Tarifiyt
Kitarifit
Afro-Asiatic (Berber, Northern)
Pia hujulikana kama: Tarifit, Riffian, Berber Rif
Kitarifit (Kibarbari cha Rif) ni aina ya Kibarbari ya milima ya Rif kaskazini mwa Morocco. Fricatización kali ya konsonanti za kuziba (b > β, d > ð, n.k.), inayowakumbusha Kiwelsh, hutofautisha lugha hii kwa wazi na aina nyingine za Kibarbari za Morocco.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kitarifit
Maji
aman
/aman/
Moto
thmessi
/θmesːi/
Jua
dhish
/ðiʃ/
Mwezi
ayyur
/ajːuɾ/
Mama
yemma
/jemːa/
Baba
baba
/baba/
Kula
eč
/etʃ/
Kunywa
su
/su/
Upendo
tayri
/tajɾi/
Moyo
ul
/ul/
Mti
asɣar
/asʁaɾ/
Nyumba
thaddart
/θadːaɾt/
Mbwa
aydi
/ajdi/
Paka
mucc
/mutʃː/
Mkono
fus
/fus/
Jicho
thiṭ
/θitˤ/
Habari
azul
/azul/
Asante
tanəmmirt
/tanəmːiɾt/
Moja
ijj
/ijː/
Nzuri
šenmu
/ʃenmu/
Vyanzo
- Ethnologue: rif
- Lafkioui (2007) Atlas linguistique des variétés berbères du Rif
- El Hannouche (2010) Ghomara Berber: A Sketch Grammar
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Berber, Northern) zinazohusiana
| Maana | Kitarifit | Kishawiya | Kitamazight cha Atlas ya Kati | Kitashelhit | Kikabyle | Kituareki (Tamasheq) | Kidasanach |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | no /no/ |
| Moto | thmessi /θmesːi/ | times /times/ | times /times/ | timsi /timsi/ | times /timəs/ | tǝmsi /təmsi/ | mes /mes/ |
| Jua | dhish /ðiʃ/ | ittij /itːiʒ/ | tafukt /tafukt/ | tafukt /tafukt/ | iṭij /itˤiʒ/ | tafuk /tafuk/ | sicho /sitʃo/ |
| Mwezi | ayyur /ajːuɾ/ | ayur /ajuɾ/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayyur /ajːuɾ/ | aggur /aɡːuɾ/ | ayor /ajor/ | mar /mar/ |
| Mama | yemma /jemːa/ | ima /ima/ | yemma /jemːa/ | imma /imːa/ | yemma /jəmːa/ | anna /anːa/ | waana /waːna/ |
| Baba | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | abba /abba/ | kaaba /kaːba/ |
| Kula | eč /etʃ/ | etš /etʃ/ | ečč /etʃː/ | čč /tʃː/ | ečč /ətʃː/ | ekš /əkʃ/ | icho /itʃo/ |
| Kunywa | su /su/ | su /su/ | sew /səw/ | ssu /sːu/ | sew /səw/ | esu /əsu/ | ʔurro /ʔuro/ |
| Upendo | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tara /tara/ | kashed /kaʃed/ |
| Moyo | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | lubeen /lubeːn/ |
| Mti | asɣar /asʁaɾ/ | aseklu /asekːlu/ | aseklu /aseklu/ | aseklu /aseklu/ | ttejra /tːəʒɾa/ | ašǝk /aʃək/ | hecho /hetʃo/ |
| Nyumba | thaddart /θadːaɾt/ | axxam /axːam/ | tigemmi /tiɡemːi/ | tigemmi /tiɡemːi/ | axxam /aχːam/ | ehǝn /ehən/ | mar /maɾ/ |
| Mbwa | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | kashe /kaʃe/ |
| Paka | mucc /mutʃː/ | mucc /mutʃː/ | amuš /amuʃ/ | amuš /amuʃ/ | amcic /amʃiʃ/ | amuš /amuʃ/ | paka /paka/ |
| Mkono | fus /fus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | hark /haɾk/ |
| Jicho | thiṭ /θitˤ/ | tiṭ /titˤ/ | tiṭṭ /titˤː/ | tiṭṭ /titˤː/ | tiṭ /titˤ/ | tiṭṭ /titˤː/ | ill /ilː/ |
| Habari | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | mâ təlla /ma təlːa/ | nagaya /naɡaja/ |
| Asante | tanəmmirt /tanəmːiɾt/ | tanmirt /tanmiɾt/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | tanemmirt /tanəmːiɾt/ | tanǝmmirt /tanəmːiɾt/ | galche /ɡaltʃe/ |
| Moja | ijj /ijː/ | ijj /ijː/ | yan /jan/ | yan /jan/ | yiwen /jiwən/ | iyǝn /ijən/ | takka /takːa/ |
| Nzuri | šenmu /ʃenmu/ | ighwdha /iʁʷða/ | ifulki /ifulki/ | ifulki /ifulki/ | yelha /jəlħa/ | ihossǝn /ihosːən/ | ash /aʃ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.