siLozi
Kilozi
Atlantic-Congo (Bantu, Sotho-Tswana)
Kilozi (Silozi) huzungumzwa Zambia, lakini cha kuvutia ni kuwa kimeainishwa katika kundi la Sotho-Tswana (mbali na lugha nyingine za kundi hilo). Hii inaanzia karne ya 19 wakati Wakololo wa asili ya Sotho walipohamia kutoka kusini na kuilazimisha lugha yao kwenye ufalme wa Lozi.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kilozi
Maji
mezi
/mezi/
Moto
mulilo
/mulilo/
Jua
lizazi
/lizazi/
Mwezi
kweli
/kweli/
Mama
ma
/ma/
Baba
ndate
/ndate/
Kula
kuca
/kut͡sa/
Kunywa
kunwa
/kunwa/
Upendo
lilato
/lilato/
Moyo
pilu
/pilu/
Mti
kota
/kota/
Nyumba
ndu
/ndu/
Mbwa
nja
/ndʒa/
Paka
kaze
/kaze/
Mkono
lizoho
/lizoho/
Jicho
liito
/liːto/
Habari
eni sha
/ɛni ʃa/
Asante
nitumezi
/nitumezi/
Moja
nyinwi
/ɲiŋʷi/
Nzuri
nde
/nde/
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Atlantic-Congo (Bantu, Sotho-Tswana) zinazohusiana
| Maana | Kilozi | Kisotho cha Kusini | Kitonga (Zambia) | Kisotho cha Kaskazini | Kitsonga | Kiswati | Kirundi |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | mezi /mezi/ | metsi /metsi/ | meenda /meːnda/ | meetse /meːtse/ | mati /mati/ | emanti /emanti/ | amazi /amaːzi/ |
| Moto | mulilo /mulilo/ | mollo /molːo/ | mulilo /mulilo/ | mollo /molːo/ | ndzilo /ndzilo/ | umlilo /umlilo/ | umuriro /umuɾiɾo/ |
| Jua | lizazi /lizazi/ | letsatsi /letsatsi/ | zuba /zuba/ | letšatši /letʃatʃi/ | dyambu /dʒambu/ | lilanga /lilaŋɡa/ | izuba /izuba/ |
| Mwezi | kweli /kweli/ | khoeli /kʰwɛːli/ | mwezi /mwezi/ | ngwedi /ŋwedi/ | n'weti /ŋweti/ | inyanga /iɲaŋɡa/ | ukwezi /ukwezi/ |
| Mama | ma /ma/ | mmè /mːɛ/ | bama /bama/ | mma /mːa/ | manana /manana/ | make /make/ | mama /maːma/ |
| Baba | ndate /ndate/ | ntate /ntate/ | bataata /bataːta/ | tate /tate/ | tatana /tatana/ | babe /ɓaɓe/ | data /data/ |
| Kula | kuca /kut͡sa/ | ho ja /ho dʒa/ | kulya /kulja/ | go ja /ɡodʒa/ | ku dya /ku dʒa/ | kudla /kuɮa/ | kurya /kuɾja/ |
| Kunywa | kunwa /kunwa/ | ho noa /ho noa/ | kunywa /kuɲwa/ | go nwa /ɡonwa/ | ku nwa /ku nwa/ | kunatsa /kunatsa/ | kunywa /kuɲwa/ |
| Upendo | lilato /lilato/ | lerato /leɾato/ | luyando /lujando/ | lerato /leɾato/ | rirhandzu /riɾandzu/ | lutsandvo /luʦandwo/ | urukundo /uɾukundo/ |
| Moyo | pilu /pilu/ | pelo /pelo/ | moyo /mojo/ | pelo /pelo/ | mbilu /mbilu/ | inhlitiyo /inɬitijo/ | umutima /umutima/ |
| Mti | kota /kota/ | sefate /sefate/ | cisamu /tʃisamu/ | sehlare /seɬare/ | nsinya /nsiɲa/ | sihlahla /siɬaɬa/ | igiti /iɡiti/ |
| Nyumba | ndu /ndu/ | ntlo /ntɬo/ | ng'anda /ŋanda/ | ntlo /ntɬo/ | yindlu /jindɮu/ | indlu /indɮu/ | inzu /inzu/ |
| Mbwa | nja /ndʒa/ | ntja /ntʃa/ | muvwa /muvwa/ | mpša /mpʃa/ | mbyana /mbjana/ | inja /indʒa/ | imbwa /imbwa/ |
| Paka | kaze /kaze/ | katse /katse/ | kaaze /kaːze/ | katse /katse/ | mangoyi /maŋɡoji/ | likati /likati/ | akayabu /akajabu/ |
| Mkono | lizoho /lizoho/ | letsoho /letsoho/ | kuboko /kuboko/ | seatla /seatɬa/ | voko /voko/ | sandla /sandɮa/ | ukuboko /ukuboko/ |
| Jicho | liito /liːto/ | leihlo /leiɬo/ | liso /liso/ | leihlo /leiɬo/ | tihlo /tiɬo/ | liso /liso/ | ijisho /idʒiʃo/ |
| Habari | eni sha /ɛni ʃa/ | dumela /dumɛla/ | mwabuka buti /mwabuka buti/ | dumela /dumɛla/ | avuxeni /avuʃeni/ | sawubona /sawuɓona/ | amahoro /amahoɾo/ |
| Asante | nitumezi /nitumezi/ | kea leboha /kea leboha/ | twalumba /twalumba/ | ke a leboga /ke a leboɣa/ | inkomu /iŋkomu/ | ngiyabonga /ŋijaɓoŋɡa/ | murakoze /muɾakoze/ |
| Moja | nyinwi /ɲiŋʷi/ | nngwe /ŋːwe/ | -mwi /mwi/ | tee /teː/ | rin'we /riŋwe/ | kunye /kuɲe/ | rimwe /ɾimwe/ |
| Nzuri | nde /nde/ | monate /monate/ | kabotu /kabotu/ | botse /botse/ | kahle /kaɬe/ | kuhle /kuɬe/ | nziza /nziza/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.