | katse /katse/ | kaze /kaze/ | mangoyi /maŋɡoji/ | katsi /katsi/ | katse /katse/ |
| Kula | ho ja /ho dʒa/ | ja /dʒa/ | go ja /ɡodʒa/ | kuca /kutsa/ | ku dya /ku dʒa/ | kudya /kudʒa/ | u ḽa /u ɭa/ |
| Kunywa | ho noa /ho noa/ | nwa /nwa/ | go nwa /ɡonwa/ | kunwa /kunwa/ | ku nwa /ku nwa/ | kumwa /kumwa/ | u ṅwa /u ŋwa/ |
| Moja | nngwe /ŋːwe/ | nngwe /ŋːwe/ | tee /teː/ | nyinwi /ɲiŋʷi/ | rin'we /riŋwe/ | rimwe /ɾimwe/ | nthihi /ntʰihi/ |
| Mbili | pedi /pedi/ | pedi /pedi/ | pedi /pedi/ | peli /peli/ | mbirhi /mbiri/ | piri /piri/ | mbili /mbili/ |
| Habari | dumela /dumɛla/ | dumela /dumeːla/ | dumela /dumɛla/ | eni sha /ɛni ʃa/ | avuxeni /avuʃeni/ | makadii /makadiː/ | ndaa /ndaː/ |
| Asante | kea leboha /kea leboha/ | ke a leboga /ke a leboɣa/ | ke a leboga /ke a leboɣa/ | nitumezi /nitumezi/ | inkomu /iŋkomu/ | mazviita /mazviita/ | ndo livhuwa /ndo livʱuwa/ |
| Nzuri | monate /monate/ | siame /siaːme/ | botse /botse/ | nde /nde/ | kahle /kaɬe/ | kunaka /kunaka/ | zwavhuḓi /zwavʱuɖi/ |
| Kekeo | ntetekeng /ntɛtɛˈkɛŋ/ | — | — | — | ngwafalantala /ŋʷafalanˈtala/ | — | — |
| Kompyuta | khomputa /kʰomputa/ | khomphuta /kʰompʰuta/ | khomphutha /kʰompʰutʰa/ | — | — | — | — |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.