Tashelḥit
Kitashelhit
Kiafro-Asia (Berber)
Pia hujulikana kama: Tashelhit, Shilha, Tachelhit
Kitashelhit (Shilha) ni lugha ya Kibarbari kubwa zaidi nchini Morocco; eneo la wazungumzaji asili ni milima ya Atlas ya Juu Magharibi, Anti-Atlas, na bonde la Souss. Ina mapokeo marefu ya maandishi kwa alfabeti ya Kiarabu tangu angalau karne ya 12, na kwa sasa pia ina kiwango cha Neo-Tifinagh.
Inakozungumzwa
Maneno 31 ya msingi katika Kitashelhit
Maji
ⴰⵎⴰⵏ
/aman/
Moto
ⵜⵉⵎⵙⵉ
/timsi/
Jua
ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ
/tafukt/
Mwezi
ⴰⵢⵢⵓⵔ
/ajːuɾ/
Nyota
ⵉⵜⵔⵉ
/itri/
Mama
ⵉⵎⵎⴰ
/imːa/
Baba
ⴱⴰⴱⴰ
/baba/
Mimi
ⵏⴽⴽⵉ
/nəkːi/
Wewe
ⴽⵢⵢⵉ
/kəjːi/
Jina
ⵉⵙⵎ
/ism/
Jicho
ⵜⵉⵟⵟ
/titˤː/
Mkono
ⴰⴼⵓⵙ
/afus/
Moyo
ⵓⵍ
/ul/
Upendo
ⵜⴰⵢⵔⵉ
/tajɾi/
Mti
ⴰⵙⴽⵍⵓ
/aseklu/
Nyumba
ⵜⵉⴳⵎⵎⵉ
/tiɡemːi/
Mbwa
ⴰⵢⴷⵉ
/ajdi/
Paka
ⴰⵎⵓⵛ
/amuʃ/
Kula
ⵛⵛ
/tʃː/
Kunywa
ⵙⵙⵓ
/sːu/
Moja
ⵢⴰⵏ
/jan/
Mbili
ⵙⵉⵏ
/sin/
Habari
ⴰⵣⵓⵍ
/azul/
Asante
ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ
/tanmːiɾt/
Nzuri
ⵉⴼⵓⵍⴽⵉ
/ifulki/
Vyanzo
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Berber) zinazohusiana
| Maana | Kitashelhit | Kitamazight cha Atlas ya Kati | Kitamazight Sanifu cha Moroko | Kikabyle | Kishawiya | Kitarifit | Kituareki (Tamasheq) |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ | ⴰⵎⴰⵏ /aman/ |
| Moto | ⵜⵉⵎⵙⵉ /timsi/ | ⵜⵉⵎⵙ /times/ | ⵜⵉⵎⵙⵙⵉ /timsːi/ | times /timəs/ | times /times/ | ⵜⵎⵙⵙⵉ /θmesːi/ | ⵜⵎⵙⵉ /təmsi/ |
| Jua | ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ /tafukt/ | ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ /tafukt/ | ⵜⴰⴼⵓⴽⵜ /tafukt/ | iṭij /itˤiʒ/ | ittij /itːiʒ/ | ⵜⴼⵓⵢⵜ /θfujθ/ | ⵜⴰⴼⵓⴽ /tafuk/ |
| Mwezi | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːuɾ/ | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːuɾ/ | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːur/ | aggur /aɡːuɾ/ | ayur /ajuɾ/ | ⴰⵢⵢⵓⵔ /ajːuɾ/ | ⴰⵢⵓⵔ /ajor/ |
| Nyota | ⵉⵜⵔⵉ /itri/ | ⵉⵜⵔⵉ /itri/ | ⵉⵜⵔⵉ /itri/ | itri /itri/ | itri /iθri/ | ⵉⵜⵔⵉ /iθri/ | ⴰⵜⵔⵉ /atri/ |
| Mama | ⵉⵎⵎⴰ /imːa/ | ⵢⵎⵎⴰ /jemːa/ | ⵉⵎⵎⴰ /imːa/ | yemma /jəmːa/ | ima /ima/ | ⵢⵎⵎⴰ /jemːa/ | ⴰⵏⵏⴰ /anːa/ |
| Baba | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | ⴱⴰⴱⴰ /baba/ | ⴰⴱⴱⴰ /abba/ |
| Mimi | ⵏⴽⴽⵉ /nəkːi/ | ⵏⴽⴽ /nəkː/ | ⵏⴽⴽ /nəkː/ | nekk /nəkː/ | nec /nətʃ/ | ⵏⵜⵛ /nətʃ/ | ⵏⴽⴽ /nækː/ |
| Wewe | ⴽⵢⵢⵉ /kəjːi/ | ⵛⴽⴽ /ʃəkː/ | ⴽⵢⵢⵉ /kəjːi/ | kečč /kətʃː/ | cek /ʃək/ | ⵛⴽ /ʃək/ | ⴽⵢ /kæj/ |
| Jina | ⵉⵙⵎ /ism/ | ⵉⵙⵎ /isəm/ | ⵉⵙⵎ /isəm/ | isem /isəm/ | isem /isəm/ | ⵉⵙⵎ /isəm/ | ⴻⵙⵎ /esæm/ |
| Jicho | ⵜⵉⵟⵟ /titˤː/ | ⵜⵉⵟⵟ /titˤː/ | ⵜⵉⵟⵟ /titˤː/ | tiṭ /titˤ/ | tiṭ /titˤ/ | ⵜⵉⵟ /θitˤ/ | ⵜⵉⵟⵟ /titˤː/ |
| Mkono | ⴰⴼⵓⵙ /afus/ | ⴰⴼⵓⵙ /afus/ | ⴰⴼⵓⵙ /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | ⴼⵓⵙ /fus/ | ⴰⴼⵓⵙ /afus/ |
| Moyo | ⵓⵍ /ul/ | ⵓⵍ /ul/ | ⵓⵍ /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ⵓⵍ /ul/ | ⵓⵍ /ul/ |
| Upendo | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajɾi/ | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajɾi/ | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajri/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | ⵜⴰⵢⵔⵉ /tajɾi/ | ⵜⴰⵔⴰ /tara/ |
| Mti | ⴰⵙⴽⵍⵓ /aseklu/ | ⴰⵙⴽⵍⵓ /aseklu/ | ⴰⵙⴽⵍⵓ /asəklu/ | ttejra /tːəʒɾa/ | aseklu /asekːlu/ | ⴰⵙⵖⴰⵔ /asʁaɾ/ | ⴰⵛⴽ /aʃək/ |
| Nyumba | ⵜⵉⴳⵎⵎⵉ /tiɡemːi/ | ⵜⵉⴳⵎⵎⵉ /tiɡemːi/ | ⵜⵉⴳⵎⵎⵉ /tiɡəmːi/ | axxam /aχːam/ | axxam /axːam/ | ⵜⴰⴷⴷⴰⵔⵜ /θadːaɾt/ | ⴻⵀⵏ /ehən/ |
| Mbwa | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ | ⴰⵢⴷⵉ /ajdi/ |
| Paka | ⴰⵎⵓⵛ /amuʃ/ | ⴰⵎⵓⵛ /amuʃ/ | ⴰⵎⵓⵛⵛ /amutʃː/ | amcic /amʃiʃ/ | mucc /mutʃː/ | ⵎⵓⵛⵛ /mutʃː/ | ⴰⵎⵓⵛ /amuʃ/ |
| Kula | ⵛⵛ /tʃː/ | ⵛⵛ /etʃː/ | ⵛⵛ /ətʃː/ | ečč /ətʃː/ | etš /etʃ/ | ⵜⵛ /etʃ/ | ⴽⵛ /əkʃ/ |
| Kunywa | ⵙⵙⵓ /sːu/ | ⵙⵡ /səw/ | ⵙⵓ /su/ | sew /səw/ | su /su/ | ⵙⵓ /su/ | ⵙⵓ /əsu/ |
| Moja | ⵢⴰⵏ /jan/ | ⵢⴰⵏ /jan/ | ⵢⴰⵏ /jan/ | yiwen /jiwən/ | ijj /ijː/ | ⵉⵊⵊ /ijː/ | ⵉⵢⵏ /ijən/ |
| Mbili | ⵙⵉⵏ /sin/ | ⵙⵉⵏ /sin/ | ⵙⵉⵏ /sin/ | sin /sin/ | sen /sən/ | ⵜⵏⴰⵢⵏ /θnajən/ | ⵛⵛⵉⵏ /əʃːin/ |
| Habari | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | ⴰⵣⵓⵍ /azul/ | ⵎⴰ ⵜⵍⵍⴰ /ma təlːa/ |
| Asante | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanmːiɾt/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanmːiɾt/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanəmːirt/ | tanemmirt /tanəmːiɾt/ | tanmirt /tanmiɾt/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanəmːiɾt/ | ⵜⴰⵏⵎⵎⵉⵔⵜ /tanəmːiɾt/ |
| Nzuri | ⵉⴼⵓⵍⴽⵉ /ifulki/ | ⵉⴼⵓⵍⴽⵉ /ifulki/ | ⵉⴼⵓⵍⴽⵉ /ifulki/ | yelha /jəlħa/ | ighwdha /iʁʷða/ | ⵛⵏⵎⵓ /ʃenmu/ | ⵉⵀⵓⵙⵙⵏ /ihosːən/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.