Taqbaylit
Kikabyle
Afro-Asiatic (Berber, Northern, Zenati)
Pia hujulikana kama: Kabyle, Taqbaylit
Kikabyle (Taqbaylit) ni lugha ya Kibarbari iliyo na wasemaji wengi zaidi, eneo la wazungumzaji asili ni milima ya Kabylie kaskazini mwa Aljeria. Ina konsonanti za pharyngeal (kali) za kipekee kwa familia ya Kiafro-Asia, na ipo katikati mwa harakati za sasa za kufufua utamaduni wa Kibarbari.
Inakozungumzwa
Maneno 20 ya msingi katika Kikabyle
Maji
aman
/aman/
Moto
times
/timəs/
Jua
iṭij
/itˤiʒ/
Mwezi
aggur
/aɡːuɾ/
Mama
yemma
/jəmːa/
Baba
baba
/baba/
Kula
ečč
/ətʃː/
Kunywa
sew
/səw/
Upendo
tayri
/tajɾi/
Moyo
ul
/ul/
Mti
ttejra
/tːəʒɾa/
Nyumba
axxam
/aχːam/
Mbwa
aydi
/ajdi/
Paka
amcic
/amʃiʃ/
Mkono
afus
/afus/
Jicho
tiṭ
/titˤ/
Habari
azul
/azul/
Asante
tanemmirt
/tanəmːiɾt/
Moja
yiwen
/jiwən/
Nzuri
yelha
/jəlħa/
Vyanzo
- Ethnologue: kab
- Naït-Zerrad (2001) Grammaire du berbère contemporain (Kabyle)
- HCA — Haut Commissariat à l'Amazighité
Ulinganishaji wa maneno
Imelinganishwa na lugha za Afro-Asiatic (Berber, Northern, Zenati) zinazohusiana
| Maana | Kikabyle | Kitamazight cha Atlas ya Kati | Kishawiya | Kitashelhit | Kitarifit | Kituareki (Tamasheq) | Kiarabu cha Algeria |
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Maji | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | aman /aman/ | الما /lma/ |
| Moto | times /timəs/ | times /times/ | times /times/ | timsi /timsi/ | thmessi /θmesːi/ | tǝmsi /təmsi/ | العافية /lʕafja/ |
| Jua | iṭij /itˤiʒ/ | tafukt /tafukt/ | ittij /itːiʒ/ | tafukt /tafukt/ | dhish /ðiʃ/ | tafuk /tafuk/ | الشمس /ʃʃəms/ |
| Mwezi | aggur /aɡːuɾ/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayur /ajuɾ/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayyur /ajːuɾ/ | ayor /ajor/ | القمر /lqmər/ |
| Mama | yemma /jəmːa/ | yemma /jemːa/ | ima /ima/ | imma /imːa/ | yemma /jemːa/ | anna /anːa/ | يما /jəmma/ |
| Baba | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | baba /baba/ | abba /abba/ | بابا /baːba/ |
| Kula | ečč /ətʃː/ | ečč /etʃː/ | etš /etʃ/ | čč /tʃː/ | eč /etʃ/ | ekš /əkʃ/ | كلى /kla/ |
| Kunywa | sew /səw/ | sew /səw/ | su /su/ | ssu /sːu/ | su /su/ | esu /əsu/ | شرب /ʃrəb/ |
| Upendo | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tayri /tajɾi/ | tara /tara/ | حب /ħəbb/ |
| Moyo | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | ul /ul/ | قلب /qəlb/ |
| Mti | ttejra /tːəʒɾa/ | aseklu /aseklu/ | aseklu /asekːlu/ | aseklu /aseklu/ | asɣar /asʁaɾ/ | ašǝk /aʃək/ | شجرة /ʃəʒra/ |
| Nyumba | axxam /aχːam/ | tigemmi /tiɡemːi/ | axxam /axːam/ | tigemmi /tiɡemːi/ | thaddart /θadːaɾt/ | ehǝn /ehən/ | دار /daːr/ |
| Mbwa | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | aydi /ajdi/ | كلب /kəlb/ |
| Paka | amcic /amʃiʃ/ | amuš /amuʃ/ | mucc /mutʃː/ | amuš /amuʃ/ | mucc /mutʃː/ | amuš /amuʃ/ | قط /qətˤtˤ/ |
| Mkono | afus /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | afus /afus/ | fus /fus/ | afus /afus/ | يد /jədd/ |
| Jicho | tiṭ /titˤ/ | tiṭṭ /titˤː/ | tiṭ /titˤ/ | tiṭṭ /titˤː/ | thiṭ /θitˤ/ | tiṭṭ /titˤː/ | عين /ʕin/ |
| Habari | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | azul /azul/ | mâ təlla /ma təlːa/ | السلام /ssalaːm/ |
| Asante | tanemmirt /tanəmːiɾt/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | tanmirt /tanmiɾt/ | tanmmirt /tanmːiɾt/ | tanəmmirt /tanəmːiɾt/ | tanǝmmirt /tanəmːiɾt/ | صحة /sˤəħħa/ |
| Moja | yiwen /jiwən/ | yan /jan/ | ijj /ijː/ | yan /jan/ | ijj /ijː/ | iyǝn /ijən/ | واحد /waːħəd/ |
| Nzuri | yelha /jəlħa/ | ifulki /ifulki/ | ighwdha /iʁʷða/ | ifulki /ifulki/ | šenmu /ʃenmu/ | ihossǝn /ihosːən/ | مليح /mliħ/ |
Sehemu ya LangMap — mradi wa kuonyesha lugha kwa picha. Huu ni muhtasari tuli unaoweza kutambaliwa; ramani shirikishi hutoa sauti ya matamshi, vichujio, na mwonekano wa dunia.